چگونه تقاضای تحریری ترکه کنیم؟

پرسیده شده ۱ سال پیش۱۵ پاسخ ثبت شده
ادامهٔ متن پرسش

سلام و عرض ادب. من دو تا سوال داشتم که اگر ممکنه پاسخ دهید:

۱. بعد از فوت پدرم، ما فقط گواهی انحصار وراثت را از شورای حل اختلاف اخذ کردیم و در این برگه فقط مشخصات نام و کد ملی وارثان ذکر شده و اصلا از سهم چیزی ذکر نشده است. و چون می‌دانستیم که پدرم غیر از سه دانگ سهم مشاع از باغی مال دیگری ندارد، درخواست تحریر و حتی تقسیم ترکه ندادیم. حالا یکی از ورثه ضمن یک مبایعه‌نامه قید کرده که سهم‌الارث خود را نسبت به سه دانگ پدرم از باغ را به برادرم به نام (x) فروختم. خواستم ببینم چون هنوز ترکه تصفیه یا تقاضای تقسیم نشده و سهم‌الارث دقیق آن‌ها مشخص نشده، آیا این قرارداد صحیح است یا باطل؟

۲. من پدربزرگم که از یک باغی سه دانگ را مالک بوده و سه دانگ دیگرش را مادربزرگم مالک بوده و این مالکیت به موجب سند رسمی مشاعی بوده. پدربزرگم فوت کرد و مادربزرگم به موجب سند رسمی مشاعی مقداری سهم از سه دانگ خودش به من انتقال داد. در حال حاضر من که ورثه نیستم می‌توانم در یک دادخواست همراه با یکی از ورثه متوفی تقاضای تقسیم ترکه به دادگاه دهم؟ و برای این درخواست آیا نیاز است من قبلش گواهی عدم افراز از طریق اداره ثبت یا شهرداری اخذ کنم؟ یا دادگاه خودش می‌فرستد کارشناسی برای عدم افراز؟ چون به نظرم آن باغ یا همان (سه دانگ) قابل تقسیم و افراز بین ۱۰ ورثه نباشد. من که ورثه نیستم می‌توانم بدون گواهی افراز سهمم را از میان ورثه بدون گرفتن گواهی عدم افراز خارج کنم؟ چون من در یک دادخواست همراه با عموی خودم درخواست تقسیم ترکه دادیم و ذکر کردیم که اگر نشد دادگاه دستور فروش را صادر کند (چون ورثه هماهنگی و توافق برای فروش و تقسیم را ندارند). ممنونم راهنمایی کنید.

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

فروش سهم‌الارث مشاعی حتی پیش از تقسیم ترکه صحیح و معتبر است و خریدار جانشین وارث می‌شود. دربارهٔ امکان درخواست تقسیم ترکه توسط شما که غیروارث هستید، میان وکلا اختلاف‌نظر وجود دارد؛ برخی آن را ممکن و برخی دادخواست را اشتباه می‌دانند.

این قواعد کلی بر اساس مشاع بودن اموال است، اما نتیجه نهایی به نوع دقیق سند انتقالی و نحوه طرح خواسته شما بستگی دارد.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

اعتبار فروش سهم‌الارث و شرایط تقسیم ملک مشاع

انتقال و فروش سهم‌الارث مشاعی پیش از تصفیه یا تقسیم ترکه کاملاً صحیح است و خریدار شریک مشاعی سایر وراث می‌شود. برای پیگیری سهم خود، اگر سند انتقال رسمی دارید امکان طرح موضوع به همراه سایر وراث مطرح شده، اما درباره درستی عنوان دادخواست تقسیم ترکه برای فرد غیرورثه بین وکلا اختلاف وجود دارد. در صورت امکان طرح دعوا، برخی وکلا معتقدند نیازی به اخذ اولیه گواهی عدم افراز نیست و ارجاع به کارشناسی توسط مرجع قضایی انجام می‌شود.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۱۵ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
محمدمهدی قنبری

محمدمهدی قنبری

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۳۲ نظر)

با سلام و احترام، در پاسخ به پرسش‌های شما، توضیحات حقوقی زیر ارائه می‌شود:

پاسخ به سوال اول: صحت قرارداد فروش سهم‌الارث قبل از تقسیم ترکه
قرارداد فروش سهم‌الارث صحیح است.

