سلام
با توجه به شرایط شما که مبلغ ۱۰ میلیون تومان بیعانه بابت خرید خودرو واریز کرده‌اید اما هیچ قراردادی مکتوب بین شما و فروشنده تنظیم نشده است و اکنون به دلیل گران‌تر بودن قیمت نسبت به بازار قصد پس گرفتن بیعانه را دارید، راهکارهای حقوقی زیر برای استرداد وجه وجود دارد:
وضعیت حقوقی بیعانه بدون قرارداد مکتوب
در قانون مدنی ایران مقررات مشخصی درباره بیعانه وجود ندارد، اما اصل بر این است که اگر معامله به هر دلیلی منحل شود (یعنی قرارداد نهایی نشده یا فسخ شود)، بیعانه باید به خریدار بازگردانده شود.
در صورتی که قراردادی بین شما و فروشنده وجود نداشته باشد، یا هیچ بندی درباره ضبط بیعانه در صورت انصراف شما ذکر نشده باشد، فروشنده حق ندارد بیعانه را نزد خود نگه دارد و موظف به بازگرداندن آن است.
مراحل عملی برای پس گرفتن بیعانه
ارسال اظهارنامه رسمی
ابتدا یک اظهارنامه رسمی از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی به فروشنده ارسال کنید و درخواست استرداد وجه بیعانه را مطرح نمایید.
در اظهارنامه، دلایل انصراف (مثلا گران‌فروشی یا اختلاف قیمت با بازار) را ذکر کنید و مهلت منطقی برای بازگشت وجه تعیین نمایید.
جمع‌آوری مدارک
رسید واریز وجه (فیش بانکی یا پیامک انتقال وجه) را به عنوان مدرک پرداخت نزد خود نگه دارید.
اگر مکاتبات یا پیام‌هایی در خصوص توافق اولیه یا واریز بیعانه دارید، آنها را نیز نگهداری کنید.
طرح دعوی مطالبه وجه
اگر فروشنده به اظهارنامه شما پاسخ نداد یا وجه را بازنگرداند، میتوانید با مراجعه به شورای حل اختلاف یا دادگاه حقوقی محل اقامت فروشنده، دادخواست "مطالبه وجه" را به استناد فیش واریزی و سایر مدارک ارائه کنید.
در این دادخواست، توضیح دهید که هیچ قرارداد کتبی یا توافقی مبنی بر ضبط بیعانه وجود نداشته و معامله نهایی نشده است.
نکات مهم
اگر فروشنده مدعی ضرر و زیان شود، باید این موضوع را اثبات کند و معمولا چنین ادعایی بدون قرارداد مکتوب و ذکر صریح در مورد ضبط بیعانه، پذیرفته نمی‌شود.
اگر فروشنده همچنان از استرداد وجه خودداری کرد، دادگاه معمولا با توجه به نبود قرارداد و عدم انجام معامله، حکم به بازگشت بیعانه خواهد داد.
جمع‌بندی
در نبود قرارداد مکتوب و توافق مشخص درباره ضبط بیعانه، شما حق قانونی برای پس گرفتن وجه پرداختی خود را دارید. پیشنهاد میشود ابتدا از طریق اظهارنامه رسمی اقدام کنید و در صورت عدم همکاری فروشنده، از طریق مراجع قضایی با ارائه مدارک لازم مطالبه وجه نمایید
