سلام بر شما.
بسیار متاسفم که در چنین شرایط سختی قرار گرفته‌اید و سال‌ها با رنج و نگرانی زندگی کرده‌اید. تصمیم شما برای جدایی با توجه به آزارهایی که متحمل شده‌اید، قابل درک است. در ادامه به سوالات شما پاسخ می‌دهم:
حقوق مالی شما پس از جدایی
متاسفانه در قانون ایران، اصل بر استقلال مالی زوجین است. یعنی اموالی که به نام هر یک از زوجین باشد، متعلق به خود اوست، مگر اینکه خلاف آن ثابت شود. با این حال، شما میتوانید از طرق زیر برای احقاق حقوق خود اقدام کنید:
مهریه: ۱۴ سکه مهریه شما، حق قانونی و شرعی شماست و در هر صورت (چه طلاق بگیرید و چه نگیرید، چه شاغل باشید و چه نباشید) میتوانید آن را مطالبه کنید.
توافق اولیه مبنی بر شراکت در اموال: اگرچه این توافق شفاهی بوده، اما اگر بتوانید آن را اثبات کنید (مثلا با شهادت شهود معتبر یا مدارک دیگری که نشان‌دهنده این توافق باشد)، میتوانید در دادگاه آن را مطرح کنید. اثبات توافق شفاهی دشوار است اما غیرممکن نیست.
اجرتالمثل ایام زوجیت: شما میتوانید بابت کارهایی که در طول زندگی مشترک در منزل همسرتان انجام داده‌اید و شرعا به عهده شما نبوده (مانند خانه‌داری، آشپزی، و به خصوص کار در کارگاه همسرتان)، از دادگاه تقاضای اجرتالمثل کنید. کار کردن شما در کارگاه همسرتان، یک دلیل بسیار قوی برای دریافت اجرتالمثل قابل توجه است، به شرطی که بتوانید اثبات کنید که این کار را به دستور همسرتان و بدون قصد تبرع (رایگان انجام دادن) انجام داده‌اید.
شرط تنصیف دارایی (تقسیم تا نصف اموال): لطفا سند ازدواج (عقدنامه) خود را بررسی کنید. در اکثر عقدنامه‌های رسمی، شرطی مبنی بر "تقسیم تا نصف اموالی که زوج در ایام زناشویی به دست آورده" وجود دارد. اگر این شرط در عقدنامه شما نیز قید شده باشد و طلاق به درخواست شما نباشد (یا اگر به درخواست شما باشد، به دلیل تخلف شوهر از وظایف همسری یا سوءرفتار او باشد - که در مورد شما مصداق دارد)، میتوانید تا نصف اموالی را که همسرتان در طول زندگی مشترک به دست آورده، مطالبه کنید. اثبات بدرفتاری و ضرب و شتم همسرتان در اینجا بسیار کمک‌کننده خواهد بود.
نحله: اگر شرط تنصیف دارایی در عقدنامه شما نباشد یا به هر دلیلی نتوانید از آن استفاده کنید، و طلاق به درخواست شما نباشد (یا به دلیل تخلف شوهر باشد)، دادگاه مبلغی را متناسب با سنوات زندگی مشترک و وضعیت مالی زوج، تحت عنوان "نحله" برای شما تعیین خواهد کرد. این مبلغ معمولا کمتر از اجرتالمثل یا تنصیف دارایی است.
نکته مهم: اینکه اموال به نام همسرتان است، کار را سخت‌تر می‌کند اما ناامید نشوید. با کمک یک وکیل مجرب میتوانید برای اثبات سهم خود از زندگی مشترک تلاش کنید.
حضانت دختران
حضانت فرزندان تا سن ۷ سالگی با مادر است، مگر اینکه عدم صلاحیت مادر (مانند اعتیاد مضر، فساد اخلاقی و...) اثبات شود. پس از ۷ سالگی، حضانت با پدر خواهد بود، مگر اینکه مصلحت طفل ایجاب کند که حضانت با مادر باشد یا پدر صلاحیت لازم را نداشته باشد.
سن دختران شما: دختران شما ۶ و ۸ ساله هستند. حضانت دختر ۶ ساله شما اصولا با شماست. برای دختر ۸ ساله، حضانت با پدر است، اما...
مصلحت طفل: با توجه به اینکه همسر شما فردی عصبی، بداخلاق و دارای دست بزن است، این موارد میتواند دلایل محکمی برای "عدم صلاحیت پدر" یا "رعایت مصلحت کودک" برای ادامه حضانت با شما، حتی پس از ۷ سالگی باشد. شما باید بتوانید این موارد را در دادگاه اثبات کنید (مثلا با گزارش پزشکی قانونی در صورت ضرب و جرح، شهادت شهود، یا هر مدرک دیگری).
داشتن شغل و درآمد مستقل: داشتن شغل و درآمد مستقل برای گرفتن حضانت "الزامی" نیست، اما یک امتیاز مثبت محسوب می‌شود و نشان‌دهنده توانایی شما برای تامین نیازهای فرزندان است. با این حال، اولویت با سلامت روحی و جسمی کودک و صلاحیت والدین است. اگر شما صلاحیت لازم را داشته باشید و پدر به دلیل مشکلات اخلاقی و رفتاری صلاحیت نداشته باشد، حتی بدون شغل مستقل هم شانس بالایی برای گرفتن یا حفظ حضانت دارید. پدر موظف به پرداخت نفقه فرزندان است، حتی اگر حضانت با شما باشد.
برداشتن طلا و ارز دیجیتال
این بخش نیاز به احتیاط زیادی دارد:
مالکیت طلا: اگر طلاها متعلق به شخص شماست (مثلا هدیه بوده یا از درآمد شخصی خودتان خریده‌اید)، برداشتن آن مشکلی ندارد. اما اگر طلاها جزو سرمایه مشترک زندگی یا متعلق به همسرتان محسوب می‌شود و شما بدون رضایت ایشان و قبل از تعیین تکلیف قانونی آن‌ها را بردارید، همسرتان میتواند از شما به اتهام سرقت یا خیانت در امانت شکایت کند.
ارز دیجیتال: وضعیت مشابهی دارد. اگر این ارزها با سرمایه مشترک یا سرمایه همسرتان تهیه شده، برداشتن یک‌طرفه آن میتواند برای شما دردسرساز شود.
توصیه اکید:
به جای برداشتن یک‌طرفه این اموال، بهتر است ابتدا با یک وکیل مشورت کنید. وکیل میتواند به شما راهکارهایی ارائه دهد:
تهیه لیست و مستندات: از تمام طلاها و میزان ارز دیجیتال و سایر اموال موجود، لیست تهیه کنید، عکس بگیرید و اگر اطلاعات حساب ارز دیجیتال را دارید، از آن اسکرین‌شات تهیه کنید. این مدارک در دادگاه برای اثبات وجود این اموال و تلاش همسرتان برای پنهان کردن آن‌ها (مثلا با خرید ویلا به نام خودش) مفید خواهد بود.
درخواست تامین خواسته یا دستور موقت: قبل از طرح دعوای طلاق یا همزمان با آن، میتوانید از دادگاه درخواست "تامین خواسته" یا "دستور موقت مبنی بر منع نقل و انتقال اموال" را بدهید تا همسرتان نتواند اموال را به نام دیگری منتقل کند یا بفروشد.
خروج از منزل: اگر تصمیم به ترک منزل دارید، بهتر است این کار را با اطلاع و مشورت وکیل انجام دهید تا دچار مشکل "عدم تمکین" نشوید، مگر اینکه ماندن در منزل برای شما خطر جانی یا آسیب جسمی جدی داشته باشد که در این صورت باید مدارک لازم (مانند گزارش پزشکی قانونی) را تهیه کنید.
جمع‌آوری مدارک: هرگونه مدرکی دال بر بدرفتاری همسرتان (گزارش پزشکی قانونی، پیامک‌های تهدیدآمیز، شهادت شهود)، کار کردن شما در کارگاه (فیش حقوقی اگر دارید، عکس، فیلم، شهادت همکاران یا مشتریان)، و توافقات اولیه را جمع‌آوری کنید.
به یاد داشته باشید که شما در این مسیر تنها نیستید و قانون راه‌هایی برای حمایت از شما و فرزندانتان پیش‌بینی کرده است. امیدوارم بتوانید با آگاهی و قدرت، این مرحله سخت را پشت سر بگذارید و به آرامش برسید.
