با درود و احترام،
در ادامه به تفکیک به سوالات و نگرانی‌های شما پاسخ می‌دهم.
اعتبار توافق شفاهی و مدارک شما
بر اساس ماده ۷ قانون کار ایران، قرارداد کار می‌تواند به صورت کتبی یا شفاهی باشد. این یعنی توافق زبانی شما با بناها کاملا معتبر و قانونی است. مهم‌تر اینکه شما برای اثبات این توافق مدارک بسیار خوبی در اختیار دارید:
پیام‌های واتساپ و پیامک: این پیام‌ها، به خصوص جایی که به محاسبه "دونه‌ای" درها و قیمت آن اشاره شده، در دادگاه به عنوان "اماره" یا مدرک کمکی قوی پذیرفته می‌شوند. قاضی با استناد به این پیام‌ها می‌تواند به محتوای توافق شما پی ببرد.
گزارش ثبت شده در سایت و ایمیل‌ها: این موارد نیز نشان‌دهنده وجود رابطه کاری و مشکلات پیش آمده هستند و ادعاهای شما را تقویت می‌کنند.
بنابراین، ادعای کارگران مبنی بر تغییر نحوه محاسبه دستمزد از "دونه‌ای" به "پروژه‌ای" در صورتی که شما مدرکی دال بر توافق قبلی دارید، از نظر قانونی قابل قبول نخواهد بود.
مطالبه پول بیشتر و نحوه محاسبه دستمزد
کارگران نمی‌توانند به طور یک‌جانبه شرایط پرداخت را تغییر دهند، به خصوص وقتی مدرکی مانند پیام واتساپ برای توافق اولیه وجود دارد.
دستمزد کارهای قیمت‌گذاری شده: برای کارهایی که قیمت آنها (مانند درها) مشخص شده، شما فقط موظف به پرداخت همان مبلغ توافق‌شده هستید.
دستمزد خرده‌کاری‌ها: برای کارهایی که قیمتی برایشان تعیین نشده، ملاک پرداخت "اجرت المثل" است. یعنی دستمزدی که عرفا برای چنین کارهایی در آن منطقه پرداخت میشود. اگر در این مورد اختلاف به وجود بیاید، یک کارشناس رسمی دادگستری میزان آن را تعیین خواهد کرد.
نگرانی از گران‌تر شدن کار پروژه‌ای: نگرانی شما کاملا به‌جاست. محاسبه پروژه‌ای معمولا زمانی انجام میشود که کل حجم کار از ابتدا مشخص باشد. آنها نمی‌توانند در میانه کار و پس از توافق بر سر قیمت واحد، روش محاسبه را تغییر دهند.
در نتیجه، اگر کارگران بخواهند برای مبلغ بیشتر شکایت کنند، شما با استناد به پیام‌های واتساپ و توافق شفاهی اولیه، موضع بسیار قوی‌تری خواهید داشت.
خسارت‌های وارد شده و مسئولیت کارگر
مهم‌ترین بخش ماجرا این است که کارگر در قبال خساراتی که به دلیل نقص در انجام کار یا بی‌احتیاطی به کارفرما وارد می‌کند، مسئول است.
نقش کارشناس: اگر کار به شکایت و دادگاه بکشد، قاضی یک کارشناس رسمی دادگستری در امور ساختمان را برای بررسی موضوع اعزام می‌کند. این کارشناس موارد زیر را بررسی و در گزارش خود اعلام می‌کند:
کیفیت کار انجام شده (مانند دیوار کج و نصب نادرست درها).
میزان خسارت وارد شده به ملک شما.
تعیین مقصر حادثه (اینکه آیا خسارت ناشی از کوتاهی و اشتباه کارگر بوده است).
برآورد هزینه لازم برای اصلاح خرابی‌ها (مانند هزینه مجدد سیمان‌کاری).
نتیجه گزارش کارشناس: اگر کارشناس تایید کند که دیوار کج ساخته شده و درها به درستی نصب نشده‌اند، کارگران مقصر شناخته می‌شوند و موظف به جبران خسارت هستند. شما نه تنها مقصر نخواهید بود، بلکه میتوانید هزینه این خسارت‌ها را از دستمزد نهایی آنها کسر کنید.
چه کاری باید انجام دهید؟
با توجه به شرایط، توصیه می‌کنم مراحل زیر را با آرامش و قاطعیت دنبال کنید:
مستندسازی کامل: از تمام آسیب‌ها و نواقص کار (دیوار کج، درهای خراب) با تاریخ روز عکس و فیلم تهیه کنید. تمام پیام‌ها، ایمیل‌ها و گزارش‌های ثبت‌شده را در جایی امن ذخیره کنید.
مذاکره نهایی: یک بار دیگر به صورت شفاف (در صورت امکان با حضور یک شاهد) با آنها صحبت کنید. اعلام کنید که حاضر به پرداخت دستمزد طبق توافق اولیه "دونه‌ای" هستید، اما هزینه‌ی خسارت‌های وارد شده که توسط کارشناس برآورد خواهد شد، از مبلغ نهایی کسر می‌گردد.
ارسال اظهارنامه قضایی: اگر مذاکره به نتیجه نرسید، میتوانید از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی یک "اظهارنامه" برایشان ارسال کنید. در این اظهارنامه به طور رسمی توافقات، خسارت‌های وارد شده و درخواست خود برای جبران آن را ذکر کنید. این یک اقدام قانونی رسمی است که نشان می‌دهد شما موضوع را به طور جدی پیگیری می‌کنید.
تامین دلیل: قبل از اینکه دیوار را اصلاح کنید، میتوانید با مراجعه به شورای حل اختلاف، درخواست "تامین دلیل" بدهید. با این کار، یک کارشناس رسمی از طرف دادگاه از محل بازدید کرده و خسارت‌ها را به طور رسمی ثبت و برآورد می‌کند. این گزارش یک مدرک بسیار قوی برای آینده خواهد بود.
شکایت برای مطالبه خسارت: اگر کارگران حاضر به جبران خسارت نشدند، شما میتوانید بر اساس گزارش تامین دلیل، برای مطالبه خسارت در دادگاه حقوقی علیه آنها شکایت کنید.
در نهایت، به هیچ وجه نترسید. نداشتن قرارداد کتبی در این مورد بیشتر به ضرر کارگران است تا شما، زیرا شما مدارک محکمی برای اثبات توافقات و خسارت‌ها در دست دارید. قانون در این موارد حامی فردی است که تعهدات به درستی در قبال او انجام نشده است.
