شکایت از پزشکی قانونی و ارجاع مجدد پرونده به همان سازمان؛ چه باید کرد؟

پرسیده شده ۱ ماه پیش۲۲ پاسخ ثبت شده
ادامهٔ متن پرسش

در پرونده‌ای با موضوع قصور پزشکی، معاون دادستان دستور کالبدشکافی، سم‌شناسی و آزمایش‌های لازم برای تعیین علت مرگ را صادر کرده بود، اما پزشکی قانونی از اجرای این دستور سرپیچی کرده است. در مدارک پرونده نیز قصورهایی مشهود است؛ از جمله تزریق خون ناهمسان، گزارش پزشک اکوکاردیوگرافی که برای بیمار متصل به ونتیلاتور دو بار نوشته «دستگاه خراب است»، و مغایرت در نوع جراحی ثبت‌شده: در شرح عمل «لاپاراتومی و تعبیه کولوستومی لوپ سیگموئید» درج شده، اما در لیست هزینه‌های پرداختی «کولکتومی ناقص با آناستاموز» قید شده و هزینه همین جراحی از خانواده متوفی دریافت شده است. یک سال بعد نیز عنوان جراحی مجدداً تغییر یافته است. علائم جسمی متوفی شامل کبودی ساق پا، تورم سمت چپ سر، برجستگی و ورم چشم‌ها با پلک‌های باز بوده، اما هیچ‌کدام در گزارش پزشکی قانونی ذکر نشده است. اکنون شکایتی علیه پزشکی قانونی تنظیم شده، اما بازپرس پرونده را برای کمیسیون پزشکی مجدداً به همان سازمان ارجاع داده است. آیا ارجاع پرونده به سازمانی که خود طرف شکایت است، قانونی و بی‌طرفانه است؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

ارجاع پرونده به پزشکی قانونی هنگامی که خودِ این سازمان طرفِ شکایت است، به دلیل تعارض منافع خلاف اصل بی‌طرفی و مصداق رد کارشناس است. شاکی حق دارد به دستور بازپرس اعتراض کرده و درخواست ارجاع موضوع به استان همجوار، کارشناسان رسمی مستقل یا سازمان نظام پزشکی را ثبت کند.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

ممنوعیت ارجاع پرونده به پزشکی قانونیِ طرفِ دعوا

وقتی عملکرد پزشکی قانونی موضوع شکایت کیفری باشد، ارجاع دوباره امر کارشناسی به همان مرجع به دلیل تعارض منافع فاقد وصف بی‌طرفی است. در این شرایط شما باید فوراً لایحه اعتراض به تصمیم بازپرس را تقدیم کرده و با استناد به مقررات رد کارشناس، تقاضای تشکیل کمیسیون در پزشکی قانونی استان همجوار، سازمان نظام پزشکی یا ارجاع به کارشناسان رسمی دادگستری را ثبت نمایید. همچنین تخلف از اجرای دستور قضایی کالبدشکافی مستقلاً از طریق دادستان یا مراجع انتظامی مربوط به پزشکان قابل پیگیری است و در صورت عدم پذیرش ایراد از سوی بازپرس، درج این اعتراض در پرونده برای مراحل بعدی دادرسی ضروری خواهد بود.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۲۲ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
الیکا فخرایی لطف آبادی

الیکا فخرایی لطف آبادی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱۶ نظر)

سلام. ارجاع پرونده به پزشکی قانونی برای بررسی تخلف انتسابی به همان سازمان به علت تعارض منافع فاقد وصف بی‌طرفی است.
استناد به مواد ۹۱ و ۲۱۴ آیین دادرسی مدنی و مواد ۴۲۱ و ۳۳۶ آیین دادرسی کیفری مبنای قانونی ایراد به کارشناسی و درخواست رد کارشناس محسوب می‌شود.
راهکار قانونی تقاضای ارجاع موضوع به هیئت کارشناسان رسمی دادگستری رشته پزشکی قانونی یا ارجاع به کمیسیون پزشکی قانونی استان همجوار یا سازمان نظام پزشکی است.
سرپیچی از دستور مقام قضایی جهت کالبدشکافی مستقلا واجد وصف استنکاف از احکام قضایی موضوع ماده ۵۷۶ مجازات اسلامی و تخلف انتظامی قابل گزارش به دادستان است.

تهمینه جعفری زرمهری

تهمینه جعفری زرمهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۱۸ نظر)

خیر، بر اساس ماده ۴۹ قانون آیین دادرسی کیفری، ارجاع کارشناسی به سازمانی که خود طرف دعواست، فاقد بیطرفی قانونی است و باید به مرکز دیگر یا هیئت سهنفره از استان مجاور ارجاع شود.

حدیث محمودی

حدیث محمودی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳۱ نظر)

سلام وقت بخیر خیر این ارجاع قانونی و بی‌طرفانه نیست چون پزشکی قانونی خودش طرف شکایت هست و ارجاع پرونده به همان سازمان مصداق بارز تضاد منافع و نقض اصل بی‌طرفی در دادرسی است بر اساس قانون آیین دادرسی کیفری و اصول دادرسی منصفانه وقتی نهادی طرف شکایت قرار میگیره نمیتونه همزمان نقش کارشناس یا مرجع نظارتی رو هم ایفا کنه اقدام درست اینه که بازپرس باید پرونده رو به هیئت کارشناسی مستقل از پزشکی قانونی یا کمیسیون پزشکی دانشگاه علوم پزشکی یا سازمان نظام پزشکی ارجاع بده نه به همان سازمانی که ازش شکایت شده شما میتونید با ارائه دادخواست یا لایحه به بازپرس یا دادستان اعتراض بدید و درخواست کنید که کارشناسی به مرجع مستقل و بی‌طرف دیگه‌ای ارجاع بشه و اگر بازپرس قبول نکرد از طریق اعتراض به قرار یا شکایت از تصمیم بازپرس در دادگاه تجدیدنظر پیگیری کنید

سیما حشمتی

سیما حشمتی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۳ نظر)

با سلام و احترام
حتما به بازپرس بخاطر ارجاع پرونده به همان پزشکی قانونی اعتراض کنید
چون وقتی عملکرد خود پزشکی قانونی موضوع شکایته ،
ارجاع دوباره به همان مجموعه شائبه بی‌طرف نبودن ایجاد می‌کنه درخواست کنید کمیسیون با کارشناسان مستقل و خارج از مجموعه یا استان همجوار یا حداقل اعضای کاملا متفاوت تشکیل شود و همه مدارک، مغایرت‌های جراحی، تزریق خون و علائم جسمی متوفی هم بررسی شود

نمایش ۱۸ پاسخ دیگر وکلا
هومن زمانی

هومن زمانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۰ نظر)

اگر به نظریه ی دادپزشک پزشکی قانونی اعتراض دارید اعتراض شما به کمیسیون سه نفره ارجاع میشود اگر باز اعتراض دارید به کمیسیون پنج نفره. و به همین ترتیل. اگر معتقدید هریک از عوامل سهل انگاری کرده از آنجا که هریک از پزشکان پزشکی قانونی دارای پروانه ی پزشکی هستند به سازمان نظامپزشکی مراجعه کنید و تخلف آنها را اعلام کنید

مریم حاج منوچهری

مریم حاج منوچهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۳۹ نظر)

باسلام
ارجاع به سازمان پزشکی قانونی فی‌نفسه غیرقانونی نیست؛ اما اگر اعتراض شما متوجه همان گزارش، همان اقدامات یا همان کارشناسان است، می‌توانید با استناد به مقررات رد کارشناس، درخواست کنید کارشناسی توسط افراد مستقل و فاقد اظهارنظر قبلی انجام شود. همچنین اگر بازپرس این ایراد را نپذیرد، باید آن را به‌صورت روشن در پرونده ثبت کنید تا در مراحل بعدی رسیدگی قابل استناد باشد.

محمدباقر سلیمانگلی

محمدباقر سلیمانگلی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۴۹ نظر)

با سلام ارجاع پرونده به طرف شکایت حق اعتراض را برای شما ایجاد خواهد نمود

سارا علیپور

سارا علیپور

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۷(۱۴۷ نظر)

سلام وقت بخیر بله می‌توانید از طریق ثبت اعتراض به بازپرس مربوطه اعتراض خود در این خصوص را اعلام نمایید

الهام اسحاقیان درچه

الهام اسحاقیان درچه

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

درود پیشنهاد میشود حتما به بازپرس پرونده بخاطر ارجاع پرونده به همان پزشکی قانونی اعتراض نمایید
چون وقتی عملکرد خود پزشکی قانونی موضوع شکایت شمامیباشد ،
ارجاع دوباره به همان مجموعه شائبه بی‌طرف نبودن ایجاد می‌کند درخواست کنید کمیسیون با کارشناسان مستقل و خارج از مجموعه یا استان همجوار یا حداقل اعضای کاملا متفاوت تشکیل شود و همه مدارک، مغایرت‌های جراحی، تزریق خون و علائم جسمی متوفی هم بررسی مجددگردد

اعلا قدیمی

اعلا قدیمی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳۵ نظر)

سلام
به نظریه پزشکی قانونی اعتراص و درخواست ارجاع به کمیسیون نمایید

علی قاسمی

علی قاسمی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱ نظر)

ارجاع به پزشکی قانونی ذاتا امر غیرقانونی نیست اما اگر اختراض شما به همان گزارش با اقدام کارشناس بوده میتوانید با استناد به قرار رد درخپاست کارشناسی توسط شخص دیگیری بدهید

ملیحه شاهی وند

ملیحه شاهی وند

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۳ نظر)

درود برشما
خیر، ارجاع پرونده به سازمانی که خود طرف شکایت قرار گرفته، با اصل بی‌طرفی و قواعد «رد کارشناس» مغایرت دارد. بازپرس مکلف است برای جلوگیری از تعارض منافع، موضوع را به «کمیسیون عالی پزشکی قانونی» در سطح بالاتر، «سازمان نظام پزشکی» یا هیئتی از متخصصان دانشگاهی مستقل ارجاع دهد؛ لذا شما باید فورا نسبت به این ارجاع اعتراض کرده و با استناد به شکایت مطروحه، تقاضای ارجاع به مرجع بی‌طرف را ثبت نمایید.

حمیدرضا قاسمی

حمیدرضا قاسمی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲۳۷ نظر)

ارجاع پرونده قصور پزشکی به سازمان پزشکی قانونی که خود طرف شکایت است، از نظر بی‌طرفی و استقلال رویه قضایی، اقدامی خلاف اصول دادرسی منصفانه محسوب میشود. مطابق ماده ۲۶۰ قانون آیین دادرسی کیفری، کارشناس باید فاقد هرگونه وابستگی به طرفین دعوا باشد. بنابراین شما میتوانید با ارائه دلایل قصور و مغایرتها، از دادگاه درخواست تعیین کارشناس مستقل یا ارجاع به کمیسیون پزشکی دانشگاه علوم پزشکی را داشته باشید. همچنین در صورت صدور رای بر اساس نظر پزشکی قانونی، این رای قابل اعتراض در دادگاه تجدیدنظر خواهد بود.

مصطفی فودازی

مصطفی فودازی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳ نظر)

با سلام
به‌طور کلی، صرف ارجاع پرونده به پزشکی قانونی، غیرقانونی نیست؛ زیرا این سازمان قانونا مرجع کارشناسی و کالبدگشایی به دستور مقام قضایی است.
اما اگر خود کارشناسان یا واحد مربوط، موضوع شکایت یا ذی‌نفع مستقیم در نتیجه کارشناسی باشند، می‌توانید به بی‌طرفی آنان ایراد کنید و درخواست ارجاع به کارشناسان یا کمیسیون مستقل و متفاوت بدهید؛ قانون نیز جهات رد کارشناس را پذیرفته است.
با توجه به مواردی که گفتید، بهتر است در لایحه، مشخصا درخواست کنید کمیسیون با اعضای متفاوت و ترجیحا خارج از واحد/استان مربوط تشکیل شود و تمام مغایرت‌های پرونده و عدم اجرای دستور قبلی نیز بررسی شود. همچنین نظریه‌ای که با اوضاع و احوال مسلم پرونده مطابقت نداشته باشد، قابل اعتراض و ارجاع مجدد است.

زهرا رفیعی

زهرا رفیعی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۲ نظر)

در پرونده‌های قصور پزشکی، ارجاع به سازمان پزشکی قانونی برای بررسی تخصصی، روال عادی است. کارشناسی توسط پزشکی قانونی، یک اقدام کارشناسی تخصصی محسوب می‌شود، نه قضاوت.اگر به نظر کارشناسی پزشکی قانونی معترض هستید، می‌توانید درخواست کارشناسی مجدد، معرفی کارشناس جدید یا ارجاع به کمیسیون بالاتر (۵ نفره یا ۷ نفره) را بدهید

ابراهیم باقریان خوزانی

ابراهیم باقریان خوزانی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۵ نظر)

بر اساس اصول دادرسی و قوانین موجود، این اقدام بازپرس از حیث بی‌طرفی بسیار شکننده و قابل اعتراض است، هرچند از نظر شکلی ممکن است مجاز باشد. برای روشن شدن موضوع، به چند نکته کلیدی توجه کنید:

۱. اصل بی‌طرفی در دادرسی
دادرسی عادلانه مستلزم آن است که همه مراجع دخیل در پرونده، از جمله کارشناسان، بی‌طرف و مستقل باشند. طرف بودن یک نهاد در شکایت، با اصل بی‌طرفی منافات دارد. اگرچه قانون به صراحت ارجاع مجدد به پزشکی قانونی را ممنوع نکرده، اما این اقدام از نظر کارشناسی و اخلاقی، خلاف اصول دادرسی منصفانه تلقی می‌شود و تشکیک در بی‌طرفی را به همراه دارد.

۲. وضعیت حقوقی پزشکی قانونی در این پرونده
دقت کنید که پزشکی قانونی در این پرونده دو طرفه است:

· یک طرف شکایت: به دلیل سرپیچی از دستور معاون دادستان و کاستی‌های گزارش، یک طرف شکایت است.
· مرجع کارشناسی: بازپرس همان سازمان را به عنوان کارشناس مجدد تعیین کرده است.

این وضعیت، تضاد منافع آشکاری دارد و اصل «نفی جانبداری» را نقض می‌کند.

۳. راهکارهای اعتراضی شما
با وجود اینکه چنین ارجاعی ممکن است از نظر شکلی مجاز شمرده شود، با توجه به ماهیت دوگانه پزشکی قانونی، می‌توانید اعتراض خود را به صورت مکتوب به بازپرس ارائه دهید

علی فتحی

علی فتحی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۴ نظر)

سلام کاربر گرامی این دعاوی در کمیسیون باید رسیدگی شوند

علیرضا باقری

علیرضا باقری

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۱ نظر)

صرف اینکه پرونده برای اظهار نظر تخصصی به پزشکی قانونی ارجاع شده، به‌خودی‌خود به معنای جانبداری یا غیرقانونی بودن ارجاع نیست؛ پزشکی قانونی مرجع تخصصی کارشناسی است و ممکن است بازپرس برای تعیین علت مرگ، رابطه سببیت و بررسی قصور پزشکی ناگزیر از اخذ نظر کارشناسی آن باشد. با این حال، اگر شکایت مشخصا متوجه عملکرد کارشناسان یا واحدی از پزشکی قانونی باشد و دلایل موجهی درباره تعارض منافع یا بی‌طرف نبودن مرجع کارشناسی وجود داشته باشد، می‌توان به این موضوع اعتراض کرد و از بازپرس خواست پرونده به مرجع کارشناسی مستقل یا هیات کارشناسی خارج از آن واحد ارجاع شود. به‌ویژه در چنین پرونده‌ای، دستور قبلی معاون دادستان و مواردی مانند مغایرت اسناد درمانی، نوع عمل جراحی، گزارش‌های پزشکی و یافته‌های کالبدشکافی باید به‌صورت منظم و مستند در اختیار مرجع تحقیق قرار گیرد.

از نظر عملی، بهتر است اعتراض صرفا با عنوان «پزشکی قانونی طرف شکایت است» مطرح نشود، بلکه مشخصا توضیح داده شود که چرا نظریه یا بررسی مجدد توسط همان مجموعه ممکن است با بی‌طرفی کارشناسی تعارض داشته باشد و درخواست ارجاع امر به کمیسیون کارشناسی متشکل از متخصصان مستقل یا کارشناسان پزشکی قانونی استان/مرکز دیگری مطرح شود. همچنین می‌توان نسبت به نظریه کارشناسی اعتراض کرد و درخواست تکمیل تحقیقات، بررسی تمام سوابق بیمارستانی، اسناد مالی و گزارش‌های درمانی و عنداللزوم اخذ نظر هیات کارشناسی را مطرح کرد. با توجه به تعدد مغایرت‌هایی که در سؤال مطرح کرده‌اید، متن شکایت، دستور معاون دادستان و گزارش پزشکی قانونی اگر در دسترس باشد، برای بررسی دقیق‌تر بسیار مهم است؛ چون باید دید دقیقا چه موضوعی به کمیسیون ارجاع شده و آیا بازپرس صرفا برای تعیین علت مرگ و رابطه سببیت ارجاع داده یا بررسی عملکرد خود پزشکی قانونی نیز در دستور کارشناسی قرار گرفته است.

جاوید محمدی

جاوید محمدی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳۱ نظر)

با سلام کاربر گرامی به سوال فوق به تفصیل پاسخ داده شده است

زهرا فرج

زهرا فرج

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۵۹ نظر)

با توجه به طرح شکایت علیه پزشکی قانونی و وجود ایرادات مؤثر در نظریات و اقدامات آن مرجع، اعتراض به ارجاع مجدد پرونده به همان سازمان و تقاضای ارجاع امر به هیات کارشناسی مستقل و فاقد شائبه تعارض منافع، قابل طرح است.
مطابق ماده ۱۵۸ قانون آیین دادرسی کیفری، جهات رد کارشناس همان جهات رد دادرس است و در صورت تردید یا عدم انطباق نظریه با اوضاع و احوال پرونده، امکان ارجاع مجدد به کارشناسان دیگر نیز وجود دارد.

سمانه پیرانی

سمانه پیرانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۱ نظر)

ارجاع پرونده به همان اشخاص قبلی به دلیل تعارض منافع و قانون رد کارشناس ممنوع است شما باید طی یک لایحه به بازپرس اعتراض کنید و کتبا بخواهید پرونده برای بررسی بی طرفانه به کمیسیون سازمان نظام پزشکی یا کمیسیون عالی پزشکی قانونی در مرکز ارجاع شود تا حق شما ضایع نشود

علیرضا زرینه پور

علیرضا زرینه پور

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۱ نظر)

بادرود
پزشکی قانونی مرجع قضایی برای تعیین است

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید