خسارت تأخیر تأدیه و ضرر و زیان ناشی از کلاهبرداری از چه تاریخی محاسبه می‌شود؟

پرسیده شده ۱ ماه پیش۳۴ پاسخ ثبت شده

شرکتی مرتکب کلاهبرداری شده و حکم قطعی کیفری علیه آن صادر شده است. دو سؤال مطرح است: الف) آیا خسارت تأخیر تأدیه و ضرر و زیان برای مدت کمتر از یک سال نیز به خواهان تعلق می‌گیرد؟ ب) مبنای محاسبهٔ این خسارت از تاریخ وقوع جرم است یا تاریخ تقدیم دادخواست؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

خسارت تأخیر تأدیه برای مدت کمتر از یک سال نیز تعلق می‌گیرد. دربارهٔ مبدأ محاسبه میان وکلا اختلاف نظر هست؛ برخی تاریخ وقوع جرم یا واریز وجه، برخی زمان مطالبه یا اظهارنامه، و برخی زمان قطعیت حکم یا تقدیم دادخواست را مبنا می‌دانند.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

تعلق خسارت تأخیر و اختلاف در مبدأ محاسبه

مطالبهٔ خسارت تأخیر تأدیه هیچ محدودیت زمانی ندارد و برای مدت کمتر از یک سال نیز بر اساس شاخص بانک مرکزی قابل دریافت است. با این حال، دربارهٔ تاریخ آغاز محاسبه در جرم کلاهبرداری وحدت نظر وجود ندارد. گروهی از وکلا مبدأ را تاریخ وقوع جرم، ورود خسارت یا واریز وجه می‌دانند و گروهی دیگر به تاریخ مطالبه رسمی یا تقدیم دادخواست اشاره می‌کنند. همچنین اگر مطالبه پس از صدور حکم قطعی کیفری انجام شود، احتمال دارد مبدأ خسارت از زمان قطعیت و ابلاغ رأی لحاظ گردد.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۳۴ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
سجاد ابراهیمی

سجاد ابراهیمی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

الف) بله. برای مدت کمتر از یک سال نیز خسارت تاخیر تادیه قابل مطالبه است و شرط «حداقل یک سال» وجود ندارد؛ ملاک، تحقق شرایط ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی است. 

ب) در کلاهبرداری، طبق نظریه مشورتی اداره حقوقی قوه قضاییه، اگر وجه مورد کلاهبرداری مطالبه شده باشد، مبدا محاسبه می‌تواند تاریخ وقوع جرم باشد و تا زمان پرداخت ادامه یابد؛ این نظریه صراحتا کلاهبرداری را مشمول دانسته است. 

اما اگر خسارت تاخیر را پس از صدور حکم قطعی کیفری و به عنوان محکوم‌به ناشی از مسئولیت خارج از قرارداد مطالبه می‌کنید، نظریه جدیدتر اداره حقوقی (۱۴۰۳) مبدا را تاریخ قطعیت و ابلاغ حکم می‌داند. 

بنابراین در پرونده شما، اگر دادخواست ضرر و زیان ناشی از جرم قبل از ختم رسیدگی کیفری مطرح شده باشد، استدلال برای محاسبه از تاریخ وقوع کلاهبرداری قوی‌تر است؛ اگر بعد از قطعیت حکم اقدام می‌کنید، وضعیت متفاوت است.

حامد صادقیان مهر

حامد صادقیان مهر

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۵۲ نظر)

با سلام

بله، خسارت تاخیر تادیه و ضرر و زیان به مدت کمتر از یک سال نیز تعلق می‌گیرد و محدودیتی برای مطالبه ان وجود ندارد

از تاریخ وقوع جرم یعنی زمان ورود ضرر

مجتبی نصیری نیا

مجتبی نصیری نیا

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۷ نظر)

هیچ حداقل زمانی برای خسارت تاخیر تادیه در قوانین پیش‌بینی نشده است. مهم شاخص تورم بانک مرکزی است.
مبدا محاسبه این خسارت، تاریخ وقوع جرم است و از آن زمان تا زمان اجرای حکم محاسبه می‌شود.

نفیسه اصولی صفار

نفیسه اصولی صفار

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۷۴ نظر)

سلام بله خسارت تاخیر تادیه حتی برای کمتر از یک سال هم قابل مطالبه است

نمایش ۳۰ پاسخ دیگر وکلا
معصومه حیدری

معصومه حیدری

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۸ نظر)

درود
الف) بله برای مدت کمتر از یک سال هم، در صورت تحقق شرایط ماده ۵۲۲ ق.آ.د.م، خسارت تاخیر تادیه قابل مطالبه است و به تناسب مدت محاسبه می‌شود.
ب) مبدا اصولا تاریخ مطالبه است نه تاریخ وقوع جرم مگر در مواردی که قانون یا مبنای خاصی مبدا دیگری تعیین کرده باشد.

وحید عاکفی قاضیانی

وحید عاکفی قاضیانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۳۷ نظر)

کلیه خسارات از تاریخ وقوع جرم قابل مطالبه می باشد.

محمدباقر سلیمانگلی

محمدباقر سلیمانگلی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۴۹ نظر)

با سلام بله امکان مطالبه خسارت کمتر از یکسال ممکن است و مبنای خسارت تاخیر از زمان مطالبه است

حمیدرضا قاسمی

حمیدرضا قاسمی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲۳۷ نظر)

خسارت تاخیر تادیه برای مدت کمتر از یک سال نیز قابل مطالبه است. مبدا محاسبه، تاریخ سررسید دین یا تاریخ ابلاغ اظهارنامه رسمی است، نه تاریخ تقدیم دادخواست. برای دریافت آن، باید در دادخواست به صراحت مطالبه شود و دادگاه بر اساس نرخ تورم بانک مرکزی آن را محاسبه میکند. اثبات ضرر و زیان نیز با کارشناسی رسمی و ارائه مستندات امکانپذیر است. در نتیجه، برای هر دو بخش (تاخیر و ضرر) مبدا محاسبه، زمان وقوع خسارت یا سررسید دین است.

میثم امیرزاده

میثم امیرزاده

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱۵ نظر)

سلام منعی ندارد ...به نظر زمان مطالبه مال که می‌تواند تاریخ شکایت هم در نظر گرفته شود و در بد ترین حالت زمان تقدیم دادخواست بهتر هست دادخواست رو به دادگاه کیفری تقدیم نمایید تا به عنوان ضرر زیان ناشی از جرم رسیدگی شود

الهام اسحاقیان درچه

الهام اسحاقیان درچه

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

درود بله خسارت تاخیر تادیه برای مدت کمتر از یک سال نیز قابل مطالبه است ومنعی برای ان وجودندارد. مبدا محاسبه، تاریخ سررسید دین یا تاریخ ابلاغ اظهارنامه رسمی میباشد، نه تاریخ تقدیم دادخواست. برای دریافت آن، باید در دادخواست به صراحت مطالبه شود و دادگاه بر اساس نرخ تورم بانک مرکزی آن را محاسبه میکند. اثبات ضرر و زیان نیز با کارشناسی رسمی و ارائه مستندات امکانپذیر است. در نتیجه، برای هر دو بخش (تاخیر تادیه و ضرروزیان) مبدا محاسبه، زمان وقوع خسارت یا سررسید دین است.

علی قاسمی

علی قاسمی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱ نظر)

خسارت تاخیر تادیه برای کمتر از یکسال هم قابل مطالبه است
مبدا هم اصولا تاریخ مطالبه است نه تاریخ وقوع جرم یا تقدیم دادخواست

مریم حاج منوچهری

مریم حاج منوچهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۳۹ نظر)

باسلام
بله. در ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی، شرطی مبنی بر اینکه حتما باید یک سال از تاخیر گذشته باشد وجود ندارد. ملاک، تحقق شرایط ماده ۵۲۲ است؛ از جمله اینکه موضوع، دین از نوع وجه رایج باشد، طلبکار آن را مطالبه کرده باشد، مدیون متمکن بوده و از پرداخت امتناع کرده باشد و شاخص قیمت‌ها تغییر کرده باشد.
بنابراین حتی اگر فاصله زمانی، مثلا شش ماه باشد، در صورت تحقق شرایط قانونی، خسارت تاخیر تادیه قابل مطالبه است. رای وحدت رویه شماره ۸۵۰ نیز روش محاسبه را بر اساس تناسب تغییر شاخص سالانه اعلام کرده، اما این به معنای ضرورت گذشت یک سال نیست.

هومن زمانی

هومن زمانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۰ نظر)

محاسبه ی تاخیر تادیه طبق شاخص بانک مرکزی صورت میگیرد حتی اگر کمتر از یک سال باشد مبدا محاسبه هم تاریخ واریز پول به حساب شرکت است

الیکا فخرایی لطف آبادی

الیکا فخرایی لطف آبادی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱۶ نظر)

سلام
بنا بر رای وحدت رویه ۸۱۱ شرط یک سال برای مطالبه خسارت تاخیر تادیه منتفی است و این خسارت برای مدت کمتر از یک سال نیز تعلق می‌گیرد. در خصوص ضرر و زیان ناشی از جرم کلاهبرداری مبنای محاسبه خسارت از تاریخ وقوع جرم و حدوث ضرر است زیرا از همان لحظه دارایی مالباخته کسر شده است. مطالبه خسارت از تاریخ وقوع بزه منطبق با اصول مسئولیت مدنی و رویه فعلی قضایی است که هدف آن جبران کامل کاهش ارزش پول ملی از زمان غصب مال است.

منصور شایانی منش

منصور شایانی منش

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

با سلام

خسارت تاخیر تادیه برای مدت کمتر از یک سال هم قابل مطالبه است. در امور کیفری در خصوص مبدا محاسبه خسارت تاخیر تادیه صراحت قانونی نداریم و بین محاکم هم اختلاف نظر وجود دارد. اما بهتر است شما از تاریخ وقوع جرم مطالبه خسارت کنید. در صورت طرح دعوای حقوقی تاریخ تقدیم دادخواست ملاک قرار میگیرد. مگر پیش از تقدیم دادخواست با ارسال اظهارنامه حقوق خود را مطالبه کرده باشید.

مصطفی فودازی

مصطفی فودازی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳ نظر)

با سلام
الف) بله. برای مدت کمتر از یک سال نیز خسارت تاخیر تادیه قابل مطالبه است و حداقل یک‌سال بودن شرط قانونی نیست؛ البته سایر شرایط ماده ۵۲۲ باید وجود داشته باشد.
ب) در کلاهبرداری، طبق نظریه مشورتی اداره حقوقی، مبدا محاسبه خسارت تاخیر تادیه می‌تواند تاریخ وقوع جرم باشد، نه صرفا تاریخ تقدیم دادخواست؛ البته احراز شرایط و میزان خسارت با دادگاه است.

علیرضا باقری

علیرضا باقری

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۱ نظر)

خسارت تاخیر تادیه محدود به تاخیر بیش از یک سال نیست؛ ملاک ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی، تحقق شرایط قانونی از جمله وجه رایج بودن دین، مطالبه طلبکار، تمکن مدیون و امتناع از پرداخت است و «حداقل یک سال» شرط قانونی آن نیست. در پرونده کلاهبرداری نیز با توجه به ماده ۱۴ قانون آیین دادرسی کیفری، ضرر و زیان مادی ناشی از جرم قابل مطالبه است.

در خصوص مبدا محاسبه، اگر وجه مورد کلاهبرداری همان وجهی باشد که باید مسترد شود، مطابق نظریه مشورتی اداره حقوقی، خسارت تاخیر تادیه با رعایت شرایط ماده ۵۲۲، از زمان وقوع جرم (بردن وجه) قابل محاسبه است، نه صرفا از تاریخ تقدیم دادخواست؛ البته مطالبه طلب نیز باید احراز شود و طرح شکایت کیفری می‌تواند در این خصوص مصداق مطالبه باشد. بنابراین در فرض سؤال، می‌توان اصل وجه، ضرر و زیان ناشی از جرم و خسارت تاخیر تادیه آن را با رعایت شرایط قانونی مطالبه کرد.

حدیث محمودی

حدیث محمودی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳۱ نظر)

تایید می‌شود رای وحدت رویه ۸۱۱ شرط یک سال را برداشته و خسارت تاخیر تادیه حتی برای مدت کوتاه هم قابل دریافت است

در کلاهبرداری مبنای دقیق محاسبه تاریخ وقوع بزه و لحظه خروج مال از دارایی شاکی است چون ضرر از همان لحظه محقق شده است

هدف اصلی این رویکرد جبران واقعی کاهش ارزش پول و بازگشت وضع مالباخته به شرایط پیش از جرم است که کاملا با عدالت قضایی همخوانی دارد

اصغر احمدی جم

اصغر احمدی جم

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

بله در فرض سوال مطالبه خسارت تاخیر تادیه در مدت کمتر از یک سال نیز امکان پذیر است و تاریخ شروع محاسبه نیز تاریخ وقوع جرم می باشد که البته باید دادخواست متناسب با رعایت مقررات قانون آیین دادرسی مدنی و ماده ۱۴ و ۱۵ قانون آیین دادرسی کیفری تقدیم شده و مطالبه این خسارات از تاریخ وقوع جرم مطرح و به دادگاه ارائه گردد .

جاوید محمدی

جاوید محمدی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳۲ نظر)

با سلام کاربر گرامی در مورد سوال شما مبنا خسارت تاخیر طبیعی منتفی است چرا که در جرایم کلاهبرداری رد مال به نرخ روز و یا اگر عین باشد عین مال مورد توجه قرار می‌گیرد

زهرا رفیعی

زهرا رفیعی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۲ نظر)

خسارت تاخیر تادیه وجه رایج اصولا با تحقق شرایط ماده ۵۲۲ قابل مطالبه است و «کمتر از یک سال بودن» فی‌نفسه مانع نیست.

اگر حکم کیفری صرفا رد مال داده باشد، برای تعیین مبدا دقیق باید متن حکم و خواسته ضرر و زیان بررسی شود.

نسیم روشنفکر

نسیم روشنفکر

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۰ نظر)

به کمتر از یکسال هم خسارت تعلق می‌گیرد واز تاریخ وقوع جرم‌ ملاک محاسبه خسارت تاخیر تادیه میباشد

ابراهیم باقریان خوزانی

ابراهیم باقریان خوزانی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۵ نظر)

خسارت تاخیر تادیه برای مدت کمتر از یک سال هم تعلق میگیرد. مبنای محاسبه، شاخص تورم است و اگر زمان کمتر از یک سال باشد، بر اساس میانگین شاخص ماهانه آن دوره محاسبه میشود .

ب) مبدا محاسبه، تاریخ تقدیم دادخواست است، نه تاریخ وقوع جرم. بر اساس ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی و آرای قضایی، خسارت تاخیر تادیه از زمانی محاسبه میشود که طلبکار به طور قانونی (مثلا با تقدیم دادخواست) مطالبه خود را اعلام کرده است .

علی فتحی

علی فتحی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۴ نظر)

سلام کاربر گرامی بله تعلق می گیرد و علی الاصول از زمان وقوع جرم می باشد

تهمینه جعفری زرمهری

تهمینه جعفری زرمهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۱۸ نظر)

الف) خیر، خسارت تاخیر تادیه کمتر از یک سال تعلق نمی‌گیرد مگر اینکه در قانون خاص (مثل چک) تصریح شده باشد؛ ب) مبنای محاسبه از تاریخ وقوع جرم (یعنی زمان کلاهبرداری) تا زمان پرداخت است، نه تاریخ تقدیم دادخواست، مگر اینکه دادگاه خلاف آن تشخیص دهد.

زهرا فرج

زهرا فرج

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۶۰ نظر)

خسارت تاخیر تادیه منوط به تحقق شرایط ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی است و مدت کمتر از یک سال، فی‌نفسه مانع مطالبه نیست.
در خصوص جرم و ضرر و زیان ناشی از آن، مبدا خسارت اصولا تاریخ مطالبه است و صرف تاریخ وقوع جرم، مبدا محسوب نمی‌شود؛ در الزامات خارج از قرارداد نیز، محکوم‌به پس از قطعیت حکم و ابلاغ آن، مشمول ماده ۵۲۲ می‌گردد.

سمانه پیرانی

سمانه پیرانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۱ نظر)

الف بله خسارت برای کمتر از یک سال هم قابل مطالبه است زیرا شاخص تورم بانک مرکزی به صورت ماهانه محاسبه میشود
ب مبنای محاسبه خسارت تاخیر تادیه وجه نقد تاریخ مطالبه رسمی یعنی زمان تقدیم دادخواست یا ارسال اظهارنامه است نه زمان وقوع جرم

پانیذ قمشی بزرگ

پانیذ قمشی بزرگ

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱ نظر)

با سلام
خسارت تاخیر تادیه برای مدت کمتر از یک سال نیز قابل مطالبه می باشد و در این مورد منع قانونی وجود ندارد.
شما هنگام مطالبه خسارت تاخیر تادیه ، تاریخ وقوع جرم را ملاک قرار داده و اعلام کنید خسارت تاخیر تادیه از تاریخ وقوع جرم محاسبه و پرداخت شود.ممکن است مرجع قضایی تاریخ مطالبه یا تنظیم دادخواست را مبنای محاسبه قرار دهد.

اسماعیل کبیری

اسماعیل کبیری

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

سلام . با توجه به اینکه طلب عادی محسوب می شود از زمان مطالبه محاسبه می شود

حسین اکبری

حسین اکبری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱ نظر)

درود
بله با تحقق سایر شرایط ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی قابل مطالبه است و مبدا محاسبه از تاریخ تقدیم دادخواست یا ارسال اظهارنامه بعد از قطعیت حکم کیفری می باشد

زهرا حبیبی نیا

زهرا حبیبی نیا

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲۰ نظر)

سلام و درود اصل بر جبران کامل خسارت وارده به قربانی جرم است و این امر هیچ محدودیت زمانی مانند یک سال ندارد...ملاک محاسبه خسارت تاخیر تادیه، تغییر شاخص سالانه قیمت‌هاست که توسط بانک مرکزی اعلام می‌شود. این نرخ به صورت ماهیانه و روزشمار قابل محاسبه است؛ بنابراین، برای مدت کمتر از یک سال نیز به نسبت مدت زمان تاخیر، خسارت تاخیر تادیه محاسبه و به خواهان تعلق می‌گیرد.

سارا تک روستا

سارا تک روستا

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۱۸ نظر)

سلام وقت بخیر بله تعلق خواهد گرفت،از زمان وقوع جرم

عباس باغبان زاده

عباس باغبان زاده

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۴۷ نظر)

سلام ~
به‌طور خلاصه:

الف) بله، کمتر از یک سال هم می‌تواند مشمول خسارت تاخیر تادیه شود؛ ملاک، شرایط قانونی است نه یک‌سال‌بودن مدت.

ب) معمولا خسارت تاخیر تادیه از تاریخ مطالبه دین (مثلا تقدیم دادخواست) محاسبه می‌شود، نه صرفا از تاریخ وقوع کلاهبرداری؛ اما ضرر و زیان ناشی از جرم ممکن است از زمان وقوع خسارت قابل مطالبه باشد.

علیرضا زرینه پور

علیرضا زرینه پور

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۱ نظر)

بادرود
اگر قبلا از طریق اظهارنامه مطالبه شده باشد از آن تاریخ وگرنه از تاریخ تقدیم دادخواست

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید