سلام و ارادت 🌱
خرید «ملک قولنامهای» همیشه ریسک مضاعف دارد؛ چون هنوز در دفاتر ثبت اسناد به نام هیچکس «رسما» ثبت نشده و احتمال فروش همزمان به چند نفر وجود دارد. با این حال میشود ریسک را تا حد زیادی مدیریت و کنترل کرد. مراحل زیر معمولترین روشهای اطمینان از مالکیت و یکتا بودن قولنامه است:
────────────────────────────
۱. شناسنامه ثبتی ملک را پیدا کنید
────────────────────────────
• از فروشنده بخواهید «پلاک ثبتی اصلی و فرعی» یا «سند مادر/بنچاق» را نشان دهد. حتی قطعههای فاقد سند تکبرگی نیز معمولا در زیرمجموعه یک سند مادر هستند.
• اگر پلاک ثبتی مشخص باشد، میتوانید در اداره ثبت اسناد (واحد بایگانی فیزیکی یا سامانه ثبت آنی) استعلام بگیرید که ملک در وضعیت «وقوع معامله دیگر»، «بازداشت»، «ارثیه در جریان» یا «در طرح دولتی» نباشد.
نکته: بدون پلاک ثبتی، عملا امکان استعلام رسمی وجود ندارد؛ در این حالت پیشنهاد میشود معامله را متوقف یا لااقل مبلغ نهایی را تا ارائه مدارک ثبتی و استعلام، نگه دارید.
────────────────────────────
۲. زنجیره معاملات قبلی را بررسی کنید
────────────────────────────
• همه قولنامههای قبلی (از مالک اولیه تا فروشنده فعلی) باید بهصورت «دستنویس پشت سر هم» یا «محضری» موجود باشد. اگر حلقهای مفقود شده باشد، خطر معامله معارض بالاست.
• مطابقت کد ملی و امضای افراد در قولنامههای قبلی با کارت ملیشان را چک کنید؛ مخصوصا اگر پای وراث یا وکالتنامه در میان است.
• در صورت ارثی بودن ملک، گواهی حصر وراثت و فرم ۱۹ مالیاتی و مفاصا حساب مالیات بر ارث را مطالبه کنید.
────────────────────────────
۳. استعلام «وضعیت بازداشت و معارض» از دفترخانه
────────────────────────────
اگر فروشنده حاضر باشد «صلحنامه رسمی» یا «بیعنامه رسمی» در یک دفترخانه تنظیم کند، دفترخانه موظف است قبل از تنظیم سند، دو استعلام کلیدی بگیرد:
a) استعلام بازداشت/بدهی مالیاتی (سامانه ثبت آنی)
b) استعلام ممنوعیت نقلوانتقال (از اداره ثبت و شهرداری/بنیاد مسکن)
کلیه بازداشتها یا نقلوانتقالهای دیگر در این مرحله به شما اعلام میشود. اگر فروشنده از رفتن به دفترخانه طفره میرود، یک چراغ قرمز جدی است!
────────────────────────────
۴. استفاده از «کد رهگیری املاک» ✅
────────────────────────────
• اگر معامله در بنگاه دارای مجوز انجام شود و در «سامانه ثبت معاملات املاک و مستغلات کشور» (کد رهگیری) درج گردد، برای مدت اعتبار کد (معمولا ۳۰ روز) امکان ثبت معامله دوم برای همان پلاک ثبتی وجود ندارد.
• اصرار کنید وجه کل یا بخش عمده را بعد از دریافت «نسخه سبز رنگ کدرهگیری» پرداخت کنید.