با سلام. در پاسخ به پرسش شما، مبنای محاسبه ثمنیه اعیانی همسر پدرتان، نرخ روز در زمان مطالبه و پرداخت است، نه ارزش ملک در زمان فوت پدرتان.
در ادامه به تشریح دلایل حقوقی این موضوع و وضعیت شما پرداخته میشود.
مبنای محاسبه ارزش سهمالارث همسر
بر اساس قوانین مدنی ایران، همسر متوفی در صورتی که متوفی فرزند داشته باشد، یک‌هشتم از اموال او را به ارث میبرد. تفاوت در این است که زوجه از اموال منقول (مانند پول نقد و خودرو) عینا ارث میبرد، اما از اموال غیرمنقول (مانند زمین و ساختمان) مالک عین ملک نمیشود، بلکه از قیمت آن ارث میبرد . این سهم که به آن "ثمنیه اعیانی" گفته میشود، در واقع یک طلب مالی از سایر ورثه است.
از آنجایی که این حق یک طلب است، اگر پرداخت آن با تاخیر مواجه شود، برای حفظ ارزش واقعی آن، مبلغ نهایی بر اساس قیمت روز ملک در زمان پرداخت محاسبه میگردد. رویه قضایی و نظر کارشناسان حقوقی نیز بر همین مبنا استوار است تا کاهش ارزش پول در طول زمان، باعث تضییع حق زوجه نشود.
نکات مهم در خصوص وضعیت شما
عدم سقوط حق با گذشت زمان: اینکه همسر پدرتان به مدت چهار سال برای دریافت سهم خود اقدامی نکرده، باعث از بین رفتن حق قانونی او نمیشود. او هر زمان میتواند برای مطالبه سهمالارث خود اقدام قانونی کند .
مسئولیت فروشندگان (فرزندان): فروش ملک توسط شما (فرزندان) به شخص ثالث، تعهد شما را در قبال پرداخت سهم همسر پدرتان از بین نمی‌برد. شما به عنوان ورثه، مسئول پرداخت این دین به او هستید و این حق به قیمت روز محاسبه و از اموال شما (از جمله مبلغ حاصل از فروش همان ملک) قابل وصول است.
نحوه اقدام قانونی زوجه: همسر پدرتان میتواند با ارائه دادخواست "مطالبه بهای ثمنیه اعیانی ترکه غیرمنقول" به دادگاه، حق خود را مطالبه کند . در این صورت، دادگاه با ارجاع موضوع به کارشناس رسمی دادگستری، ارزش روز ملک را تعیین کرده و شما را به پرداخت یک‌هشتم آن مبلغ ملزم خواهد کرد .
در نتیجه، اگر همسر پدرتان اکنون برای مطالبه سهم خود شکایت کند، دادگاه ارزش روز زمین کشاورزی را ملاک قرار خواهد داد و شما موظف به پرداخت یک‌هشتم از آن مبلغ به ایشان خواهید بود. پیشنهاد میشود برای جلوگیری از پیچیدگی‌های بیشتر، این موضوع را از طریق مصالحه حل و فصل کرده یا از مشاوره یک وکیل متخصص در امور ارث بهره‌مند شوید.
