با سلام و احترام،
دلایل احتمالی بازداشت
اگرچه اتهام اولیه «خروج غیرقانونی از کشور» اعلام شده، اما با توجه به اینکه ایشان با گذرنامه قانونی تردد کرده اند و مدت بازداشت طولانی شده، به احتمال زیاد دلایل دیگری برای این دستگیری وجود دارد.
بررسی انگیزه پناهندگی: در بسیاری از موارد، نهادهای امنیتی پس از بازگشت پناهندگان به ایران، دلایل و انگیزه‌های فرد برای پناهندگی را مورد بررسی قرار میدهند. اگر فرد به دلایل سیاسی، مذهبی یا حقوق بشری از کشور خارج شده و پناهندگی گرفته باشد، ممکن است در بازگشت با اتهامات امنیتی مواجه شود.
اتهامات امنیتی: فعالیت‌های فرد در خارج از کشور یا ماهیت پرونده پناهندگی او می تواند منجر به طرح اتهاماتی مانند «اقدام علیه امنیت ملی» گردد. در چنین شرایطی، اتهام «خروج غیرقانونی» ممکن است تنها یک عنوان اولیه برای شروع تحقیقات باشد. در حالی که برخی بازگشت کنندگان ممکن است فقط برای مدت کوتاهی (مثلا یک یا دو روز) به دلیل خروج غیرقانونی بازداشت شوند، بازداشت دوماهه نشان دهنده وجود اتهامات جدیتر است.
وضعیت حقوقی و علت طولانی شدن بازداشت
توقف دوماهه و عدم برگزاری دادگاه، به معنای قرار داشتن فرد در مرحله تحقیقات مقدماتی و «بازداشت موقت» است.
مدت قانونی بازداشت موقت: بر اساس قانون آیین دادرسی کیفری ایران، مدت بازداشت موقت محدودیت زمانی مشخصی دارد. این مدت در جرایم مستوجب سلب حیات (مانند قتل) حداکثر دو سال و در سایر جرایم حداکثر یک سال است. بنابراین، بازداشت دوماهه ایشان از نظر قانونی خارج از اختیارات بازپرس پرونده نیست، هرچند که بلاتکلیفی برای شما و ایشان بسیار دشوار است.
فرآیند تحقیقات: طولانی شدن این دوره معمولا به دلیل زمان بر بودن تحقیقات مقدماتی توسط ضابطان قضایی (مانند نهادهای امنیتی) و بازپرس است. تا زمانی که تحقیقات تکمیل نشود و کیفرخواست صادر نگردد، جلسه دادگاه برگزار نخواهد شد.
زمان آزادی و اقدامات ممکن
پیش بینی زمان دقیق آزادی ممکن نیست، زیرا کاملا به روند پرونده و تصمیم مقام قضایی بستگی دارد. اما راه‌های قانونی زیر برای آزادی وجود دارد:
تبدیل قرار بازداشت: وکیل ایشان می تواند با ارائه لایحه به بازپرس پرونده، درخواست تبدیل قرار بازداشت موقت به قرارهای سبکتر مانند وثیقه، کفالت یا سایر قرارهای تامین را مطرح کند. در صورت موافقت بازپرس، فرد می تواند تا زمان برگزاری دادگاه آزاد شود.
آزادی پس از تکمیل تحقیقات: پس از پایان تحقیقات، بازپرس یکی از سه تصمیم را خواهد گرفت: صدور قرار منع تعقیب (در صورت بی گناهی و آزادی فرد)، قرار موقوفی تعقیب، یا صدور کیفرخواست و ارسال پرونده به دادگاه.
آزادی مشروط: این امکان پس از برگزاری دادگاه، صدور حکم و گذراندن بخشی از دوره محکومیت (معمولا یک سوم) قابل درخواست است و در مرحله فعلی کاربرد ندارد.
