سلام
درخواست سفته با مبالغ بالا (مثل ۱ میلیارد تومان) در مشاغلی که با اموال ارزشمند سر و کار دارند (مانند طلافروشی) رایج است، اما این مبلغ ریسک بسیار بالایی برای شما ایجاد می‌کند. بنابراین باید با وسواس و دقت حقوقی کامل رفتار کنید. اگر این سفته به درستی نوشته نشود، مانند یک چک سفید امضا یا بدهی قطعی عمل می‌کند و کارفرما می‌تواند بدون هیچ دلیلی آن را نقد کند.
برای اینکه بعدا دچار دردسر نشوید، حتما این ۵ نکته حیاتی را رعایت کنید:
۱. درج عبارت «بابت حسن انجام کار»
مهم‌ترین اقدام این است که روی خود سفته (نه فقط در قرارداد) حتما عبارت «بابت ضمانت حسن انجام کار» را بنویسید.
خاصیت: این عبارت ماهیت سفته را از یک «بدهی مالی» به یک «سند امانی» تغییر می‌دهد. یعنی شما پولی بدهکار نیستید، بلکه این برگه فقط ضمانت است. اگر کارفرما بخواهد آن را نقد کند، دادگاه از او می‌پرسد: «شما که ادعا دارید کارگر تخلف کرده، اول تخلف او را اثبات کن».
۲. تاریخ نزنید (یا تاریخ را محدود کنید)
در قسمت تاریخ پرداخت (سررسید)، هیچ تاریخی ننویسید یا عبارت «پس از پایان قرارداد کاری» را درج کنید.
هشدار: اگر تاریخ مشخصی بنویسید، کارفرما می‌تواند دقیقا در آن تاریخ سفته را به اجرا بگذارد (واخواست کند) و شما بدهکار شناخته می‌شوید.
۳. نام کارفرما را بنویسید (در وجه حامل نباشد)
حتما در قسمت «در وجه...» نام کامل کارفرما یا نام دقیق مغازه/شرکت را بنویسید. هرگز سفته را سفید‌امضا یا در وجه حامل ندهید.
نکته تکمیلی: عبارت «حواله‌کرد» که روی سفته چاپ شده است را با خودکار خط بزنید تا کارفرما نتواند سفته را به شخص دیگری (مثلا شرخر) بفروشد یا انتقال دهد.
۴. شماره سفته را در قرارداد ذکر کنید
در قرارداد استخدامی خود، حتما بندی اضافه کنید که در آن نوشته شده باشد:
«یک فقره سفته به شماره خزانه‌داری [شماره روی سفته] به مبلغ ۱ میلیارد تومان بابت ضمانت حسن انجام کار نزد کارفرما به امانت سپرده شد.»
۵. رسید سفته؛ سند نجات شما
این بخش پاسخ سوال شماست: بله، گرفتن رسید حیاتی است.
سفته را همین‌طور روی میز نگذارید. یا یک کپی از سفته بگیرید و کارفرما زیر آن امضا کند و بنویسد «اصل سفته دریافت شد»، یا یک رسید جداگانه در دو نسخه تنظیم کنید.
خاصیت رسید: اگر روزی کار تمام شد و کارفرما سفته را پس نداد (یا ادعا کرد اصلا سفته‌ای نگرفته)، این رسید تنها مدرک شماست که ثابت می‌کند سفته دست او بوده است و میتوانید علیه او شکایت کنید.
اگر باز هم شما را متهم کردند چه می‌شود؟
اگر نکات بالا (مخصوصا نوشتن "حسن انجام کار") را رعایت کرده باشید:
بار اثبات با کارفرماست: کارفرما نمی‌تواند مستقیما سفته را نقد کند. او اول باید به دادگاه برود و ثابت کند شما به او خسارت زده‌اید یا دزدی کرده‌اید. تا زمانی که دادگاه حکم علیه شما ندهد، سفته بی‌اعتبار است.
خیانت در امانت: اگر کارفرما بدون اینکه شما خطایی کرده باشید سفته را به اجرا بگذارد، شما میتوانید با استناد به قراردادتان و متن روی سفته، از او به جرم «خیانت در امانت» شکایت کیفری کنید که مجازات حبس دارد.
