با سلام و احترام،
در پاسخ به پرسش شما در خصوص نحوه دریافت مبلغ رد مال پس از صدور حکم قطعی، موارد زیر را به استحضار می‌رسانم:
خلاصه پاسخ:
اجرای حکم رد مال به صورت خودکار انجام نمی‌شود و شما به عنوان شاکی و ذی‌نفع (محکوم‌له) باید آن را پیگیری کنید. پس از قطعی شدن حکم، پرونده به واحد اجرای احکام کیفری دادسرا ارسال می‌شود و شما باید با مراجعه به این واحد، درخواست خود را برای اجرای بخش رد مال حکم، ثبت نمایید.
مراحل و جزئیات اقدام:
۱. ارجاع پرونده به اجرای احکام: پس از صدور رای قطعی در دادگاه تجدیدنظر، پرونده به دادگاه بدوی (صادرکننده رای اولیه) بازگشته و سپس جهت اجرا به واحد اجرای احکام کیفری دادسرای مربوطه ارسال می‌شود.
۲. مراجعه و درخواست اجرا: شما باید به صورت حضوری به شعبه اجرای احکام کیفری که پرونده در آنجا قرار دارد مراجعه کنید. در آنجا باید درخواست کتبی خود مبنی بر تمایل به اجرای حکم رد مال به مبلغ سه میلیارد تومان را ارائه دهید. پیگیری مستمر شما در این مرحله میتواند روند اجرا را تسریع کند.
۳. تشکیل پرونده اجرایی: پس از درخواست شما، یک پرونده اجرایی برای بخش رد مال حکم تشکیل میگردد.
۴. شناسایی و توقیف اموال محکوم: واحد اجرای احکام موظف است اموال فرد محکوم (کلاهبردار) را شناسایی و توقیف کند. این اموال میتواند شامل موارد زیر باشد:
وجوه نقد و حساب‌های بانکی
املاک و مستغلات
خودرو
سایر اموال منقول و غیرمنقول
۵. پرداخت به شما: پس از توقیف اموال و در صورتی که مال توقیف شده وجه نقد باشد، مبلغ به شما پرداخت خواهد شد. اگر اموال دیگری توقیف شده باشد، این اموال از طریق مزایده به فروش رفته و از محل آن، مبلغ رد مال به شما پرداخت میگردد.
نکات مهم:
* تفاوت رد مال و جزای نقدی: رد مال مبلغی است که به شما به عنوان شاکی و مال‌باخته تعلق می‌گیرد. اما جزای نقدی، جریمه‌ای است که محکوم باید به نفع دولت پرداخت کند. اجرای بخش حبس و جزای نقدی به صورت خودکار توسط اجرای احکام پیگیری می‌شود، اما دریافت رد مال مستلزم پیگیری شماست.
* اعسار محکوم: اگر فرد محکوم مدعی شود که توانایی پرداخت یک‌جای مبلغ رد مال را ندارد، میتواند دادخواست "اعسار" دهد. در صورت پذیرش اعسار از سوی دادگاه، ممکن است مبلغ به صورت قسط‌بندی شده از او دریافت و به شما پرداخت شود. پذیرش اعسار، اصل بدهی او را از بین نمی‌برد، بلکه فقط نحوه پرداخت را تغییر می‌دهد.
* رد مال به قیمت روز: اگر ارزش مال از زمان وقوع جرم تغییر کرده باشد (مثلا اگر به جای وجه نقد، مال دیگری بوده)، معمولا رد مال به ارزش روز محاسبه می‌شود که این کار توسط کارشناسان دادگستری انجام می‌پذیرد.
بنابراین، توصیه می‌شود در اسرع وقت به واحد اجرای احکام کیفری دادسرای مربوطه مراجعه کرده و رسما درخواست خود را برای وصول مبلغ رد مال ثبت کنید.
