سلام
پاسخ کوتاه این است که برای سفتههای کاغذی معمولی بانک ملی، عملا امکان اینکه بانک به شما لیست شماره سفتههایی را که خریدهاید بدهد وجود ندارد و بانک معمولا چنین اطلاعاتی را بهصورت اسمی و قابل استعلام نگهداری نمیکند؛ اما حتی بدون داشتن شماره سفته هم میتوان دعوای «استرداد لاشه سفته» و اقدامات پیشگیرانه علیه اجرای سفته مطرح کرد.
امکان استعلام شماره سفته از بانک
در سفتههای الکترونیکی که از طریق سامانههای بانکی (مثل بام بانک ملی، رسالت، آینده و…) صادر میشوند، اصل سفته با کد ملی و شناسه در سامانه ثبت است و دارنده یا صادرکننده میتواند با ورود به سامانه و وارد کردن کد ملی یا کد رهگیری، اطلاعات سفته را استعلام کند.
اما در مورد سفتههای کاغذی سنتی که از شعب بانک ملی میخرید، طبق توضیحات منابع حقوقی و بانکی، در حال حاضر «تنها راه اطلاع از صدور و مشخصات سفته، همان برگ فیزیکی سفته است» و سامانهای برای استعلام سفته کاغذی صرفا با نام یا کد ملی معرفی نشده است؛ ضمن اینکه خود روند خرید سفته از بانک ملی هم بهصورت ثبت کامل در سیستم به نام خریدار با جزئیات شماره سریال نیست.
بنابراین اگر سفته شما کاغذی بوده و نه الکترونیکی، در عمل بانک به شما فهرست شماره سریال سفتههای خریداریشده را نمیدهد و نباید روی این راه بهعنوان تنها راهحل حساب باز کرد.
امکان طرح دعوای استرداد سفته بدون داشتن شماره
در حقوق ایران، اگر سفته بابت ضمانت تعهد یا قرارداد داده شده و آن تعهد منحل یا منتفی شده باشد (فسخ، اقاله، عدم اجرای قرارداد از اساس و…)، دارنده دیگر حق نگهداری و وصول آن را ندارد و صادرکننده میتواند از دادگاه «الزام به استرداد لاشه سفته» را بخواهد.
ملاک در این دعوا «اثبات منتفیشدن تعهد پایه» است، نه لزوما اینکه از ابتدا شماره دقیق سفتهها را در دادخواست بنویسید؛ در عمل در بسیاری از دعاوی، خواهان توضیح میدهد که چه تعداد سفته، به چه مبلغ و در چه تاریخی بابت تضمین فلان قرارداد به خوانده داده و از دادگاه میخواهد خوانده اصل سفتهها را در جلسه رسیدگی ارائه کند تا شمارهها صورتجلسه شود.
رویه حقوقی و توضیحات وکلا نشان میدهد که دادخواست «استرداد لاشه سفته» یک دعوای پذیرفتهشده است و مدارکی مثل خود قرارداد، رسیدها، پیامکها، شهادت شهود و… برای اثبات اینکه تعهد پایه از بین رفته و سفته صرفا تضمینی بوده، استفاده میشود.