بر اساس قوانین مدنی ایران، با فوت شخص، مالکیت اموال او به صورت مشاع (مشترک) به ورثه منتقل می‌شود. حتی اگر ترکه هنوز تقسیم نشده و سهم دقیق هر یک از ورثه به صورت فیزیکی مشخص نشده باشد، هر وارث مالک سهم خود به صورت مشاع است و حق هرگونه تصرف حقوقی در آن، از جمله فروش، را دارد.

وضعیت قرارداد: قراردادی که یکی از ورثه برای فروش سهم‌الارث خود از سه دانگ باغ منعقد کرده، یک قرارداد معتبر و صحیح محسوب می‌شود. عدم تقسیم ترکه و مشخص نبودن حصه دقیق، باعث باطل شدن این معامله نمی‌شود.

حقوق خریدار: خریدار (برادر شما) با این قرارداد، مالک سهم‌الارث فروشنده به صورت مشاع می‌شود و به اصطلاح، جانشین قانونی او در مالکیت آن بخش از باغ می‌گردد. این بدان معناست که او شریک سایر ورثه در همان سه دانگ باغ خواهد بود.

نتیجه‌گیری: این قرارداد صحیح است و نیازی به رضایت سایر ورثه برای فروش سهم مشاعی وجود ندارد. تعیین تکلیف نهایی و جداسازی سهم خریدار، در زمان تقسیم ترکه یا فروش کل ملک و تقسیم بهای آن صورت خواهد گرفت.

پاسخ به سوال دوم: درخواست تقسیم ترکه توسط مالک غیر وارث
بله، شما می‌توانید همراه با یکی از ورثه درخواست تقسیم ترکه بدهید و دادخواست شما صحیح است.

حق درخواست تقسیم: شما به واسطه سندی رسمی که از مادربزرگتان دریافت کرده‌اید، اکنون یکی از مالکین مشاعی آن باغ هستید. طبق قانون، هر یک از شرکاء در مال مشاع (چه از طریق ارث مالک شده باشند و چه از طریق خرید یا هبه)، حق دارند هر زمان که بخواهند، درخواست پایان دادن به حالت اشاعه و تقسیم مال مشترک را بنمایند. ماده ۳۰۱ قانون امور حسبی نیز این حق را برای کسی که سهمی از ترکه به او منتقل شده، به رسمیت می‌شناسد. بنابراین، دادخواست شما به همراه عمویتان (که یکی از ورثه است) کاملا قانونی و قابل طرح در دادگاه است.

گواهی عدم افراز: در دعوای تقسیم ترکه، نیازی نیست که شما از قبل گواهی عدم افراز از اداره ثبت یا شهرداری بگیرید. روال به این صورت است:

دادگاه ابتدا به دادخواست شما رسیدگی می‌کند و سعی می‌کند بین مالکین توافق ایجاد کند.

اگر توافق حاصل نشود و ملک به لحاظ فنی (مانند مساحت کم و تعداد زیاد مالکین) قابل تقسیم نباشد، دادگاه موضوع را به کارشناس رسمی دادگستری ارجاع می‌دهد.

کارشناس پس از بررسی، نظر خود را مبنی بر قابل تقسیم بودن یا نبودن ملک (غیر قابل افراز بودن) به دادگاه اعلام می‌کند.

چنانچه کارشناس تشخیص دهد که ملک قابل افراز نیست، دادگاه دستور فروش ملک از طریق مزایده را صادر می‌کند و پس از فروش، مبلغ آن به نسبت سهم هر یک از مالکین (شما و تمام ورثه) بینشان تقسیم خواهد شد.

نتیجه‌گیری:
شما به عنوان مالک بخشی از ملک مشاعی، حق درخواست تقسیم یا فروش آن را دارید. دادخواستی که به همراه عموی خود مبنی بر "تقسیم ترکه و صدور دستور فروش در صورت عدم امکان تقسیم" به دادگاه ارائه کرده‌اید، کاملا صحیح و مطابق با رویه قانونی است. دادگاه خود فرآیند کارشناسی برای تشخیص قابل افراز بودن ملک را انجام خواهد داد و نیازی به اقدام جداگانه از سوی شما برای اخذ گواهی عدم افراز نیست.

سعید قیطانی

سعید قیطانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۴۱ نظر)

سلام
دادخواست تقسیم ترکه مطرح کنید

حسین مظاهری تهرانی

حسین مظاهری تهرانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۴۸۳ نظر)

با سلام
دعوای مطروحه را پیگیری نمایید.

نسرین عصیانی

نسرین عصیانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۷۶ نظر)

باسلام
سوال اول قرارداد صحیح است
سوال دوم دادخواست تقسیم ترکه اشتباه است

نمایش ۱۱ پاسخ دیگر وکلا
مهران دهقانی مبارکه

مهران دهقانی مبارکه

کارشناس حقوقی

با سلام
۱. فروش سهم‌الارث قبل از تقسیم واقعی ترکه، اگر سهم دقیق مشخص نباشد، اصولا مشکل‌دار است و ممکن است خریدار بعدا نتواند آن سهم را مستند به قرارداد خود مطالبه کند.

۲. شما به عنوان غیرورثه فقط می‌توانید سهم منتقل شده قانونی خود را همراه ورثه در درخواست تقسیم ترکه بیاورید و دادگاه بدون گواهی افراز می‌تواند کارشناس تعیین کند؛ نیازی به اخذ گواهی عدم افراز قبلی نیست، ولی سهم شما باید مستند به سند رسمی انتقال باشد

داود فروغی

داود فروغی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۴۷ نظر)

با ارائه دادخواست تحریر ترکه به شورای حل اختلاف آخرین اقامتگاه متوفی و ضمیمه‌کردن گواهی فوت و مدارک وراثت، تقاضا ثبت و رسیدگی می‌شود.

حسین حاجی زاده

حسین حاجی زاده

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۵۸۵ نظر)

سلام و احترام

سوال شما به طور خلاصه این است که آیا فروش سهم الارث توسط یکی از وراث، پیش از تعیین دقیق سهم و تقسیم ترکه، صحیح است یا خیر.

پاسخ به این سوال، مثبت است. این قرارداد صحیح است اما با ویژگی‌ها و اثرات خاص حقوقی. در ادامه به توضیح بیشتر می‌پردازم:

تحلیل حقوقی مسئله:
۱. ماهیت سهم الارث:

از لحاظ حقوقی، پس از فوت متوفی (پدر شما)، کلیه اموال و دارایی‌های او بلافاصله به ورثه به صورت مشاع (یعنی بدون تقسیم و به نسبت سهم هر یک) منتقل می‌شود.

بنابراین، هر یک از وراث، از همان لحظه فوت، مالک سهم خود از کل ترکه (که در این مورد، همان سه دانگ باغ است) می‌شوند. این مالکیت، اگرچه مشاع و نامشخص المقدار است، اما یک حق عینی محسوب می‌شود.

۲. قابلیت نقل و انتقال:

از آنجا که هر وارث، مالک سهم مشاع خود است، می‌تواند این حق مالکیت را به دیگری انتقال دهد. این انتقال می‌تواند through بیع (فروش)، صلح، هبه و... انجام شود.

بنابراین، قرارداد فروش سهم الارث توسط آن ورثه به برادرتان (x) از نظر حقوقی صحیح است. این قرارداد، سهم مشاع آن ورثه از کل ترکه (که در اینجا محدود به سه دانگ باغ شده) را منتقل می‌کند.

۳. تفکیک دو مفهوم:

انحصار وراثت: تنها ثبت و گواهی وراث قانونی متوفی است. در این گواهی، سهم الارث ذکر نمی‌شود و فقط هویت وراث مشخص می‌گردد.

تحریر ترکه و تقسیم آن: فرآیندی است که طی آن دارایی‌های متوفی لیست و ارزش‌گذاری شده و سپس بین وراث به نسبت سهم‌الارث هرکدام تقسیم می‌شود.

عدم انجام تقسیم ترکه، به این معنی نیست که وراث مالک سهم خود نیستند. مالکیت آن‌ها از زمان فوت محقق شده و تقسیم، فقط باعث تعیین عینی و تفکیک فیزیکی سهم هرکدام می‌شود.

نتیجه‌گیری و اثر حقوقی قرارداد:
قرارداد فروش صحیح است: این مبایعه‌نامه به خودی خود باطل نیست. خریدار (برادرتان x) به جای آن ورثه، مالک سهم مشاع او از سه دانگ باغ می‌شود.

مشکل اصلی: تعیین عین سهم فروخته شده: مشکل زمانی به وجود می‌آید که بخواهند ترکه را تقسیم کنند. از آنجا که سهم فروخته شده، یک سهم مشاع از کل ترکه است و نه یک قطعه زمین مشخص، خریدار (برادرتان) به عنوان شریک جدید، وارد مجموعه وراث می‌شود. او می‌تواند درخواست تقسیم ترکه (در این مورد، تقسیم آن سه دانگ باغ) دهد.

تضمین صحت معامله: برای اطمینان بیشتر، بهتر است:

در خود مبایعه‌نامه به صراحت قید شده باشد که "سهم‌الارث فروشنده از اموال متوفی (پدر) که شامل X درصد از سه دانگ باغ فلان است، فروخته می‌شود."

بهتر بود خریدار (برادرتان) از دادگاه درخواست تحریر ترکه و تقسیم آن را می‌داد تا سهم دقیق مشخص شود و سپس معامله روی سهم معین شده انجام گیرد. اما همانطور که گفته شد، معامله به صورت مشاع نیز صحیح است.

ایوب رشیدی

ایوب رشیدی

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۴٫۸(۴ نظر)

سلام از دادگاه صلح دادخواست تحریر ترکه را خواستار شوید

ابوالفضل جهان بخش

ابوالفضل جهان بخش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۸(۱٬۲۴۸ نظر)

با سلام ،امکان طرح دادخواست تقسیم ترکه وجود دارد.

حسن آرین پور

حسن آرین پور

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۳۹ نظر)

با سلام و عرض ادب ،تقسیم ترکه مطرح کنید

زهرا رحیمی لولویی

زهرا رحیمی لولوییهویت این وکیل به‌صورت دستی توسط کارشناسان بنیاد وکلا احراز شده است.

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۶۹۸ نظر)

سلام دادخواست تقسیم ترکه مطرح کنید

ندا السادات روناسی

ندا السادات روناسی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۸(۵۴ نظر)

با سلام
شما می توانید از طریق دفاتر خدمات قضایی دادخواست تقسیم ترکه ثبت نمایید.

سارا تک روستا

سارا تک روستا

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۱۸ نظر)

سلام کاربر گرامی شما می توانید از طریق دفاتر خدمات قضایی دادخواست تقسیم ترکه ثبت نمایید.

محمدباقر سلیمانگلی

محمدباقر سلیمانگلی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۴۹ نظر)

با سلام دادخواست تقسیم ترکه مطرح نمایید از طریق دفاتر خدمات قضایی.

علیرضا زرینه پور

علیرضا زرینه پور

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۱ نظر)

بادرود
برای معلوم شدن اموال باید دادخواست تحریر ترکه تقدیم نمایید

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید