من ملک را به صورت مبایعه‌نامه خریداری کرده ام و در آن هیچ شرطی قید نشده، آیا مبایعه‌نامه باطل می شود؟
ادامهٔ متن پرسشبستن
با سلام و خسته نباشید
پدر من یک ملک تجاری به صورت سند قطعی غیر منقول با بیع شرط با این مضمون توضیحات و نیز فروشنده حق انتفاع و هر گونه حق و حقوق و دیگر از جمله عین یا منفعت و غیره تا زمان حیات برای خود محفوظ داشته و این امر مورد قبول خریدران واقع گردید از من شکایت اجرت المثل کرده است و دادگاه چنین رای صادر کرده است:
فروشنده حق انتفاع و هرگونه حق و حقوق دیگری را از جمله عین یا منفعت و غیره را تا زمان حیات برای خود محفوظ داشته و خواهان به استناد همین شرط آثار آن را از خواندگان مطالبه نموده است لکن شرط موصوف با جوهره و ذات عقد واقع شده، منافات دارد، زیرا جوهره عقود تملیکی انتقال مالکیت مال(اعم از مالکیت عین و منافع)
به طرف دعوا بوده و هر شرطی که به صورت کلی این انتقال مالکیت را محدود نماید به دلیل منافات داشتن با مقتضای ذات آن عقد باطل بوده و به علاوه بطلان آن شرط به عقد نیز سرایت و باعث بطلان آن می گردد، وانگهی از آنجایی که (ماده ۹۵۹ قانون مدنی) حق مالکیت خریدار بر مبیع از حقوق مدنی بوده که در صورتی که به صورت کلی و برای مدت نامعین سلب گردد باطل و کان لم یکن است که در ما نحن فیه انتقال دهنده بر خلاف مقرره آمره فوق اقدام به انتقال مالکیت نموده و کلیه حقوق نسبت به عین و منفعت از جمله حق مالکیت را از انتقال گیرندگان سلب نموده است و بدیهی است که تراضی بر خلاف قانون آمره(بند ۱ ماده ۲۳۳ و ماده ۹۵۹ قانون مدنی) باطل و بلااثر است و در نتیجه انتقال ملک به خواندگان از اساس باطل بوده و بالتبع آثار این انتقال و انتقالات بعدی نیز قابل ترتیب اثر نمی باشد، بنابراین با توجه به مراتب فوق از آنجایی که به فرض ثبوت دعوای خواهان ( اثبات اجاره و عدم پرداخت اجاره بهای اخذ شده توسط خواندگان به خواهان ) اثر قانونی بر دعوا مترتب نمی باشد، مستند به بند ۷ ماده ۸۴ و ماده ۸۹ قانون آئین دادرسی مدنی قرار رد دعوای خواهان صادر و اعلام می شود.
آیا شرط مشکل دارد با تشکر از پاسخگویی شما و همکاران گرامی.
سوال: من ملک به صورت مبایعه‌نامه خریداری کرده ام و در آن هیچ شرطی قید نشده، آیا مبایعه‌نامه باطل می شود؟
سوال دوم: در صورت باطل شدن کل معامله قیمت روز ملک محاسبه می شود؟
سوال سوم : چه خساراتی می توانم از فروشنده بگیرم؟
سوال چهارم: سند باطل می شود طبق ماده ۵۳ قانون مدنی؟
جمع‌بندی پاسخ وکلا
عدم درج شرط در مبایعه‌نامه به خودیِ خود موجب بطلان آن نمی‌شود و دادنامه صادره قابل تجدیدنظرخواهی است. در صورت بطلان معامله، پرداخت خسارت یا بهای روز ملک بستگی به این دارد که خریدار از فاسد بودن معامله مطلع بوده یا نسبت به آن جهل داشته است.
