سلام وقتت بخیر
در معاملات خرید و فروش ملک، به خصوص زمانی که از چک برای پرداخت استفاده میشود، رعایت ترتیب مراحل و نکات حقوقی برای حفظ منافع طرفین بسیار مهم است. در مورد وضعیت شما که قصد فروش دو دانگ از سهم مشاع ملک خود به برادرتان را دارید و ایشان مبلغ ۶۰۰ میلیون تومان را با چک بین بانکی پرداخت می‌کند، می‌توانید به شرح زیر عمل کنید:
روال معمول و توصیه شده:
به طور کلی، قانون مشخصی که دقیقا الزام کند ابتدا پول به حساب واریز شود و سپس قرارداد امضا گردد یا برعکس، وجود ندارد. این موضوع بیشتر به توافق طرفین و عرف معاملات بستگی دارد. با این حال، یک رویه معمول و ایمن به شرح زیر است:
تنظیم و امضای مبایعه‌نامه در دفتر املاک: شما و برادرتان می‌توانید ابتدا در یک دفتر املاک معتبر حاضر شده و مبایعه‌نامه را تنظیم و امضا کنید . در این مبایعه‌نامه باید تمامی جزئیات معامله، از جمله مشخصات دقیق ملک، مبلغ مورد توافق، و نحوه پرداخت به طور کامل ذکر شود . همچنین، توصیه میشود شماره و مشخصات چک بین بانکی نیز در قرارداد قید گردد .
تحویل چک بین بانکی همزمان با امضای قرارداد: پس از امضای مبایعه‌نامه توسط طرفین و شاهدان (در صورت حضور)، برادر شما می‌تواند چک بین بانکی را در همان دفتر املاک به شما تحویل دهد . حضور دو شاهد در این مرحله توصیه میشود .
اقدام فوری برای وصول چک: با توجه به اینکه چک از نوع بین بانکی است، شما باید در اسرع وقت و ترجیحا در همان روز کاری پس از دریافت چک، به بانک مراجعه کرده و آن را به حساب خود واریز کنید. چک‌های بین بانکی معمولا در همان روز کاری به حساب واریز می‌شوند، به شرطی که در ساعات اداری بانک (و طبق برخی منابع، قبل از ساعت ۱۳) ارائه شوند .
انتقال سند پس از وصول وجه: پس از اطمینان از وصول کامل مبلغ چک به حساب شما، مراحل بعدی مانند مراجعه به دفتر اسناد رسمی برای انتقال رسمی سهم ملک انجام میشود .
نکات مهمی که به عنوان فروشنده باید در نظر داشته باشید:
استفاده از چک بین بانکی (رمزدار تضمین شده): این نوع چک یکی از بهترین و امن‌ترین روش‌های پرداخت در معاملات ملکی است، زیرا پرداخت آن توسط بانک صادرکننده تضمین میشود و مستقیما به حساب ذینفع واریز میگردد .
استعلام اصالت چک (در صورت لزوم): اگرچه چک بین بانکی معتبر است، اما برای اطمینان بیشتر، به خصوص در مبالغ بالا، می‌توانید اصالت آن را از بانک صادرکننده استعلام کنید. مواردی از چک‌های تضمینی یا بین بانکی تقلبی نیز گزارش شده است .
درج شروط لازم در قرارداد:
شرط فسخ: در مبایعه‌نامه شرط کنید که در صورت عدم وصول وجه چک به هر دلیلی، شما حق فسخ معامله را خواهید داشت .
مسئولیت‌ها: تمامی شرایط پرداخت و مسئولیت‌های طرفین باید به وضوح در قرارداد ذکر شود .
ثبت چک در سامانه صیاد (برای چک‌های صیادی): اگر به هر دلیلی به جای چک بین بانکی از چک صیادی استفاده شد، باید حتما در سامانه صیاد ثبت شود تا اعتبار قانونی داشته باشد . اما در مورد چک بین بانکی که توسط خود بانک صادر میشود، این موضوع متفاوت است.
اطمینان از نام دارنده چک: چک باید به نام شما (فروشنده) صادر شده باشد .
پاسخ مستقیم به سوال شما:
آیا اول ۶۰۰ میلیون تومان به حسابم بیاید و بعد قرارداد در املاک امضا کنیم؟ این حالت ایده‌آل‌ترین حالت برای فروشنده است اما در عمل کمتر اتفاق می‌افتد که خریدار کل مبلغ را قبل از امضای هرگونه قراردادی واریز کند.
آیا اول بریم املاک و امضا کنم و بعد با چک برم بانک؟ این روش با عرف معاملات و توضیحات ارائه شده سازگارتر است، به شرطی که چک معتبر (مانند چک بین بانکی) دریافت کنید و بلافاصله برای وصول آن اقدام نمایید و شرایط لازم را در قرارداد پیش‌بینی کنید.
پیشنهاد برادر شما مبنی بر امضای قرارداد در املاک و تحویل چک در همان محل، یک رویه رایج است . مهم این است که شما پس از دریافت چک بین بانکی، بدون فوت وقت برای واریز آن به حساب خود اقدام کنید و از وصول کامل وجه قبل از نهایی کردن انتقال سند اطمینان حاصل نمایید.
