محاسبه خسارت تأخیر تأدیه در رأی دادگاه و نقش اجرای احکام چگونه است؟

پرسیده شده ۱ ماه پیش۲۰ پاسخ ثبت شده

آیا قاضی می‌تواند خسارت تأخیر تأدیه را تا تاریخ مشخصی محاسبه کند و مابقی آن را تا روز پرداخت به اجرای احکام واگذار کند؟ یا باید خسارت به‌صورت یوم‌الادا (تا روز پرداخت واقعی) در رأی تعیین شود؟ اگر قاضی از روش اول استفاده کرده باشد، آیا رأی از طریق ماده ۳۰۹ قانون آیین دادرسی مدنی قابل اصلاح است؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

خسارت تأخیر تأدیه اصولاً باید تا زمان پرداخت واقعی (یوم‌الادا) تعیین شود و محاسبه مبلغ نهایی آن بر عهده اجرای احکام است. اگر دادگاه خسارت را تا تاریخ معینی محدود کرده باشد، در امکان اصلاح آن با ماده ۳۰۹ اختلاف‌نظر است؛ برخی آن را ممکن و برخی نیازمند تجدیدنظرخواهی و اعتراض به رأی می‌دانند.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

نحوه تعیین خسارت تأخیر تأدیه در رأی دادگاه

خسارت تأخیر تأدیه باید تا زمان پرداخت واقعی دین محاسبه شود و وظیفه تعیین رقم نهایی تا روز وصول بر عهده واحد اجرای احکام است. دادگاه نمی‌تواند این خسارت را بدون تعیین تکلیف برای ادامه آن محدود کند، مگر اینکه استمرار محاسبه تا زمان پرداخت در متن رأی تصریح شده باشد. در صورتی که قاضی خسارت را صرفاً تا تاریخ مشخصی تعیین کرده باشد، گروهی از وکلا آن را از موارد اشتباه محاسباتی دانسته و مشمول ماده ۳۰۹ می‌دانند، اما اکثر وکلا معتقدند اگر این اقدام تصمیم ماهوی دادگاه باشد، از شمول ماده ۳۰۹ خارج است و فقط باید از طریق اعتراض یا تجدیدنظرخواهی پیگیری شود.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۲۰ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
زهرا فرج

زهرا فرج

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۵۸ نظر)

خسارت تاخیر تادیه اصولا تا زمان پرداخت دین قابل محاسبه است و دادگاه می‌تواند مبلغ خسارت را تا تاریخ مشخصی محاسبه و ادامه آن را تا زمان وصول محکوم‌به به اجرای احکام واگذار نماید؛ مشروط بر اینکه در منطوق رای، استمرار استحقاق خسارت تا زمان تادیه احراز و تصریح شده باشد. بنابراین، اگر دادگاه صرفا به دلیل سهو قلم یا اشتباه محاسباتی، خسارت را تا تاریخ معینی محاسبه کرده و ادامه آن را در رای منعکس نکرده باشد، حسب مورد امکان درخواست اصلاح رای وفق ماده ۳۰۹ وجود دارد؛ لیکن اگر محدود نمودن خسارت تا تاریخ مذکور ناشی از تصمیم ماهوی دادگاه باشد، موضوع از شمول ماده ۳۰۹ خارج بوده و باید از طریق طرق اعتراض به رای پیگیری گردد.

امید یوسفی

امید یوسفی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۷ نظر)

سلام
بایستی مطابق با خواسته اقدام شود یعنی در رای خسارت را از تاریخ مطالبه یا دادخواست لغایت زمان اجرای حکم تصریح نماید و علی الاصول محاسبه در اجرای احکام انجام شود در غیر اینصورت بایستی نسبت به رای اعتراض شود.

مجتبی نصیری نیا

مجتبی نصیری نیا

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۷ نظر)

خسارت تاخیر تادیه تا زمان وصول محکوم‌به و تحویل آن به محکوم‌له قابل محاسبه است. این یعنی مبدا پایان محاسبه، روز پرداخت کامل طلب است، نه تاریخ مشخصی در آینده..
قاضی نمی‌تواند محاسبه خسارت را به تاریخ مشخصی محدود کند و مابقی را به اجرا واگذار کند. رای باید بر مبنای پرداخت واقعی (یوم‌الادا) صادر شود.
· رای صادره با روش اول، به دلیل اشتباه در محاسبه، طبق ماده ۳۰۹ قانون آیین دادرسی مدنی قابل اصلاح است.

حمیدرضا قاسمی

حمیدرضا قاسمی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲۳۷ نظر)

قاضی مکلف است خسارت تاخیر تادیه را به‌صورت یوم‌الادا (تا روز پرداخت واقعی) با نرخ قانونی محاسبه کند و نمی‌تواند آن را تا تاریخ مشخص محدود نماید، مگر اینکه در متن قانون استثنا شده باشد. در صورت واگذاری به اجرای احکام، واحد اجرا فقط نرخ را محاسبه می‌کند، نه اینکه تاریخی تعیین کند. اگر رای خلاف این صادر شده، از طریق درخواست اصلاح رای (ماده ۳۰۹) یا تجدیدنظر قابل پیگیری است، اما اصلاح رای در اجرای احکام ممکن نیست. رای باید شامل مبلغ اصلی، نرخ خسارت و عبارت «از تاریخ ... تا زمان پرداخت» باشد.

نمایش ۱۶ پاسخ دیگر وکلا
پریناز رشیدی

پریناز رشیدی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۶ نظر)

با سلام

قاضی طبق قانون و رویه ، باید خسارت تاخیر تادیه را به‌صورت
یوم‌الادا (تا روز پرداخت واقعی) تعیین کند؛ یعنی مبلغ مشخصی را تا یک تاریخ خاص محاسبه و مابقی را به اجرای احکام واگذار نمی‌کند، زیرا ماهیت خسارت تاخیر، جبران کاهش ارزش پول در بازه زمانی معین است که تنها با تعیین عبارت «تا روز پرداخت واقعی قابل تحقق است.

ام لیلا سلمانی نژاد

ام لیلا سلمانی نژاد

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

با سلام و احترام
قاضی مصدر رای خسارت تاخیر تادیه را تا روز رای محاسبه نموده و محاسبه الباقی را تا روز اجرا به عهده اجرای احکام است ولیکن دادگاه نحوه محاسبه ی خسارت تاخیر را نیز در رای تعیین نموده است.
پس این مورد جزو شمول ماده ۳۰۹ قانون ایین دادرسی نیست.

وحید عاکفی قاضیانی

وحید عاکفی قاضیانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۳۷ نظر)

وفق خواسته عمل می‌شود. اگر تا یوم الادا قید شده باشد باید همانگونه محاسبه شود اگر کمتر هم قید شده باشد به قیاس اولویت باید به همان ترتیب اتخاذ تصمیم شود.

مریم حاج منوچهری

مریم حاج منوچهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۳۹ نظر)

باسلام
بله؛ اصل بر این است که اگر خواسته خسارت تاخیر تادیه تا زمان پرداخت مطرح شده باشد و شرایط قانونی آن وجود داشته باشد، دادگاه نباید خسارت را صرفا تا تاریخ صدور رای محاسبه و پرونده را بدون تعیین تکلیف ادامه خسارت رها کند. در دعاوی وجه رایج، مبنای محاسبه معمولا تا زمان پرداخت واقعی (یوم‌الادا) ادامه دارد.
اگر دادگاه عمدا و صریحا خسارت را فقط تا تاریخ خاصی پذیرفته و درباره ادامه آن حکمی نداده باشد، معمولا نمی‌توان با ماده ۳۰۹ یک محکومیت جدید تحت عنوان خسارت تاخیر تادیه تا یوم‌الادا به رای اضافه کرد؛ چون این دیگر سهو قلم نیست، بلکه تغییر در ماهیت و حدود حکم است.

الهام اسحاقیان درچه

الهام اسحاقیان درچه

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

درود خسارت تاخیر تادیه تا زمان وصول محکوم‌به و تحویل آن به محکوم‌له قابل محاسبه میباشد. این یعنی مبدا پایان محاسبه، روز پرداخت کامل طلب است، نه تعیین تاریخ مشخصی در آینده
قاضی نمی‌تواند محاسبه خسارت را به تاریخ مشخصی محدود نمایدو مابقی را به اجرا واگذار کند. رای باید بر مبنای پرداخت واقعی (یوم‌الادا) صادرگردد
· رای صادره با روش اول، به دلیل اشتباه در محاسبه، طبق ماده ۳۰۹ قانون آیین دادرسی مدنی قابل اصلاح است.

معصومه حیدری

معصومه حیدری

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۸ نظر)

درود
خسارت تاخیر تادیه می‌تواند در رای تا زمان پرداخت واقعی تعیین شود و محاسبه مبلغ نهایی با اجرای احکام باشد.
اما اگر قاضی خسارت را فقط تا تاریخ معین حکم کرده باشد، معمولا با ماده ۳۰۹ قابل اصلاح نیست چون این ماده صرفا برای سهو یا اشتباه قلمی و محاسباتی است، نه تکمیل حکم

سید محمد صابری

سید محمد صابری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲ نظر)

درود بر شما
در آرا مبدا خسارت تعیین و تا پرداخت آن در نظر گرفته می شود و به جهت مشخص نبودن ، به مرحله اجرا احکام واگذار می گردد. درصورت ابهام اجرا احکام از دادگاه استعلام خواهد نمود.

نفیسه اصولی صفار

نفیسه اصولی صفار

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۷۴ نظر)

سلام باید خسارت تاخیر تادیه تا روز پرداخت واقعی در حکم لحاظ شود و اجرای احکام صرفا محاسبه مبلغ تا آن روز را انجام میدهد
اگر دادگاه فقط تا تاریخ معین حکم داده باشد معمولا از موارد اصلاحی ۳۰۹ نیست و حسب مورد باید از طریق اعتراض یا راهکار قضایی مناسب پیگیری شود

نسرین عصیانی

نسرین عصیانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۷۶ نظر)

رویه متداول صرفا تعیین بازه زمانی محاسبه خسارت تاخیر تادیه میباشد در غیر اینصورت موضوع از موارد ماده ۳۰۹ و اصلاح رای نیست و باید به ان اعتراض کنید

طیبه اصغری

طیبه اصغری

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۶ نظر)

درود.
بله قاضی باید تا یوم الادا خسارت تاخیر را محاسبه کند یعنی روز پرداخت واقعی.ماده ۳۰۹ در مورد اصلاح رایی که در آن سهو قلم رخ داده توضیح می‌دهد در صورتی که در این مورد ماده ۳۰۹ نمیتواند صدق کند چون تغییر در منطوق و ماهیت رای صادره است.

حامد صادقیان مهر

حامد صادقیان مهر

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۵۲ نظر)

با سلام

روش صحیح و متعارف ، تعیین خسارات تاخیر تا یوم الاداء است .

اگر قاضی تا یک تاریخی را محاسبه و الباقی را تا یوم الاداء به اجرا سپرده باشد هم صحیح است .

اما اگر الباقی را بعد تاریخ محاسبه شده در منطوق رای تصریح نکرده دارای نقص و باید اعتراض شود و مورد از موارد سهو قلم یا اشتباه محاسباتی هم نیست .

علیرضا باقری

علیرضا باقری

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۱ نظر)

مطابق ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی، هرگاه شرایط قانونی خسارت تاخیر تادیه وجود داشته باشد، مبنا تا زمان پرداخت است و اجرای احکام می‌تواند میزان خسارت را بر اساس شاخص‌های اعلامی بانک مرکزی تا زمان اجرای حکم محاسبه کند. بنابراین اگر دادگاه در رای، خسارت را مثلا تا تاریخ صدور حکم یا تاریخ معینی محاسبه کرده و ادامه آن را به اجرای احکام واگذار کرده باشد، در صورتی که در منطوق رای اصل استحقاق خسارت تا زمان پرداخت پذیرفته شده باشد، اجرای احکام می‌تواند آن را تا وصول محکوم‌به محاسبه کند. نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۱/۷۰۳ نیز محاسبه خسارت تا زمان وصول یا اجرای حکم را تایید کرده است.

اما اگر دادگاه در منطوق رای، خسارت را صریحا فقط تا یک تاریخ مشخص تعیین کرده و ادامه آن را نپذیرفته باشد، اجرای احکام نمی‌تواند از مفاد حکم فراتر برود. در این فرض، اگر تعیین تاریخ ناشی از اشتباه محاسباتی یا سهو قلم باشد، در شرایط ماده ۳۰۹ قانون آیین دادرسی مدنی امکان تصحیح رای وجود دارد؛ ولی اگر موضوع ناشی از اشتباه در تشخیص و اظهارنظر قضایی باشد، ماده ۳۰۹ راه اصلاح آن نیست و باید حسب مورد از طریق اعتراض یا طرق قانونی دیگر اقدام کرد.

مصطفی فودازی

مصطفی فودازی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳ نظر)

با سلام
اصل بر این است که خسارت تاخیر تادیه، در صورت احراز شرایط، تا زمان وصول واقعی محکوم‌به محاسبه شود و اجرای احکام می‌تواند مبلغ نهایی را تا روز پرداخت محاسبه کند.
بنابراین اگر دادگاه خسارت را تا یک تاریخ قطعی محاسبه و ادامه آن را مسکوت گذاشته باشد، ممکن است رای از این جهت ناقص باشد.
اما اصلاح آن از طریق ماده ۳۰۹ فقط وقتی ممکن است که موضوع ناشی از اشتباه یا سهو قلم باشد؛ اگر دادگاه عمدا چنین حکمی داده باشد، اصلاحی محسوب نمی‌شود و باید از طریق اعتراض مناسب پیگیری شود.

رضا سید اسمعیلی

رضا سید اسمعیلی

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

تاریخ پرداخت زمان محاسبه است و اجرای احکام ان را محاسبه میکند

تهمینه جعفری زرمهری

تهمینه جعفری زرمهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۱۸ نظر)

بله، قاضی می‌تواند خسارت تاخیر تادیه را تا تاریخ مشخصی محاسبه و مابقی را به اجرای احکام واگذار کند، اما رویه صحیح و کامل‌تر تعیین آن به‌صورت یوم‌الادا است؛ و اگر رای با روش اول صادر شده باشد، معمولا از طریق ماده ۳۰۹ قانون آیین دادرسی مدنی (تصحیح رای) قابل اصلاح یا رفع ابهام است.

عادل حدادیان

عادل حدادیان

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱ نظر)

باسلام
محاسبه خسارت تاخیر تادیه در اختیار اجرای احکام است که تا زمان اجرای کامل حکم محاسبه میکند

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید