مهلت قانونی طرح دعوا علیه ظهرنویسان چک پس از برگشت زدن

پرسیده شده ۱ ماه پیش۲۹ پاسخ ثبت شده

یک چک با تاریخ آبان ۱۴۰۳ از طریق سامانه صیاد به‌صورت زنجیره‌ای منتقل شده و در نهایت به من رسیده است. صادرکننده فوت کرده و اموالی ندارد. چک را در ۶ شهریور ۱۴۰۴ برگشت زده‌ام. تا چه زمانی می‌توانم علیه ظهرنویسان دعوای حقوقی مطرح کنم؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

میان وکلا اختلاف نظر وجود دارد؛ برخی معتقدند مهلت طرح دعوا یک سال از تاریخ گواهی عدم پرداخت یعنی تا ۶ شهریور ۱۴۰۵ است، اما گروهی دیگر تاکید دارند به دلیل اینکه چک ظرف ۱۵ یا ۴۵ روز پس از سررسید برگشت نخورده، حق شکایت علیه ظهرنویسان ساقط شده و صرفاً باید به وراث یا طرفِ مستقیم معامله مراجعه کرد.

اینکه بتوانید علیه ظهرنویسان اقدام کنید یا فقط علیه وراث، به زمان دقیق برگشت اولیه و نحوه انتقال چک در سامانه بستگی دارد.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

مهلت قانونی شکایت علیه ظهرنویسان چک

طبق نظر دسته‌ای از وکلا، مهلت طرح دعوا علیه ظهرنویس تا یک سال پس از دریافت گواهی عدم پرداخت است. با این حال، وکلای دیگر بر این باورند که چون برگشت چک ماه‌ها پس از سررسید انجام شده و مهلت ۱۵ یا ۴۵ روزه قانونی رعایت نشده، حق رجوع به ظهرنویسان از بین رفته است. در صورت سقوط حق تجاری علیه ظهرنویسان، شما همچنان می‌توانید به عنوان طلب مدنی علیه شخصِ انتقال‌دهنده مستقیم یا ورثه صادرکننده متوفی اقامه دعوا کنید.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۲۹ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
امیر مهدی‌زاده

امیر مهدی‌زاده

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۸ نظر)

درود بر شما؛
با توجه به تاریخ مندرج چک در آبان ۱۴۰۳ و اخذ گواهی عدم پرداخت در ۶ شهریور ۱۴۰۴، دعوای تجاری علیه ظهرنویسان اصولا با ایراد جدی عدم رعایت مهلت قانونی مواجه است. مطابق ماده ۳۱۵ قانون تجارت، دارنده باید چک را حداکثر ظرف ۱۵ روز، و در فرض صدور از نقطه‌ای به نقطه دیگر ایران ظرف ۴۵ روز از تاریخ صدور مطالبه کند؛ در غیر این صورت دعوا علیه ظهرنویس مسموع نیست. رای وحدت رویه شماره ۵۳۶ ۱۰/۷/۱۳۶۹ نیز گواهی عدم پرداخت صادرشده در مهلت قانونی را در حکم واخواست دانسته است.

همچنین طبق ماده ۲۸۶ قانون تجارت، اقامه دعوا علیه ظهرنویس پس از واخواست باید در مهلت یک‌ساله انجام شود؛ رای وحدت رویه شماره ۵۹۷ ۱۲/۲/۱۳۷۴ نیز این محدودیت را ناظر به ظهرنویس دانسته است.

بنابراین، در فرض سؤال، مهلت ماده ۳۱۵ بسیار پیش از ۶ شهریور ۱۴۰۴ منقضی شده و صرف طرح دعوا ظرف یک سال از تاریخ گواهی عدم پرداخت، این ایراد را مرتفع نمی‌کند. نظریه مشورتی شماره ۷/۹۸/۱۳۰۶ مورخ ۲۴/۱۲/۱۳۹۸ نیز صراحتا عدم رعایت ماده ۳۱۵ را موجب زوال مسئولیت ظهرنویس دانسته است.

اما وضعیت صادرکننده، ضامن، و امکان استناد به رابطه پایه یا مسئولیت مدنی اشخاص، تابع تحلیل جداگانه‌ای است و فوت صادرکننده نیز لزوما موجب سقوط دین نمی‌شود. تعیین اینکه در زنجیره انتقال صیادی، هر شخص دقیقا چه عنوان و مسئولیتی دارد و آیا مسیر جایگزین مطالبه علیه منتقل‌کنندگان وجود دارد، نیازمند بررسی سوابق انتقال در سامانه صیاد و منشا صدور چک است.

محمدباقر سلیمانگلی

محمدباقر سلیمانگلی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۴۹ نظر)

با سلام طرح دعوا علیه ظهر نویس چک باید ظرف یکسال از طریق برگشت چک ا۳دام گردد تا ۶ شهریور ۴۰۵ مهلت دارید

ام لیلا سلمانی نژاد

ام لیلا سلمانی نژاد

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

با سلام و احترام
برای اقامه دعوا علیه ظهرنویس باید چک نهایتا ۱۵ روز پس از تاریخش برگشت بخورد و با توجه به عدم رعایت این مدت،امکان مطالبه از ظهرنویس وجود ندارد.

مصطفی فودازی

مصطفی فودازی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳ نظر)

با سلام
اگر چک صیادی بوده و شما آن را از طریق سامانه صیاد دریافت کرده‌اید، مهلت مراجعه به ظهرنویسان تابع مقررات اسناد تجاری و شرایط چک است.
برای حفظ مسئولیت تضامنی ظهرنویسان، اصل مهم این است که دارنده در مهلت قانونی برای وصول وجه به بانک مراجعه و گواهی عدم پرداخت دریافت کند. با توجه به اینکه چک را در ۶ شهریور ۱۴۰۴ برگشت زده‌اید، مهلت طرح دعوا علیه ظهرنویسان نیز باید با توجه به محل صدور و محل پرداخت چک و مقررات مواد ۳۱۵ و ۳۱۸ قانون تجارت محاسبه شود.
اگر هدف شما استفاده از مسئولیت تضامنی ظهرنویسان است، توصیه می‌کنم بدون تاخیر دادخواست مطالبه وجه را علیه صادرکننده و تمام ظهرنویسان مسئول مطرح کنید؛ زیرا تاخیر می‌تواند آثار مهمی بر مسئولیت ظهرنویسان داشته باشد.

نمایش ۲۵ پاسخ دیگر وکلا
مجتبی تقی زاده

مجتبی تقی زاده

کارشناس حقوقی

۵٫۰(۴ نظر)

در فرض اینکه مهلت یک‌ساله مندرج در ماده ۲۸۶ قانون تجارت سپری شده باشد، سند مذکور امتیازات «سند تجاری» را از دست داده است؛ اما نگران نباشید، سند شما همچنان به عنوان یک «سند مدنی» معتبر باقی مانده است.

در این شرایط، شما می‌توانید دعوای «مطالبه وجه» را علیه شخصی که چک را از وی دریافت کرده‌اید (طرف معامله یا به بیان دیگر طرف مراوده)، مطرح نمایید. توصیه می‌شود جهت اثبات تاخیر در پرداخت و امکان مطالبه «خسارت تاخیر تادیه»، حتما پیش از طرح دعوا، اظهارنامه‌ای رسمی برای وی ارسال کنید. شما می‌توانید با ارائه چک و اثبات وجود مراوده مالی، دادخواست مطالبه وجه را در محکمه به طرفیت دست قبل یعنی شخصی که چک را به شما داده، مطرح نمایید.

جهت نهایی‌سازی اقدامات قانونی، هماهنگی با کارشناسان محترم یا وکلای معزز بنیاد وکلا توصیه می‌شود. لطفا با توجه به نظرات خود، در نظرسنجی ما نیز شرکت فرمایید.

ارادتمند،
مجتبی تقی‌زاده

هومن زمانی

هومن زمانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۰ نظر)

قانون یک مهلت ۱۵ روز و یک مهلت ۴۵ روزه از تاریخ صدور برای شکایت از ظهرنویس پیشبینی کرده است که دارنده در این مهلتها باید به بانک مراجعه میکرد و گواهی عدم پرداخت اخذ مینمود با توجه به اینکه شما چک را در شش شهریور ۱۴۰۴ برگشت زده اید این مهلت برای شما منقضی شده و شما باید فقط علیه ورثه ی صادرکننده اقامه ی دعوی کنید

عبدالرضا ابوالحسنی

عبدالرضا ابوالحسنی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

طبق ماده ۳۱۵ قانون تجارت، دارنده چک باید ظرف ۱۵ روز (و در صورت تفاوت محل صدور و پرداخت۴۵روز) از تاریخ سررسید اقدام به مطالبه و برگشت زدن چک می‌کرد تا مسئولیت تضامنی ظهرنویسان حفظ شود.تاریخ چک آبان ۱۴۰۳ بوده و شما در ۶ شهریور ۱۴۰۴ (حدود ۱۰ ماه بعد) آن را برگشت زده‌اید؛ بنابراین مهلت قانونی ماده ۳۱۵ برای حفظ حق رجوع تجاری به ظهرنویسان منقضی شده است.در صورت عدم رعایت این مواعد، طبق ماده ۳۱۵ و اصول حقوق تجارت، مسئولیت تضامنی ظهرنویسان چک ساقط شده و دعوای اسنادی تجاری علیه آنان مسموع نخواهد بود.ر صورتی که موعد ماده۳۱۵ رعایت شده بود، دارنده ظرف یک سال مهلت طرح دعوا علیه ظهرنویس داشت که در مانحن‌فیه به دلیل تاخیر در واخواست منتفی است.بنابراین طرح دعوای اسنادی علیه ظهرنویسان به نتیجه نمی‌رسد و تنها امکان طرح دعوای مدنی مبنی بر مطالبه طلب با اثبات رابطه قراردادی پایه، معامله منشا یا دارا شدن بلاجهت وجود دارد.

بهنام رفیعی ساران

بهنام رفیعی سارانهویت این وکیل به‌صورت دستی توسط کارشناسان بنیاد وکلا احراز شده است.

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۷(۴۸۰ نظر)

سلام

حسب توضیحات به نظر میرسد مهلت قانونی اخذ گواهی عدم پرداخت با حفظ امتیاز مراجعه به ظهرنویسان منقضی شده است و اکنون به عنوان سند تجاری امکان اتکا و استناد به چک علیه ظهرنویسان را ندارید اما میتوانید علیه وراث صادرکننده اقدام نمایید

جلال میرزائی

جلال میرزائی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

بر اساس ماده ۳۱۵ قانون تجارت، دارنده چک باید برای حفظ حق خود علیه ظهرنویسان، حداکثر ظرف پانزده روز از تاریخ صدور چک (اگر چک در همان شهری که صادر شده باید پرداخت شود) یا چهل و پنج روز از تاریخ صدور چک (اگر چک از شهری به شهر دیگر صادر شده است) اقدام به مطالبه وجه نماید.چک شما در آبان ۱۴۰۳ صادر شده است. حتی اگر فرض کنیم چک بین شهری بوده، مهلت ۴۵ روزه از تاریخ صدور چک در اواخر آذر ۱۴۰۳ به پایان رسیده است. شما چک را در ۶ شهریور ۱۴۰۴ برگشت زده‌اید که این تاریخ به مراتب بعد از پایان مهلت قانونی برای طرح دعوا علیه ظهرنویسان است.

نسیم روشنفکر

نسیم روشنفکر

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۰ نظر)

قواعد مربوط به بروات بر چک نیز جاری است و دارنده چک ظرف یک سال از اعتراض (گواهی عدم پرداخت) باید نسبت به اقامه دعوا علیه ظهرنویس اقدام نماید لذا پس از مضی مهلت، دعوی علیه ظهرنویس مسموع نیست
تا ۶ شهریور ۱۴۰۵ مهلت داشتین علیه
ظهرنویس اقامه‌ دعوی کنید

حدیث محمودی

حدیث محمودی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳۱ نظر)

با سپری شدن مهلت یک‌ساله مندرج در ماده ۲۸۶ قانون تجارت، سند مذکور امتیازات و اعتبارات «سند تجاری» رو از دست می‌ده، اما این به معنای بی‌اعتباری سند نیست. سند همچنان به عنوان یک «سند مدنی» معتبر باقی می‌مونه و قابل استناده.

در این شرایط، امکان طرح دعوای «مطالبه وجه» علیه شخصی که چک رو ازش دریافت کرده‌اید (طرف مراوده) وجود داره. توصیه می‌شه پیش از طرح دعوا، حتما یه اظهارنامه رسمی برای طرف مقابل ارسال کنید تا هم تاخیر در پرداخت اثبات بشه و هم زمینه مطالبه «خسارت تاخیر تادیه» فراهم بشه. سپس با ارائه چک و اثبات وجود مراوده مالی، دادخواست مطالبه وجه رو در محکمه به طرفیت دست قبل (همون شخصی که چک رو به شما داده) مطرح کنید.

البته برای نهایی‌سازی اقدامات قانونی و تنظیم دقیق دادخواست، هماهنگی با وکلای متخصص توصیه می‌شه، چون جزئیات هر پرونده می‌تونه روی نحوه طرح دعوا و نتیجه تاثیر بذاره.

غلامرضا صارمی

غلامرضا صارمی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۱۷ نظر)

سلام
علیه ظهرنویس تا یک سال مهلت وجود دارد

سارا علیپور

سارا علیپور

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۷(۱۴۷ نظر)

سلام وقت بخیر
ظرف یک سال از تاریخ برگشت زدن چک یعنی تا ۶ شهریور ۱۴۰۵ مهلت طرح دعوا می‌باشد

معصومه حیدری

معصومه حیدری

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۸ نظر)

درود
اگر چک از تاریخ سررسید در همان مهلت قانونی به بانک ارائه شده باشد، برای مراجعه حقوقی به ظهرنویسان، طبق ماده ۳۱۵ قانون تجارت باید ظرف یک سال از تاریخ گواهی عدم پرداخت اقامه دعوا کنید بنابراین با فرض گواهی عدم پرداخت در ۶ شهریور ۱۴۰۴، مهلت تا ۶ شهریور ۱۴۰۵ است

جاوید محمدی

جاوید محمدی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳۱ نظر)

با سلام کاربر گرامی
با توجه به عدم رعایت مهلت‌های ۱۵ و ۴۵ روزه در چک مسئولیت آنها از بین رفته است

مهرداد رحیمی

مهرداد رحیمی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۱۵ نظر)

برای حفظ مسئولیت تجاری ظهرنویسان، مواعد مواد ۳۱۵ و ۲۸۶ قانون تجارت مهم است. با توجه به برگشت چک در ۶ شهریور ۱۴۰۴، برای جلوگیری از ایراد، هرچه سریع‌تر دادخواست علیه ظهرنویسان ثبت کنید. مهلت ۶ ماهه مربوط به شکایت کیفری چک است، نه دعوای حقوقی. در چک صیادی زنجیره‌ای، سوابق انتقال در سامانه صیاد باید بررسی شود.

شادی علی پور

شادی علی پور

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۳ نظر)

چنانچه ظرف مهلت مقرر گواهی عدم پرداخت اخذ نشده باشد امکان رجوع به ظهرنویسان وجود ندارد.

محمد صابری نژاد

محمد صابری نژاد

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

بر اساس ق ت اگر بخواهیم علیه طهرنویس طرح دعوی کنیم باید طرف ۱۵ روز از تاریخ صدور چک به بانک ارایه کرده و در صورتی که برگشت بخورد ظرف یکسال از تاریخ گواهی عدم تادیه یا بلامحل بودن طرح دعوی نماییم در غیر این صورت نمی توان علیه طهرنویس طرح دعوی کرد

نفیسه اصولی صفار

نفیسه اصولی صفار

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۷۴ نظر)

سلام تا یکسال از صدور گواهی عدم پرداخت با توجه به توضیحات جنابعالی مدت اقدام علیه ظهرنویس به اتمام رسیده ولی می توانید علیه وراث اقدام نمایید.

فرح ناز سنگپور زنجانی

فرح ناز سنگپور زنجانی

کارشناس حقوقی

وقت بخیر
مهلت یک ساله جهت طرح دعوا از تاریخ صدور گواهی عدم پرداخت منقضی شده است و ضامنین دیگر تعهدی ندارند
لیکن می توانید از طریق ورثه صادر کننده چک اقدام نمایئد

علیرضا زرینه پور

علیرضا زرینه پور

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۱ نظر)

بادرود
تاجایی که قانون جدیداعلام میکند در چک ظهر نویس نداریم انتقال صرفا از سامانه است

زهرا فرج

زهرا فرج

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۵۸ نظر)

بنابر اظهارات شما علیه ظهرنویسان نمی توانید اقدامی نمایید.

ندا نظری قهنویه

ندا نظری قهنویه

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳۸ نظر)

تا یک سال از زمان برگشت مهلت دارید

الیکا فخرایی لطف آبادی

الیکا فخرایی لطف آبادی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱۶ نظر)

سلام. طبق ماده ۲۸۶ قانون تجارت، مهلت اقامه دعوا علیه ظهرنویسان یک سال از تاریخ گواهی عدم پرداخت است. با توجه به برگشت چک در تاریخ ۶ شهریور ۱۴۰۴، شما تا ۶ شهریور ۱۴۰۵ برای طرح دعوای حقوقی علیه آنان فرصت دارید.

احسان یوسف پور

احسان یوسف پور

کارشناس حقوقی

۴٫۰(۱ نظر)

با سلام
تا یک سال از زمان برگشت مهلت دارید
وزمان شما منقضی شده است چون تا ۶شهریور ۱۴۰۵ مهلت داشته ایدواکنون امکان اتکا واستناد به چک برعلیه ظهرنویسان رو ندارید ولی می توانید بر علیه وراث صادرکننده چک اقدام کنید

سارا زینل زاده

سارا زینل زاده

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱۰ نظر)

سلام و احترام
مهلت دعوا علیه ظهرنویسان به عنوان مسئولیت تضامنی ، ۱۵ روز از تاریخ صدور چک است ولی همچنان میتوانید دعوای مدنی علیه ظهرنویسان با توجه به منشا صدور چک مطرح نمایید

هادی فرخی

هادی فرخی

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

اگر گواهی عدم پرداخت را در **۶ شهریور ۱۴۰۴** گرفته‌اید، برای حفظ حق رجوع تجاری به **ظهرنویسان/انتقال‌دهندگان**، اصل بر این است که دعوا را **ظرف یک سال از تاریخ گواهی عدم پرداخت** مطرح کنید؛ یعنی حداکثر تا **۶ شهریور ۱۴۰۵**. ([amagestate.com][۱])

بنابراین **هنوز مهلت دارید، ولی بهتر است قبل از پایان این مهلت دادخواست را ثبت کنید.**

[۱]: https://amagestate.com/post/%D۸%AD%۲۰۶۰۳۱-۸۸-۸۹?utm_source=chatgpt.com "نظریه شماره ۷/۹۸/۱۳۰۶ مورخ ۱۳۹۸/۱۲/۲۴ اداره کل حقوقی قوه قضاییه"

شهاب الدین آقاجری

شهاب الدین آقاجری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

با سلام

اگر اشخاص قبلی واقعا ظهرنویس ناقل چک هستند، برای حفظ مسئولیت تجاری آنها باید چک در مهلت قانونی به بانک ارائه شده باشد؛ معمولا ۱۵ روز از تاریخ چک و اگر محل صدور و پرداخت متفاوت باشد ۴۵ روز. بعد از آن نیز دعوا علیه ظهرنویس باید در مهلت قانونی طرح شود.

با توضیح شما که چک مربوط به آبان ۱۴۰۳ بوده ولی تازه در ۶ شهریور ۱۴۰۴ برگشت زده‌اید، مهلت اولیه مراجعه به بانک مدت‌ها گذشته است. بنابراین مطالبه وجه از ظهرنویسان با عنوان مسئولیت تضامنی تجاری با ایراد جدی مواجه است و صرف اینکه انتقال‌ها در سامانه صیاد ثبت شده، این مهلت را از بین نمی‌برد. در چک‌های صیادی، انتقال در سامانه جایگزین ظهرنویسی سنتی شده است.

البته این موضوع مانع مطالبه از صادرکننده یا ترکه او نیست و اگر یکی از انتقال‌دهندگان تعهد یا ضمانت مستقلی در برابر شما داشته باشد، وضعیت او جداگانه باید بررسی شود.

سمانه پیرانی

سمانه پیرانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۱ نظر)

شما نمی توانید علیه ظهرنویسان دعوای حقوقی طرح کنید زیرا طبق ماده ۳۱۵ قانون تجارت مهلت مطالبه وجه چک برای اقامه دعوا علیه ظهرنویس ۱۵ روز در یک شهر و ۴۵ روز برای شهر دیگر است و چون ده ماه پس از سررسید در شهریور ۱۴۰۴ چک را برگشت زده اید حق استفاده از مزایای تجاری و شکایت از ظهرنویسان ساقط شده است و تنها می توانید به اقامه دعوا علیه ورثه متوفی بپردازید

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید