تفاوت بطلان مطلق و نسبی قرارداد در ابطال اسناد ایادی بعدی با حسن‌نیت چیست؟

پرسیده شده ۲ ماه پیش۲۶ پاسخ ثبت شده

تفاوت آثار بطلان مطلق و بطلان نسبی یک قرارداد بر ابطال اسناد ایادی بعدی، در فرضی که اشخاص ثالث با حسن‌نیت معامله کرده‌اند، چیست؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

در بطلان مطلق، معامله از ابتدا بی‌اعتبار بوده و کلیه اسناد و معاملات بعدی حتی با وجود حسن‌نیت اشخاص ثالث باطل می‌شوند؛ اما در بطلان نسبی، قرارداد تا زمان درخواست ابطال معتبر تلقی شده و از حقوق خریدار با حسن‌نیت حمایت می‌شود.

این تفاوت یک قاعده کلی حقوقی است، اما سرنوشت اسناد پرونده شما به علت دقیق بی‌اعتباری قرارداد اولیه و نظر دادگاه بستگی دارد.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

تفاوت بطلان مطلق و نسبی در ابطال اسناد بعدی

در بطلان مطلق، قرارداد از پایه و اساس فاقد اثر قانونی است، بنابراین حتی با وجود حسن‌نیت شخص ثالث، مالکیت به او منتقل نشده و اسناد ایادی بعدی قابل ابطال است و مال به مالک بازمی‌گردد. در مقابل، در بطلان نسبی قرارداد تا زمان اعلام ابطال یا اعتراض ذی‌نفع نافذ شمرده می‌شود و به همین دلیل مالکیت خریدار بعدی دارای حسن‌نیت معمولاً محفوظ می‌ماند. در نهایت، تشخیص دقیق نوع بطلان و شمول آن بر معاملات بعدی با توجه به محتویات پرونده بر عهده دادگاه است.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۲۶ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
حسن آرین پور

حسن آرین پور

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۳۹ نظر)

در بطلان مطلق، قرارداد از ابتدا اثر قانونی ندارد و حتی ثالث حسن‌نیت نمی‌تواند مالکیت را کسب کند، لذا تمامی اسناد بعدی باطل شده و مال به مالک اصلی بازمی‌گردد. اما در بطلان نسبی، قرارداد تا زمان ابطال نافذ است و اگر مال به ثالث حسن‌نیت منتقل شده باشد، مالکیت او محفوظ می‌ماند و اسناد بعدی باطل نمی‌شوند.......موفق باشید 🌹

معصومه محرمخانی

معصومه محرمخانی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

بطلان مطلق قرار داد از پایه و اساس باطل بوده ولی نسبی ب نفع یک طرف قابل بهم زدن است

مریم حاج منوچهری

مریم حاج منوچهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۳۹ نظر)

باسلام
تفاوت بطلان مطلق و بطلان نسبی در اثرگذاری بر معاملات بعدی (ایادی بعدی) به‌ویژه وقتی منتقل‌الیهم حسن‌نیت دارند، در این است که در بطلان مطلق، اصل بر این است که معامله از ابتدا هیچ اثر حقوقی نداشته و زنجیره انتقال نیز معمولا متزلزل می‌شود؛ اما در بطلان نسبی، قانون برای حمایت از شخص خاصی حق ابطال داده و تا زمانی که آن شخص از حق خود استفاده نکرده، معامله معتبر و قابل استناد است
در بطلان مطلق، چون انتقال‌دهنده اصولا مالکیتی به دست نیاورده، امکان سرایت بی‌اعتباری به ایادی بعدی بیشتر است؛ اما در بطلان نسبی، چون عقد تا زمان اعمال حق ابطال معتبر است، جایگاه ثالث حسن‌نیت معمولا قوی‌تر بوده و امکان حفظ معامله بعدی بیشتر است.

محمد رفیعی راد

محمد رفیعی راد

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۵(۲ نظر)

سلام شب بخیر
عرض شود در فرض سوال، بطلان مطلق تمامی معاملات مربوط به آن سند را باطل میکن
در حالی که بطلان نسبی صرفا نسبت به مواردی که در آن اشاره شده موثر است مثلا نسبت به اشخاصی که سو نیت داشته اند
برای پاسخ جامع تر کیس را واضح تر توضیح دهید

نمایش ۲۲ پاسخ دیگر وکلا
حامد صادقیان مهر

حامد صادقیان مهر

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۵۲ نظر)

با سلام

بطلان مطلق قرارداد یعنی از ابتدا هیچ اثری نداشته و معاملات ایادی بعدی ولو با حسن نیت نیز باطل است .

بطلان نسبی یعنی تا زمانی که باطل نشده صحیح بوده و پیش از بطلان معامله باحسن نیت صحیح بوده و تسری پیدا نمیکند به معامله ایادی که صحیح بوده .

نفیسه اصولی صفار

نفیسه اصولی صفار

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱۸ نظر)

سلام
در بطلان مطلق، قرارداد از ابتدا بی‌اعتبار است و اسناد انتقالی بعدی هم قابل ابطال هستند حتی اگر خریدار بعدی حسن‌نیت داشته باشد.در بطلان نسبی، فقط شخص ذی‌حق می‌تواند ابطال را بخواهد.

فرشید شاه مردانی فیروزجائی

فرشید شاه مردانی فیروزجائی

کارشناس حقوقی

۴٫۹(۱۸ نظر)

با سلام و احترام

در بطلان مطلق، قرارداد از ابتدا اثر قانونی ندارد و حتی ثالث حسن‌نیت نمی‌تواند مالکیت را کسب کند، لذا تمامی اسناد بعدی باطل شده و مال به مالک اصلی بازمی‌گردد. اما در بطلان نسبی، قرارداد تا زمان ابطال نافذ است و اگر مال به ثالث حسن‌نیت منتقل شده باشد، مالکیت او محفوظ می‌ماند و اسناد بعدی باطل نمی‌شوند.

امین مقدم

امین مقدم

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۵ نظر)

بطلان مطلق زمانی رخ می‌دهد که عقد از ابتدا فاقد یکی از ارکان اساسی صحت (ماده ۱۹۰ قانون مدنی) باشد (مانند فقدان قصد، عدم اهلیت استیفاء در عقود تملیکی، یا نامشروع بودن جهت در صورت تصریح).منظور از بطلان نسبی، مواردی می باشد که عقد صحیحا واقع شده اما بعدا به دلیلی (مانند خیارات) منحل می‌شود.

مینا مشایخی کرهرودی

مینا مشایخی کرهرودی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۶ نظر)

در بطلان مطلق، قرارداد از ابتدا فاقد اثر حقوقی بوده و اصل بر بی‌اعتباری اسناد و انتقالات بعدی است.
در بطلان نسبی، قرارداد تا زمان ابطال معتبر تلقی می‌شود و فقط ذی‌نفع حق استناد به بطلان را دارد.
در این حالت، حقوق اشخاص ثالث با حسن‌نیت ممکن است تحت شرایط قانونی مورد حمایت قرار گیرد.
بنابراین، آثار بطلان مطلق نسبت به ایادی بعدی گسترده‌تر از بطلان نسبی است.
تشخیص نهایی، با توجه به قوانین، اوضاع پرونده و نظر مرجع قضایی انجام می‌شود.

مهتاب صابری نیا

مهتاب صابری نیا

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۲ نظر)

در بطلان مطلق معامله از اساس باطل است نسبت به همه اما در بطلان نسبی فقط نسبت به همان شخص که خواهان بطلان است قابل ابطال است

زهرا بانی رشید

زهرا بانی رشید

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۹ نظر)

بااحترام.بطلان مطلق یعنی ازهمان اول باطل بوده و اثر قانونی ندارد و بطلان نسبی یعنی تا زمانی که ابطال صورت گرفته نافذ بوده اگر مال به ثالث با حسن نیت منتقل شده باشد مالکیتش محفوظ هست

سیده زهرا موسوی

سیده زهرا موسوی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۸(۷۰ نظر)

باسلام
بطلان مطلق تمامی قرارداد ها از ابتدا فاقد آثار قانونی است و بطلان نسبی تا قبل از ابطال ان ، معامله صحیح و پس از ابطال تمامی معاملات بعد ان فاقد آثارقانونی است .

سمیه آرزه

سمیه آرزه

کارشناس حقوقی

۴٫۸(۲۷۶ نظر)

سلام در بطلان مطلق، قرارداد از ابتدا بی‌اعتبار است و اصولا معاملات و اسناد بعدی نیز بر آن استوار نمی‌مانند؛ اما در بطلان نسبی، تا زمانی که قرارداد ابطال نشده معتبر است و در برخی موارد ممکن است حقوق اشخاص ثالث با حسن‌نیت مورد حمایت قانون قرار گیرد. تشخیص نهایی نیز با توجه به نوع بطلان و مقررات خاص هر پرونده بر عهده دادگاه است

وحید عاکفی قاضیانی

وحید عاکفی قاضیانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۳۷ نظر)

یکی از جهات پیش بینی بطلان نسبی حمایت از حقوق ثالث با حسن نیت است. بدین ترتیب در بطلان مطلق کلیه قراردادها منعقده از ابتدا باطل محسوب میشود و در بطلان نسبی صرفا نسبت به برخی اطراف قرارداد، قرارداد باطل اعلام میشود.

مصطفی فودازی

مصطفی فودازی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳ نظر)

با سلام
بطلان مطلق: قرارداد از ابتدا بی‌اعتبار است و در اصل، اسناد و معاملات بعدی نیز قابل ابطال هستند؛ حتی اگر منتقل‌الیه با حسن‌نیت باشد (مگر در موارد استثنایی قانونی).
بطلان نسبی: قرارداد تا زمانی که ابطال نشود معتبر است و ممکن است حقوق اشخاص ثالث با حسن‌نیت حفظ شود؛ بنابراین ابطال اسناد بعدی همیشه امکان‌پذیر نیست.

ولی رضائی ذاکر

ولی رضائی ذاکر

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

درود
بطلان مطلق: از همان اول باطل است
بطلان نسبی : معتبر است البته تا زمانی که قرارداد ابطال نشود
ویکی از جهات پیش بینی بطلان نسبی حمایت از حقوق ثالث با حسن نیت است

امیر فراستی

امیر فراستی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۲ نظر)

در بطلان مطلق، قرارداد از ابتدا هیچ اثر حقوقی ندارد و اصولا مانند این است که مالکیتی منتقل نشده باشد. بنابراین اگر مالی به ایادی بعدی منتقل شده باشد، در صورت اثبات بطلان معامله اصلی، امکان طرح دعوای ابطال معاملات و اسناد بعدی و استرداد مال وجود دارد؛ حتی اگر منتقل‌الیه بعدی حسن‌نیت داشته باشد (البته در برخی موارد خاص مانند حمایت قانون از ثالث با حسن‌نیت ممکن است استثنا ایجاد شود).

در بطلان نسبی، قرارداد فقط نسبت به شخص ذی‌حق قابل ابطال است (مثلا به دلیل حمایت از یکی از طرفین). تا زمانی که آن شخص حق خود را اعمال نکرده، معامله معتبر تلقی می‌شود؛ بنابراین معمولا معاملات بعدی که اشخاص ثالث با حسن‌نیت انجام داده‌اند، وضعیت قوی‌تری دارند و ابطال آن‌ها دشوارتر است.

زهرا فرج

زهرا فرج

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۶۴ نظر)

سلام و احترام
بطلان مطلق یعنی قرارداد از ابتدا فاقد آثار قانونی می باشد و نسبت به ثالث با حسن‌نیت نیز معتبر نیست و تمامی اسناد بعدی باطل می باشد.
بطلان نسبی یعنی قرارداد تا زمان ابطال نافذ می باشد و نسبت به ثالث با حسن‌نیت معتبر است و اصولا اسناد بعدی باطل نمی گردند.

ندا السادات روناسی

ندا السادات روناسی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۸(۵۴ نظر)

با سلام
در بطلان مطلق، اصل معامله از ابتدا باطل و اسناد ایادی بعدی اصولا قابل ابطال است؛ در بطلان نسبی، ثالث با حسن‌نیت حسب مورد از ابطال مصون می‌ماند.

محسن رئیس پور

محسن رئیس پور

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

بطلان مطلق یعنی عقد ذاتا باطل بوده
اما در بطلان نسبی تا زمانی که ذی‌نفع تعرضی نسبت به قرارداد نداشته باشد قرارداد صحیح است مگر آنکه ابطال آن را بخواهد

محمدمهدی قنبری

محمدمهدی قنبری

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۳۲ نظر)

سلام
بطلان مطلق: عقد از ابتدا بی‌اعتبار است؛ بنابراین اصولا همه انتقالات و اسناد بعدی نیز باطل و قابل ابطال‌اند، حتی اگر دارنده بعدی با حسن‌نیت باشد؛ مگر استثنای قانونی خاص.
بطلان نسبی (قابل ابطال): عقد تا زمان ابطال معتبر است. پس اگر ثالث پیش از ابطال و با حسن‌نیت مال را گرفته باشد، معمولا سند و حق او حفظ می‌شود؛ اما انتقال پس از ابطال، معتبر نیست.

حسین عزمی پور

حسین عزمی پور

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

تفاوتی در این زمینه نیست
منتها شخص ثالث با حسن نیت نی تواند مطالبه خسارت نماید

اکبر کولیوند

اکبر کولیوند

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۷ نظر)

با سلام، در بطلان مطلق، معامله از ابتدا فاقد اثر حقوقی است و بی‌اعتباری آن معمولا به معاملات و ایادی بعدی نیز سرایت می‌کند؛ بنابراین حتی ثالث حسن‌نیت ممکن است متضرر شود. اما در بطلان نسبی، معامله تا زمانی که شخص ذی‌حق از حق ابطال خود استفاده نکرده، معتبر و قابل استناد است و در نتیجه، جایگاه ثالث حسن‌نیت قوی‌تر و امکان حفظ معاملات بعدی بیشتر است.

حمیدرضا قاسمی

حمیدرضا قاسمی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲۳۷ نظر)

بطلان مطلق قرارداد را از ریشه باطل کرده و هر سند ایادی بعدی را حتی در دست ثالث با حسن نیت نیز باطل می‌سازد زیرا عقد هیچ اثری از ابتدا نداشته است بطلان نسبی اما عقد را تا پیش از فسخ معتبر دانسته و اسناد بعدی ثالث با حسن نیت را تا زمان اعلام بطلان صحیح و نافذ نگه می‌دارد تفاوت اصلی در اثر قهقرایی است که در بطلان مطلق همه معاملات بعدی را از بیخ برمی‌کند ولی در بطلان نسبی فسخ به گذشته سرایت نمی‌کند در بطلان مطلق حسن نیت ثالث هیچ تاثیری در ابطال سند ندارد مگر آنکه قانون خاص استثنا کرده باشد در بطلان نسبی اصل حمایت از ثالث با حسن نیت موجب می‌شود سند او تنها با اثبات سوءنیت ابطال شود به بیان دیگر بطلان مطلق سند را از مبدا باطل می‌کند ولی بطلان نسبی سند را از زمان اعلام فسخ بی‌اثر کرده و بر گذشته تاثیر نمی‌گذارد تنها استثنای قاعده در بطلان مطلق مواردی است که قانون به صراحت از دارنده با حسن نیت حمایت کند وگرنه اصل بر بطلان کامل سند ثالث است

نفیسه اصولی صفار

نفیسه اصولی صفار

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۷۴ نظر)

در بطلان مطلق اصل معامله از ابتدا بی‌اعتبار است و اصولا اسناد و معاملات بعدی هم قابل ابطال‌اند حتی اگر ثالث حسن‌نیت باشد اما در بطلان نسبی قرارداد فقط شخص ذی‌حق می‌تواند بطلان را مطرح کند و معامله نسبت به ثالث با حسن‌نیت لزوما بی‌اثر نمی‌شود مگر قانون یا شرایط پرونده خلافش را اقتضا کند

تهمینه جعفری زرمهری

تهمینه جعفری زرمهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۱۸ نظر)

در بطلان مطلق، قرارداد از ابتدا بی‌اثر است و معاملات بعدی نیز باطل می‌شود حتی اگر ثالث حسن‌نیت باشد؛ اما در بطلان نسبی، قرارداد تنها نسبت به برخی اشخاص بی‌اعتبار است و معاملات بعدی با حسن‌نیت ثالث ممکن است معتبر باقی بماند.

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید