حدود اختیارات طلبکار در طرح دعوا به‌جای مدیون برای وصول طلب چیست؟

پرسیده شده ۱ ماه پیش۴ پاسخ ثبت شده
ادامهٔ متن پرسش

آیا محکوم‌له می‌تواند دعوای اثبات بیع و الزام به تنظیم سند رسمی به نام محکوم‌علیه را طرح کند تا با توقیف و مزایده همان ملک به طلب خود برسد؟ با توجه به اصل نسبی بودن قرارداد، فقدان سمت طلبکار، و منسوخ‌شدن ماده ۳۶ قانون اعسار، آیا چنین دعوایی با قرار عدم استماع مواجه نمی‌شود؟ همچنین آیا دعوای ابطال سند به علت فرار از دین قابل طرح است، با این توضیح که ملک هرگز به‌طور رسمی به نام مدیون نبوده و انتقالی از محکوم‌علیه به غیر صورت نگرفته؟ رویه قضایی دادگاه‌های ایران در مورد حدود اختیارات طلبکار در قراردادهای مالی محکوم‌علیه چیست و آیا دادنامه، نظریه مشورتی یا رأی وحدت رویه‌ای در این زمینه وجود دارد؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

طلبکار به دلیل فقدان سمت و اصل نسبی بودن قراردادها نمی‌تواند مستقلاً به جای بدهکار دعوای اثبات بیع یا الزام به تنظیم سند مطرح کند و دعوای فرار از دین نیز برای ملکی که هرگز به نام بدهکار نبوده قابل طرح نیست. راهکار عملی، توقیف و مزایده حقوق قراردادی و مالی بدهکار از طریق اجرای احکام است.

این یک قاعده کلی است، اما نوع حقوق ناشی از قرارداد و آخرین وضعیت ثبتی ملک در پرونده شما مسیر اقدام اجرایی را تغییر می‌دهد.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

عدم امکان طرح دعوای اثبات بیع توسط طلبکار

طلبکار به علت نداشتن سمت و حاکمیت اصل نسبی بودن قراردادها، حق طرح دعوای اثبات بیع یا الزام به تنظیم سند به نفع بدهکار را ندارد و چنین دعوایی رد می‌شود. همچنین دعوای ابطال معامله به قصد فرار از دین در فرضی که ملک قبلاً به نام مدیون ثبت نشده باشد مسموع نیست. راهکار قانونی این است که حقوق و منافع قراردادی محکوم‌علیه نسبت به ملک از طریق اجرای احکام مدنی توقیف و به مزایده گذاشته شود.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۴ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
الیکا فخرایی لطف آبادی

الیکا فخرایی لطف آبادی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱۶ نظر)

سلام. بر اساس اصل نسبی بودن قراردادها و فقدان سمت، دعوای اثبات بیع و الزام به تنظیم سند رسمی توسط محکوم‌له به نفع محکوم‌علیه با قرار رد یا عدم استماع دعوا مواجه می‌شود.
دعوای ابطال سند به علت فرار از دین نیز به دلیل عدم وجود سابقه ثبتی به نام مدیون و عدم وقوع انتقال رسمی از سوی وی پذیرفته نخواهد شد.
طبق ماده ۶۶ قانون اجرای احکام مدنی و نظریات مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه، راهکار صحیح توقیف حقوق و منافع ناشی از قرارداد عادی محکوم‌علیه در دایره اجرای احکام و انجام مزایده همان حقوق قراردادی است.

مصطفی فودازی

مصطفی فودازی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳ نظر)

با سلام
در فرضی که ملک رسما به نام محکوم‌علیه نیست و طلبکار نیز طرف قرارداد اولیه نبوده، اصل بر این است که طلبکار نمی‌تواند صرفا برای وصول طلب خود، مستقلا «اثبات بیع و الزام به تنظیم سند به نام محکوم‌علیه» را به جای او مطالبه کند؛ چون اصل نسبی بودن قراردادها و فقدان سمت مطرح است.
اما موضوع یک استثنای مهم دارد: اگر محکوم‌علیه حق قراردادی قابل استیفایی نسبت به ملک داشته باشد، طلبکار می‌تواند از ظرفیت توقیف حقوق و مطالبات مالی محکوم‌علیه در اجرای احکام استفاده کند و در حدود مقررات، قائم‌مقام اجرایی او شود؛ این با داشتن حق طرح دعوای مستقل اثبات بیع به نام خود، متفاوت است.
در مورد ابطال سند به علت فرار از دین نیز اگر ملک هیچ‌گاه به نام محکوم‌علیه نبوده و اساسا انتقالی از وی به شخص ثالث صورت نگرفته باشد، عنوان «ابطال معامله به قصد فرار از دین» به شکل معمول آن قابل انطباق نیست؛ چون باید یک عمل حقوقی قابل انتساب به مدیون وجود داشته باشد.
بنابراین پاسخ نهایی به نوع قرارداد، اینکه محکوم‌علیه دقیقا چه حقی نسبت به ملک دارد و وضعیت ثبتی ملک وابسته است. اگر این سه مورد را مشخص کنید، می‌توانم رویه و مستندات قضایی مرتبط (از جمله آرای وحدت رویه و نظریات مشورتی) را دقیق‌تر بررسی کنم.

حدیث محمودی

حدیث محمودی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳۱ نظر)

طلبکار نمی‌تواند مستقلا به جای بدهکار دعوای الزام به تنظیم سند مطرح کند چون قرارداد یک رابطه خصوصی بین طرفین آن است

اگر بدهکار در قولنامه حقی نسبت به ملک داشته باشد طلبکار می‌تواند آن حق مالی را از طریق اجرای احکام توقیف کند و به جای او از امتیازات قرارداد استفاده کند

عنوان ابطال معامله به قصد فرار از دین فقط زمانی کاربرد دارد که ملک قبلا به نام بدهکار بوده باشد اگر ملک هیچ‌وقت به نامش نبوده این عنوان منتفی است

برای راهنمایی دقیق‌تر باید مشخص شود بدهکار دقیقا چه حقی در قرارداد دارد و وضعیت ثبتی ملک چگونه است

سارا جوربنیان

سارا جوربنیان

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۷(۳ نظر)

با سلام
درخصوص سوال اول، چون طلبکار سمتی در قرارداد میان مدیون و ثالث ندارد، طرح چنین دعوایی بلاوجه است. در مورد سوال دوم، به دلیل اینکه مال هنوز به مدیون منتقل نشده تا وی به قصد فرار از پرداخت دین به دیگری منتقل نماید، لذا جهات چنین معامله صوری و باطلی مفقود است.

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید