سلام. پاسخ شما کوتاه و روشن است: با دو امضا در پشت سفته و بدون هیچ عبارتی، شما ضامن محسوب می‌شوید، نه ظهرنویس (انتقال‌دهنده). اما برای درک کامل، جزئیات را قدم به قدم توضیح می‌دهم.
۱. تفاوت ظهرنویسی و ضمانت در سفته چیست؟
· ظهرنویسی (انتقال): یعنی دارنده سفته (طلبکار) آن را به شخص دیگری منتقل می‌کند. ظهرنویس پشت سفته می‌نویسد «بابت پرداخت به آقای X» و امضا می‌کند. در این حالت، اگر سفته پرداخت نشود، دارنده جدید میتواند هم از صادرکننده سفته و هم از ظهرنویس قبلی وجه را مطالبه کند.
· ضمانت: یعنی شخص ثالثی تضمین می‌کند که اگر صادرکننده سفته نتوانست یا نخواست پرداخت کند، او پرداخت خواهد کرد. ضامن با نوشتن عبارت «ضمانت» یا صرفا امضا در پشت سفته (بدون عبارت انتقال) مشخص می‌شود.
۲. وضعیت شما (دو امضا بدون عبارت) چه حکمی دارد؟
طبق قانون تجارت ایران و رویه دادگاه‌ها:
· اگر پشت سفته فقط امضا باشد و هیچ عبارتی (مثل «بابت پرداخت به آقای...» یا «ضمانت») نوشته نشده باشد، این امضاها به عنوان امضای ضامن تلقی می‌شود، نه ظهرنویس.
· دلیل: برای ظهرنویسی، حتما باید عبارت «بابت پرداخت به» یا معادل آن نوشته شود. صرف امضا کافی نیست.
بنابراین شما ضامن هستید، نه انتقال‌دهنده.
۳. آیا دارنده سفته میتواند از شما وجه را مطالبه کند؟
بله، کاملا میتواند. به عنوان ضامن، شما مسئولیت تضمین پرداخت را دارید. اگر صادرکننده سفته (کسی که سفته را به نام شخص معینی صادر کرده) در سررسید پرداخت نکند، دارنده سفته میتواند:
· ابتدا به صادرکننده مراجعه کند
· اگر صادرکننده نپرداخت، مستقیما از شما به عنوان ضامن مطالبه وجه کند
شما و صادرکننده، هر دو مسئول پرداخت هستید (تضامنی). یعنی دارنده میتواند هر کدام را که راحت‌تر است (شما یا صادرکننده) به دادگاه بکشاند.
۴. تفاوت مهم با چک (که پرسیدید)
در چک، اگر پشت چک فقط امضا باشد و عبارتی نباشد، طبق قانون جدید چک (مصوب ۱۳۹۷) آن امضا ظهرنویسی محسوب می‌شود، مگر اینکه خلاف آن ثابت شود. اما در سفته همچنان رویه بر این است که امضای بدون عبارت = ضمانت. این تفاوت مهم بین چک و سفته است.
۵. جمع‌بندی و توصیه نهایی:
· شما دو بار ضمانت کرده‌اید (دو امضا یعنی دو نفر ضامن؟ یا یک نفر دو بار امضا کرده؟ اگر یک نفر دو بار امضا کرده باشد، یک ضامن محسوب می‌شوید).
· دارنده سفته میتواند مستقیما از شما مطالبه وجه کند.
· بهترین کار برای شما:
· اگر هنوز سفته را تحویل نداده‌اید، حتما قبل از امضا، عبارت «ضامن» یا «ظهرنویس» را بنویسید تا تکلیف مشخص شود.
· اگر تحویل داده‌اید، از صادرکننده سفته بخواهید هرچه سریعتر بدهی را بپردازد تا نوبت به شما نرسد.
· اگر مجبور به پرداخت شدید، می‌توانید پس از پرداخت، به صادرکننده مراجعه کنید و از او طلب خود را مطالبه کنید (حق رجوع ضامن به مضمون‌عنه).
هشدار مهم: هیچ وقت پشت هر سند تجاری (سفته، چک، برات) را بدون نوشتن عبارت دقیق (ظهرنویسی یا ضمانت) امضا نکنید. این کار شما را در معرض مسئولیت نامحدود قرار می‌دهد.
