طبق اصل ۱۶۷ قانون اساسی درصورت تعارض قوانین مدونه قاضی چگونه باید حکم قضیه را صادر کند؟
در صورت تعارض قوانین، قاضی حق امتناع از رسیدگی ندارد و موظف است حکم قضیه را با استناد به منابع معتبر اسلامی، فتاوای معتبر و اصول حقوقی صادر کند.
این تکلیف کلی قاضی است، اما نوع دعوا و موضوع حقوقی پرونده تعیین می‌کند که کدام فتاوا یا اصول حقوقی ملاک تصمیم دادگاه قرار گیرد.
تکلیف قاضی هنگام تعارض قوانین
قاضی نمی‌تواند به بهانه تعارض، نقص، سکوت یا اجمال قوانین از رسیدگی و صدور رأی خودداری کند و در صورت امتناع، مستنکف از احقاق حق شناخته می‌شود. در چنین شرایطی، دادگاه موظف است با مراجعه به منابع معتبر اسلامی یا فتاوای معتبر مراجع، حکم مقتضی را استخراج و صادر کند. همچنین قاضی می‌تواند با رعایت موازین شرعی به اصول حقوقی و عرف نیز استناد نماید. چنانچه قاضی مجتهد باشد و قانون را خلاف شرع بداند، پرونده به شعبه دیگری ارجاع داده خواهد شد.
این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.
فهیمه صیاد
وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری
۴٫۷(۳۶۳ نظر)درود
ماده ۳ - قضات دادگاهها موظفند موافق قوانین به دعاوی رسیدگی کرده، حکم مقتضی صادر ویا فصل خصومت نمایند. در صورتی که قوانین موضوعه کامل یا صریح نبوده یا متعارض باشند یااصلا قانونی در قضیه مطروحه وجود نداشته باشد، با استناد به منابع معتبر اسلامی یا فتاوی معتبرو اصول حقوقی که مغایر با موازین شرعی نباشد، حکم قضیه را صادر نمایند و نمی توانند به بهانه سکوت یا نقص یا اجمال یا تعارض قوانین از رسیدگی به دعوا و صدور حکم امتناع ورزند والامستنکف از احقاق حق شناخته شده و به مجازات آن محکوم خواهند شد.
تبصره - چنانچه قاضی مجتهد باشد و قانون را خلاف شرع بداند پرونده به شعبه دیگری جهت رسیدگی ارجاع خواهد شد.
با استناد به منابع معتبر و فتاوای فقهی.
محمد بابایی فیشانی
کارشناس حقوقی
۴٫۸(۶۳۹ نظر)با احترام خود شما بیاننمودید که قاضی موظف است کوشش کند حکم هر دعوا را در قوانین مدونه بیابد و اگر نیابد با استناد به منابع معتبر اسلامی یا فتاوای معتبر، حکم قضیه را صادر نماید و نمی‌تواند به بهانه سکوت یا نقص یا اجمال یا تعارض قوانین مدونه از رسیدگی به دعوا و صدور حکم امتناع ورزد.
فریدالدین اسماعیلی ایوانکی
وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه
۴٫۸(۳۱۹ نظر)قاضی موظف است حکم قضیه را از منابع معتبر فقهی استخراج نماید
از منابع معتبر و فقه
در صورت تعارض یا سکوت قوانین قاضی مکلف به اتخاذ تصمیم بر اساس مبانی فقهی و فتاوای مراجع عظام است .
گل نوش ملکی
وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری
۴٫۹(۴۶۵ نظر)سلام، مستند به اصول حقوقی و منابع فقهی
سلام و ارادت
حکم قضیه را از منابع معتبر فقهی و عرف استخراج نماید
با استناد به منابع فقهی معتبر و فتاوی
با توجه به منابع معتبر و فتاوی مجتهدین طراز اول
درود بر شما، در این صورت قاضی بایستی به استناد منابع حقوقی معتبر اسلامی و فتاوی مراجع عظام و یا اصول حقوقی رای موردنظر را صادر نمایند.
فردین حسین نژاد
کارشناس حقوقی
۴٫۸(۹۸۱ نظر)"با سلام"
استناد به اصول فقه
رضا رستمی
کارشناس حقوقی
۴٫۷(۲٬۱۰۵ نظر)با سلام
از منابع معتبر که موجوده و هچنین فقه
پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.
پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.
