سلام و وقت بخیر 🌿
پاسخ کوتاه
طبق مواد ۱۰۴۳ و ۱۰۴۴ قانون مدنی، «اجازه دادگاه» فقط برای همان مورد ازدواج با «یک مرد معین» صادر میشود؛ بنابراین نمی‌توانید بدون آن‌که خواستگار مشخصی وجود داشته باشد از دادگاه «اجازه عمومی و سفید» بگیرید تا هر وقت خودتان خواستید ازدواج کنید. چنین درخواستی از سوی شعب خانواده پذیرفته نمی‌شود.
چرا؟ استدلال قانونی
۱. ماده ۱۰۴۳: نکاح دختر باکره، هرچند بالغ باشد، موقوف به اجازه پدر یا جد پدری است.
۲. ماده ۱۰۴۴: اگر پدر یا جد پدری «بدون علت موجه» با ازدواج «دختر با مرد معین» مخالفت یا دسترسی به ایشان نباشد، دختر می‌تواند به دادگاه مراجعه کند و دادگاه پس از احراز مصلحت، اجازه را «نسبت به همان ازدواج» صادر می‌کند.
به بیان ساده، قانون اصلا اجازه کلی و مادام‌العمر نمی‌شناسد؛ دادگاه فقط در باره همان خواستگار مشخص و همان شروط عقد (مهریه، شروط ضمن عقد، سن زوج،…) تصمیم می‌گیرد و حکم صادر می‌کند.
راه‌حل‌ها در وضعیتی که الآن دارید
۱) اگر فعلا قصد ازدواج ندارید، بهترین کار این است که هیچ اقدامی نکنید؛ چون دادگاه پرونده‌ای که «موضوع مشخص» ندارد را رد خواهد کرد.
۲) هر زمان خواستگار معینی داشتید و دسترسی به پدر ممکن نبود یا پدر بدون دلیل موجه مخالفت کرد:
• دادخواستی با عنوان «صدور اجازه نکاح طبق ماده ۱۰۴۴ ق.م» به دادگاه خانواده محل اقامت خود بدهید.
• خوانده: «پدر (یا جد پدری)»؛ در صورت مجهول‌المکان بودن، آگهی دعوت داده میشود.
• مدارک ضمیمه: شناسنامه‌ها، استشهادیه عدم دسترسی یا انصراف پدر، فیش‌های تمکن مالی زوج، توافق‌نامه مهریه و شروط.
• دادگاه یک یا دو جلسه رسیدگی و تحقیق محلی/کارشناسی برگزار می‌کند؛ اگر مصلحت شما را احراز کند، اجازه را صادر و در دفترخانه منعکس می‌کند.
۳) گرفتن «حکم رشد» یا «استقلال مالی» که در اموال کاربرد دارد، نیاز ازدواج به اذن ولی را منتفی نمی‌کند؛ بعضی افراد تصور می‌کنند حکم رشد معادل اذن ازدواج است که اشتباه است.
اگر شما «دوشیزه نیستید» (مثلا سابقه عقد رسمی یا غیررسمی منتهی به نزدیکی دارید) یا جد پدری‌تان وجود ندارد و پدر قطعیا فوت کرده است، اصلا نیازی به اجازه نه پدر دارید و نه دادگاه؛ فقط باید مدارک را به دفترخانه ارائه کنید.
جمع‌بندی
• بدون خواستگار مشخص، امکان گرفتن مجوز ازدواج از حاکم شرع وجود ندارد.
• اجازه دادگاه فقط برای همان عقد معین و همان مرد صادر میشود و پس از آن خودبه‌خود اعتبارش برای ازدواج‌های بعدی از بین می‌رود.
• هر زمان خواستگار داشتید و مشکل اذن ولی داشتید، میتوانید طبق ماده ۱۰۴۴ اقدام کنید؛ آن زمان دادگاه با بررسی شرایط اجازه می‌دهد. موفق باشید 🌱
