مرز استفاده مجاز از آثار دیگران در پروژه‌های آموزشی تجاری کجاست؟

پرسیده شده ۳ ماه پیش۴ پاسخ ثبت شده
ادامهٔ متن پرسش

طبق ماده ۷ قانون حمایت از مؤلفان، نقل از آثار منتشرشده به مقاصد علمی و آموزشی با ذکر مأخذ در «حدود متعارف» مجاز است. در مورد استفاده از تصاویر موجود در اینترنت در کتاب آموزشی که با هدف فروش تألیف شده، نظرات حقوقی متناقضی دریافت کرده‌ام؛ برخی معتقدند صرف ذکر منبع، با توجه به تجاری بودن اثر، کافی نیست و اخذ مجوز ضروری است.

ابهام من این است که رویه جاری در بسیاری از فعالیت‌های آموزشی چگونه توجیه قانونی می‌شود؟ برای نمونه: استفاده از تصاویر متعدد در کتاب‌های آموزشی انتشاراتی؛ استفاده اساتید از کتب دیگران در کلاس‌های حضوری شهریه‌پرداز؛ نمایش محتوای صفحات دیگران در دوره‌های آموزشی ویدیویی؛ و استفاده از تصاویر برندها در آموزش‌های گرافیکی که به فروش می‌رسند. این موارد همگی ماهیت آموزشی دارند اما همزمان دارای نفع مالی نیز هستند. مرز دقیق «استفاده متعارف» با «نقض حقوق مؤلف» در پروژه‌های آموزشی تجاری کجاست؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

صرف آموزشی بودن یا ذکر منبع در پروژه‌های تجاری کافی نیست و استفاده از آثار دیگران تنها در حد متعارف، محدود و بدون آسیب به منافع صاحب اثر مجاز است. اگر استفاده گسترده باشد و از حدود ضرورت فراتر رود، کسب اجازه و مجوز الزامی خواهد بود.

این قاعده کلی است و مجاز بودن کار شما به میزان تصاویر مورد استفاده و تاثیری که بر منافع مالی صاحب اثر می‌گذارد بستگی دارد.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

مرز استفاده مجاز از آثار در آموزش تجاری

صرف ذکر منبع و داشتن هدف آموزشی باعث معافیت کامل در پروژه‌های تجاری نمی‌شود. مرز استفاده مجاز، رعایت حدود متعارف و عدم لطمه به حقوق و منافع اقتصادی مؤلف اصلی است. تجاری بودن پروژه، دامنه استفاده متعارف را کاهش می‌دهد؛ بنابراین استفاده باید صرفاً در حد ضرورت و محدود باشد. در صورتی که استفاده از تصاویر یا مطالب گسترده باشد، دریافت مجوز از پدیدآورنده اثر الزامی است.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۴ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
هانی ایمانی

هانی ایمانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۳۸ نظر)

عرض سلام
در حقوق ایران مرز دقیقی وجود ندارد، اما معیار اصلی، میزان و ضرورت استفاده و اثر آن بر منافع اقتصادی صاحب اثر است. در آثار آموزشی تجاری، استفاده محدود و ضروری با ذکر منبع معمولا پذیرفته‌تر است، اما استفاده گسترده از تصاویر معمولا نیازمند مجوز صاحب حق است.

ندا السادات روناسی

ندا السادات روناسی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۸(۵۴ نظر)

با سلام
صرف آموزشی بودن و ذکر منبع، استفاده از تصاویر دیگران در کتاب یا دوره آموزشی تجاری را مجاز نمی‌کند؛ استفاده باید در حد متعارف نقل و با رعایت حقوق مؤلف باشد و در مواردی که از حدود نقل فراتر رود، اخذ مجوز لازم است.

حسن آرین پور

حسن آرین پور

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۳۹ نظر)

تجاری بودن اثر نهایی، استثنای ماده ۷ قانون حمایت حقوق مؤلفان، مصنفان و هنرمندان را به‌طور خودکار از بین نمی‌برد، اما وزن آن را در تعیین «حدود متعارف» به‌شدت کاهش می‌دهد.
...موفق باشید 🌹

مهسا آبانگاه

مهسا آبانگاه

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۹ نظر)

درود. زمانی استفاده نیاز به اجازه دارد که از حدود متعارف در همان حیطه به‌خصوص فراتر رود. ملاک عرفی است و حدود متعارف به میزانی است که به حق و حقوق مولف نخست لطمه ای وارد نشود.

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید