تقسیم ترکه با وجود اختلاف مالکیت و قولنامه عادی به نفع ثالث چگونه رسیدگی می‌شود؟

پرسیده شده ۲ ماه پیش۲۳ پاسخ ثبت شده
ادامهٔ متن پرسش

در یک پرونده‌ی تقسیم ترکه، خواهانان درخواست تقسیم سه قطعه عرصه را مطرح کرده‌اند که در جریان تحریر ترکه شناسایی، نقشه‌برداری و ارزیابی شده‌اند. یکی از وراث نسبت به این املاک ادعای مالکیت اختصاصی دارد و به استشهادیه‌ی محلی و تأییدیه‌ی شورای شهر استناد می‌کند؛ همچنین مدعی انتقال بخشی از یکی از املاک به شخص ثالث از طریق قولنامه‌ی عادی است. خواهانان نیز به نظریات کارشناسی، سوابق تحریر ترکه، رأی وحدت رویه‌ی شماره‌ی ۵۷۹ هیئت عمومی دیوان عالی کشور و یک سند عادی خانوادگی که در آن از سهم‌الارث پدری نسبت به این اراضی یاد شده استناد می‌کنند. در سابقه‌ی پرونده نسبت به برخی از همین املاک قرار رد دعوا صادر شده، اما رسیدگی ماهوی به مالکیت انجام نگرفته است. پرسش‌ها این است که: آیا دادگاه می‌تواند در همان پرونده نسبت به اختلاف مالکیت رسیدگی کند؟ آیا ادعای مالکیت اختصاصی یا قولنامه‌ی عادی موجب عدم استماع دعوای تقسیم می‌شود؟ آیا طرف کردن منتقل‌الیه احتمالی به عنوان خوانده صحیح است؟ آیا سند عادی خانوادگی قرینه‌ای بر موروثی بودن املاک محسوب می‌شود؟ و مهم‌ترین نقطه‌ی ضعف شکلی و ماهوی دعوا چیست؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

در خصوص رسیدگی به تقسیم ترکه هنگام اختلاف در مالکیت، نظرات متفاوتی وجود دارد؛ برخی وکلا معتقدند دادگاه باید ابتدا یا هم‌زمان به مالکیت و اعتبار قولنامه رسیدگی کند و برخی دیگر توقف تقسیم و طرح دعوای مستقل اثبات مالکیت را لازم می‌دانند.

این تفاوت آرا نشان می‌دهد که پذیرش رسیدگیِ هم‌زمان کاملاً به نحوهٔ دفاع و استناد شما به اسناد و رویه قضایی شعبه بستگی دارد.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

رسیدگی به تقسیم ترکه با وجود ادعای مالکیت ثالث

میان وکلا درباره امکان رسیدگی هم‌زمان به اختلاف مالکیت و تقسیم ترکه اختلاف‌نظر وجود دارد. دسته‌ای با استناد به رأی وحدت رویه شماره ۵۷۹ بر این باورند که دادگاه تقسیم ترکه صلاحیت دارد ابتدا یا در همان پرونده به ادعای مالکیت و اعتبار قولنامه عادی رسیدگی کرده و سپس ترکه را تقسیم کند. در مقابل، برخی وکلا معتقدند تا زمان تعیین تکلیف قطعی و طرح دعوای جداگانه اثبات مالکیت، رسیدگی به تقسیم ترکه متوقف یا با مانع مواجه می‌شود. همچنین اگر ادعای انتقال بخشی از ملک به شخص ثالث مطرح باشد، حسب مورد باید صحت آن بررسی شده یا خریدار طرف دعوا قرار گیرد.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۲۳ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
حسن آرین پور

حسن آرین پور

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۳۹ نظر)

دادگاه رسیدگی‌کننده به تقسیم ترکه صلاحیت رسیدگی ماهوی به اختلاف مالکیت را در همان پرونده دارد. رای وحدت رویه‌ی شماره‌ی ۵۷۹ هیئت عمومی دیوان عالی کشور صریحا بر این موضع است که دادگاه باید ابتدا به ادعای مالکیت رسیدگی کند و سپس درباره‌ی تقسیم تصمیم بگیرد. صدور قرار رد دعوا بدون رسیدگی ماهوی به مالکیت، با این رای وحدت رویه انطباق ندارد و می‌توان به آن اعتراض کرد.... موفق باشید 🌹

علیرضا زرینه پور

علیرضا زرینه پور

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۱ نظر)

بادرود
لعداز اثبات مالکیت امکان دارد

مینا مشایخی کرهرودی

مینا مشایخی کرهرودی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۶ نظر)

دادگاه می تواند همزمان با رسیدگی به دعوای تقسیم ترکه مالکیت هم بررسی کند.

مریم زبیدی

مریم زبیدی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

اگر شخص ثالثی مدعی مالکیت باشد تقسیم ترکه متوقف میشه.درخواست بررسی قولنامه از جانب وراث باید داده شود.دادگاه در چنین حالتی باید صحت و اعتبار قولنامه عادی را بررسی کندو نتیجه مشخص شود که آیا ملک از ترکه خارج میشود یا خیر.

نمایش ۱۹ پاسخ دیگر وکلا
مهناز عبدالمحمدی

مهناز عبدالمحمدی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱ نظر)

سلام و درود. اگر اختلاف مالکیت جدی باشد، دادگاه ابتدا باید تکلیف مالکیت را مشخص کند و صرف دعوای تقسیم کافی نیست. ادعای مالکیت یا قولنامه عادی به‌تنهایی مانع تقسیم نیست، اما اگر منتقل‌الیه برای خود حق قائل باشد، بهتر است طرف دعوا قرار گیرد. سند عادی خانوادگی می‌تواند قرینه بر موروثی بودن باشد، نه دلیل قطعی. مهم‌ترین ضعف دعوا، اثبات نکردن مالکیت موروثی با ادله کافی و وجود اختلاف مؤثر در مالکیت است.

نفیسه اصولی صفار

نفیسه اصولی صفار

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱۸ نظر)

دادگاهی که به دعوای تقسیم ترکه رسیدگی می کند، اگر بین وراث درباره مالکیت املاک اختلاف باشد، باید همان اختلاف را ابتدا بررسی و درباره آن تصمیم بگیرد و بعد وارد موضوع تقسیم شود. رای وحدت رویه شماره ۵۷۹ دیوان عالی کشور هم همین را بیان کرده است. بنابراین صرف ادعای مالکیت اختصاصی یا ارائه قولنامه عادی باعث رد یا عدم استماع دعوای تقسیم نمی شود و اگر دادگاه بدون رسیدگی ماهوی به اختلاف مالکیت قرار رد یا عدم استماع صادر کرده باشد، این تصمیم قابل اعتراض است.

ندا السادات روناسی

ندا السادات روناسی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۸(۵۴ نظر)

با سلام
در دعوای تقسیم ترکه، ابتدا باید مالکیت مورث نسبت به اموال احراز شود؛ اختلاف جدی در مالکیت یا ادعای انتقال به ثالث ممکن است رسیدگی به تقسیم را با مانع مواجه کند و منتقل‌الیه نیز حسب مورد باید طرف دعوا قرار گیرد.

حمیدرضا قاسمی

حمیدرضا قاسمی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲۳۷ نظر)

درود
با توجه به وجود اختلاف مالکیت، دادگاه تقسیم ترکه نمی‌تواند به ماهیت رسیدگی کند. مسیر صحیح، طرح دعوای اثبات مالکیت با استناد به رای وحدت رویه ۵۷۹ و سپس تقسیم ترکه است.
و توجه داشته باشید هر سند عادی توان مقاومت در مقابل سند رسمی را ندارد مگر اصالت سند عادی در دادگاه اثبات شود

فرح ناز سنگپور زنجانی

فرح ناز سنگپور زنجانی

کارشناس حقوقی

وقت بخیر
شما می بایست نخست دعوی مالکیت مطرح نمایید تا بحث و اختلاف در مالکیت وجود دارد تقسیم ترکه معنا نخواهد داشت لیکن در دعوای مالکیت از دادگاه ، تقاضای دعوی تقسیم ترکه رانیز همزمان خواستار شوید

محسن رئیس پور

محسن رئیس پور

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

توضیحات مبهم است پیشنهاد می گردد مشاوره تخصصی دریافت نمایید

کامران تیموری

کامران تیموری

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

با سلام.

۱. دادگاه در تقسیم ترکه فقط به بحث تقسیم می پردازد و اگر ادعایی نسبت به مالکیت ترکه باشد در صورت ارائه مدارک از طرف مدعی موقتا آن قسمت از ترکه جدا میشود و یا شخص مدعی باید اثبات مالکیت نماید یا اینکه شما علیه کلیه ورثه اثبات مالکیت مورث خود را نمایید و در دادگاه دیگری رسیدگی خواهد شد و پس از حکم قطعی و اثبات مالکیت مورث مجددا می توانید روی آن درخواست تقسیم مطرح کنید.

۲. بله ادعای مالکیت با ارائه دلایل می تواند نسبت به آن قسمت از ترکه مانع استماع دعوا شود ولی نسبت به سایر ترکه باید رسیدگی ادامه پیدا کند.

۳. بله شما می توانید منتقل الیه احتمالی را خوانده دعوا قرار دهید.

۴. بله طبق قانون همه وراث می توانند (در صورتی که محجور یا غایبی بینشان نباشد) در مورد تقسیم ترکه بین خودشان به توافق برسند.

جهت یافتن ضف های شکلی و ماهوی باید اسناد و مدارک کاملا بررسی گردد هر موضوعی می تواند مورد ایراد قرار گیرد.

لیلا تاجیک

لیلا تاجیک

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۴۷ نظر)

تا رمانی که درخصوص مالکیت اختلاف وجود دارد نقسیم ترکه معنا ندارد و انجام پذیر نیست. ابتدا باید نسبت به مالکیت و رفع اختلاف و مشخص شدن وضعیت مالکیت طرح دعوی کنید و سپس تقسیم ترکه را اقدام نمایید. موضوع اصلی تعیین تکلیف مالکیت میباشد.

اعلا قدیمی

اعلا قدیمی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳۵ نظر)

سلام
اگر درخواست نشده رسیدگی نخواهد شد
و اگر ادعای و درخواست در پرونده منوط به اثبات مالکیت باشد دعوا رد خواهد شد

فرشته محمودی

فرشته محمودی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

با سلام
دادکاه تاحدی به اختلافات رسیدگی میکند اما در صورت لزوم قرار اناطه صادر میکند تا طرفین ضمن طرح پرونده جداگانه اختلاف ملکی خود را حل کنند و بر اساس دادنامه نهایی میزان اموال قطعی مورث را تعیین و حکم به تقسیم صادر میکند

میترا میراحمدی

میترا میراحمدی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

آیا دادگاه می‌تواند در همان پرونده به اختلاف مالکیت رسیدگی کند؟
بله. دادگاه می‌تواند ابتدا به اختلاف مالکیت نسبت به اموال مورد درخواست تقسیم رسیدگی کرده و سپس درباره تقسیم ترکه تصمیم بگیرد.
آیا ادعای مالکیت اختصاصی یا قولنامه عادی موجب عدم استماع دعوای تقسیم می‌شود؟
خیر. صرف ادعای مالکیت اختصاصی یا ارائه قولنامه عادی مانع رسیدگی به دعوای تقسیم ترکه نیست و دادگاه باید ابتدا درباره این ادعاها اظهارنظر کند.
آیا منتقل‌الیه احتمالی باید خوانده قرار گیرد؟
خیر. در دعوای تقسیم ترکه، اصحاب دعوا ورثه هستند. شخصی که صرفا بر اساس یک قولنامه عادی ادعای مالکیت دارد، تا زمانی که حق خود را در دعوای مستقل اثبات نکرده، طرف ضروری دعوای تقسیم ترکه محسوب نمی‌شود.
آیا سند عادی خانوادگی قرینه‌ای بر موروثی بودن املاک است؟
بله. اگر در آن به سهم‌الارث و تعلق املاک به مورث اشاره شده باشد، در کنار سایر دلایل مانند تحریر ترکه و نظریه کارشناسی، می‌تواند قرینه‌ای بر موروثی بودن املاک باشد، هرچند به‌تنهایی دلیل قطعی مالکیت نیست.
مهم‌ترین نقطه ضعف دعوا چیست؟
از نظر ماهوی، نبود سند رسمی مالکیت و وجود اختلاف جدی درباره تعلق املاک به مورث، مهم‌ترین نقطه ضعف است. از نظر شکلی، با فرض اینکه دعوا بین همه ورثه اقامه شده باشد، ایراد مؤثر و جدی مشاهده نمی‌شود و عدم طرف دعوا قرار دادن منتقل‌الیه احتمالی، به‌تنهایی ایراد شکلی محسوب نمی‌شود.

سارا تک روستا

سارا تک روستا

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۱۸ نظر)

سلام کاربر گرامی دادگاه تا حدودی به پرونده رسیدگی می کند و درصورت لزوم قراراناطه صادر می گردد

محمدباقر سلیمانگلی

محمدباقر سلیمانگلی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۴۹ نظر)

با سلام مشاوره تخصصی پیشنهاد میگردد

اکبر کولیوند

اکبر کولیوند

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۷ نظر)

باسلام
در دعوای تقسیم ترکه، دادگاه رسیدگی‌کننده می‌تواند ابتدا به اختلاف مالکیت رسیدگی و سپس درباره تقسیم ترکه تصمیم‌گیری کند. با توجه به رای وحدت رویه شماره ۵۷۹ دیوان عالی کشور، صدور قرار رد دعوا بدون رسیدگی ماهوی به ادعای مالکیت، قابل اعتراض است.

ابراهیم باقریان خوزانی

ابراهیم باقریان خوزانی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۵ نظر)

دادگاه در دعوای تقسیم، اصولا فقط اموالی را تقسیم می‌کند که تعلق آن‌ها به مورث احراز شده باشد. اگر یکی از ورثه نسبت به سه قطعه، مالکیت اختصاصی خود را مطرح کند، این اختلاف مالکیت باید مورد رسیدگی قضایی قرار بگیرد؛ اما صرفا با عنوان «تقسیم ترکه» نمی‌توان بدون طرح دعوای مالکیت، مال مورد اختلاف را تقسیم کرد. نظریه مشورتی جدید ۷/۱۴۰۵/۱۱۵ نیز همین رویکرد را تایید کرده است

سمانه پیرانی

سمانه پیرانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۱ نظر)

دادگاه تقسیم نمیتواند به اختلاف مالکیت رسیدگی کند و باید دعوای مستقل اثبات مالکیت مطرح شود بله ادعای مالکیت اختصاصی و وجود قولنامه ثالث باعث صدور قرار عدم استماع دعوای تقسیم میشود خیر در دعوای تقسیم ترکه فقط وراث طرف دعوا هستند و وارد کردن شخص ثالث اشتباه است بله سند عادی خانوادگی قرینه قوی بر موروثی بودن املاک محسوب میشود بزرگترین ضعف شکلی طرح دعوای تقسیم قبل از اثبات مالکیت و ضعف ماهوی فقدان سند رسمی و وجود معارض است

مصطفی فودازی

مصطفی فودازی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳ نظر)

با سلام
با توجه به رای وحدت رویه ۵۷۹، صرف ادعای مالکیت اختصاصی مانع طرح تقسیم نیست؛ اما اگر مالکیت مورث واقعا مورد اختلاف باشد، رسیدگی به مالکیت باید به‌صورت دعوای ترافعی و با خواسته مشخص انجام شود.
قولنامه عادی یا استشهادیه به‌تنهایی موجب رد دعوای تقسیم نیست؛ ولی اگر منتقل‌الیه ادعای مالکیت دارد، طرف قرار دادن او در دعوای مالکیت لازم است، نه صرفا دعوای تقسیم. سند عادی خانوادگی هم می‌تواند قرینه بر موروثی بودن باشد، اما به‌تنهایی اثبات‌کننده مالکیت نیست.
نقطه‌ضعف اصلی: اگر خواهان‌ها در دادخواست فقط «تقسیم ترکه» خواسته باشند ولی همزمان اختلاف جدی در مالکیت وجود داشته باشد، بدون طرح صریح اثبات مالکیت مورث نسبت به املاک مورد اختلاف، دعوا از نظر شکلی آسیب‌پذیر است.

حدیث محمودی

حدیث محمودی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳۱ نظر)

عدم صلاحیت دادگاه تقسیم، صلاحیت رسیدگی به اختلاف مالکیت را ندارد و ابتدا باید دعوای «اثبات مالکیت» مطرح شود رد دعوا وجود قولنامه یا ادعای مالکیت شخص ثالث، باعث صدور قرار عدم استماع در دعوای تقسیم می‌شود.
طرف دعوا در تقسیم ترکه، فقط وراث باید طرف دعوا باشند و ورود شخص ثالث اشتباه است.ضعف‌های قانونی بزرگترین ضعف‌ها شامل طرح دعوای تقسیم پیش از اثبات مالکیت (ضعف شکلی) و نبود سند رسمی و وجود معارض (ضعف ماهوی) است.
قرینه موروثی اسناد عادی خانوادگی، قرینه محکمی بر موروثی بودن املاک هستند

معصومه حیدری

معصومه حیدری

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۸ نظر)

درود
دادگاه باید ابتدا یا هم‌زمان به مالکیت و اعتبار قولنامه رسیدگی کند و برخی دیگر توقف تقسیم و طرح دعوای مستقل اثبات مالکیت را لازم می‌دانند.

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید