سلام وقت شما بخیر 🌺
۱) اول تعیین کنید دعوای شما دقیقا «به چه مبلغی» مطرح می‌شود؟
صلاحیت مرجع رسیدگی براساس «مبلغی است که هنگام تقدیم دادخواست مطالبه می‌کنید»، نه مبلغی که شاید بعدها و تا زمان صدور رای بالا برود.
ماده ۹ قانون شوراهای حل اختلاف (مصوب ۱۳۹۴ و لازم‌الاجرا) می‌گوید:
«شوراهای حل اختلاف صلاحیت رسیدگی به دعاوی مالی راجع به اموال منقول تا سقف ۲۰۰ میلیون ریال (معادل ۲۰ میلیون تومان) را دارند.»
بنابراین:
• اگر در روزی که دادخواست می‌دهید، جمع کل طلب شما (۱۴ میلیون اصل + خسارت تاخیر تا همان روز) حداکثر ۲۰ میلیون تومان باشد ⬅️ مرجع صالح «شورای حل اختلاف» است.
• اگر همان روز مبلغ کل از ۲۰ میلیون تومان بالاتر شود ⬅️ باید مستقیم به «دادگاه عمومی حقوقی» (شعبه حقوقی دادگستری) بروید.
• بعد از ثبت دادخواست، حتی اگر هنگام رسیدگی یا صدور رای، مجموع خسارت روزانه باعث شود طلب از ۲۰ میلیون بالاتر رود، همچنان همان مرجعی که ابتدا صلاحیت داشته، رسیدگی را ادامه می‌دهد (اصل «پایدار بودن صلاحیت»).
۲) پیشنهاد عملی
با توجه به عددهایی که ذکر کردید، احتمالا اگر همین امروز دادخواست بدهید هنوز به ۲۰ میلیون نرسیده‌اید؛ در نتیجه:
الف) می‌توانید دعوا را نزد شورای حل اختلاف محل اقامت خوانده مطرح کنید (سریع‌تر و هزینه دادرسی کمتر است).
ب) در ستون خواسته، بنویسید:
• «مطالبه ۱۴۰۰۰۰۰۰ تومان اصل وجه»
• «مطالبه وجه التزام معادل روزانه ۲۰۰۰۰۰ تومان از تاریخ … تا زمان پرداخت قطعی»
• «هزینه دادرسی و خسارات قانونی»
با همین عبارت، شورا صلاحیت رسیدگی خواهد داشت، چون در زمان تقدیم دادخواست هنوز زیر سقف است.
۳) مدارک و مراحل خلاصه
۱. تنظیم دادخواست در سامانه ثنا → قسمت «شورای حل اختلاف / مطالبه وجه».
۲. الصاق فتوکپی رسید دستی (با امضا، اثر‌انگشت، امضاء شاهد).
۳. الصاق تصویر کارت ملی طرف مقابل (برای احراز هویت خوانده).
۴. پرداخت هزینه دادرسی (فعلا ۵/۱٪ برای شورا).
۵. تقاضای «قرار تامین خواسته» طبق ماده ۱۰۸ قانون آیین دادرسی مدنی؛ به‌محض ثبت دادخواست می‌توانید بخواهید مالی از خوانده توقیف شود تا فرار نکند ـ نگه‌داشتن کارت ملی وی حکم توقیف قانونی ندارد و توصیه نمی‌شود.
۶. تشکیل جلسه شورا؛ اگر خوانده حاضر شد و بدهی را نپذیرفت، شورا وارد رسیدگی ماهوی می‌شود و حکم صادر میکند.
۴) در‌باره شرط ”۲۰۰ هزار تومان خسارت روزانه“
• این شرط در حقوق ایران «وجه‌التزام» است. اصولا معتبر است مگر دادگاه/شورا آن را نامتعارف و نامشروع (ربوی یا خلاف انصاف) تشخیص دهد؛ در عمل غالبا پذیرفته می‌شود.
• شما باید دقیقا تاریخ سررسید (امروز) را قید کنید تا مدت تاخیر محاسبه شود. شورا معمولا در حکم می‌نویسد: «خوانده مکلف است وجه‌التزام مقرر را از تاریخ … تا زمان پرداخت کامل بدهد.» پس خسارت تا روز اجرا محاسبه خواهد شد.
۵) اگر بعدا سقف شکسته شد چه؟
• همان شورا رای می‌دهد؛ رای شورا نسبت به خواسته‌های بالای ۲۰ میلیون قابل تجدیدنظر در دادگاه حقوقی است.
• چنانچه بخواهید از ابتدا خیالتان راحت باشد، می‌توانید از همان اول دادخواست را به دادگاه عمومی بدهید. زیان خاصی ندارد، فقط هزینه دادرسی دادگاه ۳/۵ ٪ است (به‌جای ۵/۱٪).
۶) چند نکته ریز ولی مهم
• نگه‌داشتن اصل کارت ملی طرف مقابل غیرقانونی است و خودش می‌تواند علیه شما شکایت کند (حبس و جریمه). به‌جای آن، از «قرار تامین خواسته» استفاده کنید.
• اگر رسید دست‌نویس شما تاریخ داشته باشد و بدهی در آن روشن باشد، برای مطالبه کافی است و حتی نیاز به شاهد غالبا نیست، اما وجود شاهد به نفع شماست.
• هنگام تنظیم دادخواست، سعی کنید عبارت «با جلب نظر کارشناس» را در مورد محاسبه وجه‌التزام قید کنید تا شورا کارشناس مالی (محاسبه تعداد روزها × ۲۰۰,۰۰۰) انتخاب کند.
• اگر خوانده هیچ مالی نداشت، بعد از قطعی‌شدن حکم، می‌توانید مطابق ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی، تقاضای بازداشت او کنید (در صورت رفض اعلام اعسار).
۷) جمع‌بندی سریع
۱. مبلغ را در روز دادخواست بسنجید.
۲. زیر ۲۰ م → شورا؛ بالای ۲۰ م → دادگاه حقوقی.
۳. در ستون خواسته اصل طلب + وجه‌التزام تا روز پرداخت را مطالبه کنید.
۴. حتما «تامین خواسته» بخواهید تا وجه یا مال خوانده توقیف شود.
اگر باز هم ابهامی بود، با جزئیات بیشتری در خدمتم. موفق باشید 🌷
