اگر دادگاه مابه‌التفاوت دیه را به نرخ روز محاسبه نکرده باشد چه باید کرد؟

پرسیده شده ۱ ماه پیش۲۷ پاسخ ثبت شده

دادخواست مطالبهٔ مابه‌التفاوت دیه از بیمه را در سال ۱۴۰۴ تقدیم دادگاه کردم و مبلغ مورد مطالبه در دادخواست ذکر شد. رأی دادگاه به نفع من صادر شده، اما مبلغ مندرج در رأی همان رقمِ زمانِ تقدیم دادخواست است و مابه‌التفاوت دیه به نرخ روز محاسبه نشده است. برای اصلاح این رأی چه اقدامی باید انجام دهم؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

دیه باید به نرخ روز پرداخت محاسبه شود. اگر رأی هنوز قطعی نشده و در مهلت اعتراض است، باید تجدیدنظرخواهی کنید؛ اما اگر اشتباه صرفاً محاسباتی یا قلمی باشد، می‌توان درخواست تصحیح رأی داد.

اینکه بتوانید از طریق تصحیح رأی اقدام کنید یا ناچار به تجدیدنظرخواهی باشید، به قطعی بودن رأی و نحوه انشای دادگاه بستگی دارد.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

نحوه اصلاح محاسبه نرخ دیه در رأی دادگاه

اصل بر این است که خسارت بدنی و دیه باید به نرخ روزِ پرداخت محاسبه شود. اگر دادنامه هنوز غیرقطعی است، بهترین راهکار ثبت دادخواست تجدیدنظرخواهی در مهلت قانونی ۲۰ روزه و تقاضای تعیین دیه بر اساس نرخ روز پرداخت است. در صورتی که رأی قطعی شده باشد، اگر دادگاه درصد دیه را مشخص کرده و رقمِ ریالی صرفاً یک اشتباه محاسباتی یا مادی باشد، می‌توان از دادگاه صادرکننده درخواست تصحیح رأی کرد یا از اجرای احکام خواست نرخ روز را اعمال کند. اما اگر دادگاه ماهواً مبلغ مقطوع را ملاک قرار داده باشد، اصلاح آن پس از قطعیت نیازمند بررسی دقیق متن رأی و استفاده از روش‌های اعتراضی یا مقررات قانونی بیمه است.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۲۷ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
زهرا رفیعی

زهرا رفیعی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۲ نظر)

اگر دادنامه هنوز قطعی نشده، اقدام اصلی شما تجدیدنظرخواهی است؛ در مهلت قانونی، به این ایراد استناد کنید که محکومیت باید به میزان دیه به نرخ یوم‌الاداء تعیین شود، نه مبلغ ثابت زمان تقدیم دادخواست. ماده ۱۳ قانون بیمه اجباری نیز پرداخت خسارت بدنی شخص ثالث را به قیمت روز پرداخت مقرر کرده است.
اگر رای قطعی شده، صرفا با عنوان «اصلاح رای» نمی‌توان ماهیت محکومیت را تغییر داد؛ ابتدا باید متن دادنامه و اینکه مبلغ به‌صورت رقم مقطوع یا «درصد دیه به نرخ روز» محکوم شده بررسی شود.
اگر دادگاه در رای، درصد دیه را مشخص کرده ولی فقط مبلغ ریالی زمان دادخواست را نوشته، می‌توان از اجرای احکام درخواست کرد مبلغ محکوم‌به را مطابق نرخ یوم‌الاداء محاسبه و اجرا کند.
اما اگر دادگاه واقعا مبلغ ریالی ثابت را ملاک حکم قرار داده باشد، حسب مرحله پرونده، تجدیدنظرخواهی یا طرق فوق‌العاده اعتراض باید بررسی شود؛ درخواست تصحیح رای معمولا برای اشتباهات مادی است، نه تغییر ماهیت حکم.

حمیدرضا قاسمی

حمیدرضا قاسمی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲۳۷ نظر)

برای اصلاح رای دادگاه که مابه‌التفاوت دیه را به نرخ روز محاسبه نکرده، دو راهکار دارید در مهلت اعتراض: اگر رای غیرقطعی است (۲۰ روز از ابلاغ نگذشته)، با دادخواست تجدیدنظر و استناد به ماده ۲ قانون بیمه اجباری (محاسبه دیه بر اساس نرخ روز در زمان پرداخت)، درخواست اصلاح کنید پس از قطعیت: می‌توانید با طرح دعوای اعمال مقررات ماده ۱۸ قانون بیمه اجباری یا درخواست تفسیر رای از دادگاه صادرکننده، به اشتباه رای استناد کنید و بر این نکته تاکید کنید که بیمه‌گر موظف به پرداخت بر اساس نرخ روز است .

امیر فراستی

امیر فراستی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۲ نظر)

سلام پیرو سوال شما، اگر رای صادرشده صرفا به علت اشتباه در محاسبه یا درج مبلغ، مابه‌التفاوت دیه را به مبلغ زمان تقدیم دادخواست تعیین کرده باشد، می‌توانید از دادگاه صادرکننده رای درخواست تصحیح رای وفق ماده ۳۰۹ قانون آیین دادرسی مدنی را مطرح کنید؛ این ماده صراحتا اشتباه محاسباتی را قابل تصحیح دانسته است. اگر دادگاه موضوع را اشتباه محاسباتی تلقی نکند و معتقد باشید اصل حکم باید بر مبنای نرخ روز صادر می‌شده، باید در مهلت قانونی تجدیدنظرخواهی کنید و اصلاح مبلغ محکوم‌به را بخواهید. صرف گذشتن از زمان تقدیم دادخواست، لزوما به معنای تثبیت مبلغ دیه نیست و باید مفاد دقیق حکم و مبنای محاسبه آن بررسی شود.

حامد صادقیان مهر

حامد صادقیان مهر

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۵۲ نظر)

با سلام

صل بر این است که دیه باید بر مبنای قیمت زمان پرداخت محاسبه شود .

اگر در مهلت تجدیدنظر است ، دادخواست تجدیدنظرخواهی بدهید و اصلاح مبلغ بر اساس نرخ روز پرداخت را بخواهید و اگر اشتباه صرفا محاسباتی یا قلمی است باید از دادگاه صادرکننده، درخواست رای اصلاحی طبق ماده ۳۰۹ آیین دادرسی مدنی کنید.

نمایش ۲۳ پاسخ دیگر وکلا
زهرا فرج

زهرا فرج

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۵۸ نظر)

چنانچه از مفاد رای احراز گردد که صرفا اشتباه در محاسبه یا درج مبلغ رخ داده و اراده دادگاه بر پذیرش اصل محاسبه به نرخ روز بوده، امکان طرح درخواست تصحیح رای از طریق همان شعبه صادرکننده رای، وجود داشته و می‌توان تقاضای اصلاح مبلغ محکوم‌به بر مبنای قیمت یوم‌الاداء را مطرح نمود.

لیکن در فرضی که دادگاه، به نحو ماهوی و صریح، محکوم‌به را صرفا محدود به مبلغ مقید در دادخواست دانسته و از شمول قاعده تعدیل به نرخ روز عدول نموده، موضوع از شمول اشتباهات قابل تصحیح خارج و در این صورت، با توجه به مواعد قانونی، طرح تجدیدنظرخواهی نسبت به دادنامه صادره ضرورت خواهد داشت تا حقوق قانونی موکل در خصوص دریافت مابه‌التفاوت دیه به نرخ روز پرداخت، محفوظ بماند.

زهرا بانی رشید

زهرا بانی رشید

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۹ نظر)

بااحترام اگر رای هنوز در مهلت تجدیدنظر است می‌توانید تجدیدنظرخواهی کنید و صراحتا درخواست محاسبه مابه‌التفاوت دیه به نرخ قانونی زمان پرداخت را مطرح کنید اگر رای قطعی شده باشد بسته به علت اشتباه دادگاه ممکن است از طریق درخواست اصلاح رای در صورت اشتباه محاسباتی یا سهو قلم اقدام شود و اگر موضوع فراتر از اشتباه قلمی باشد باید راهکار اعتراضی مناسب بررسی شود نکته مهم این است که مشخص شود رای دقیقا چه مبلغی را محکوم کرده و آیا دادگاه اساسا درباره نرخ روز دیه اظهارنظر کرده یا فقط همان مبلغ مندرج در دادخواست را پذیرفته است

حسن اکبرتبار کامی

حسن اکبرتبار کامی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱۱ نظر)

اگر رای هنوز قطعی نشده، می‌توانید تجدیدنظرخواهی کرده و اصلاح مبلغ محکوم‌به بر مبنای نرخ قانونی روز پرداخت را درخواست کنید. اگر مبلغ صرفا بر اثر اشتباه محاسباتی یا سهو قلم درج شده باشد، امکان درخواست اصلاح از همان دادگاه وجود دارد. اما اگر رای قطعی شده باشد، باید شرایط پرونده و متن دادنامه دقیقا بررسی شود؛ ارائه راهکار مناسب، پس از بررسی دادنامه و مدارک کامل‌تر خواهد بود ....

مصطفی فودازی

مصطفی فودازی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳ نظر)

با سلام
اگر رای هنوز قطعی نشده، تجدیدنظرخواهی کنید و صراحتا محاسبه مابه‌التفاوت دیه به نرخ روز پرداخت را بخواهید.
اگر رای قطعی شده، بسته به علت اشتباه، اصلاح رای یا طرق فوق‌العاده اعتراض قابل بررسی است؛ صرفا تقدیم دادخواست جدید برای همان موضوع معمولا راهکار مناسبی نیست.
با توجه به اینکه موضوع مربوط به مابه‌التفاوت دیه و بیمه است، متن دادخواست و تاریخ قطعیت رای در انتخاب مسیر بسیار مهم است.

مریم رضاپور

مریم رضاپور

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

اگر مهلت تجدیدنظر تمام نشده در دادگاه تجدیدنظر اقدام به تقاضای تصحیح رای کنید

جاوید محمدی

جاوید محمدی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳۱ نظر)

با سلام کاربر گرامی شما می‌توانید درخواست تصحیح رای را نمایید

حدیث محمودی

حدیث محمودی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳۱ نظر)

سلام شما دادخواستی که تقویم دادگاه کردین نرخ ثابت زدین اگر فقط مطالبه مبلغ Nتمن بابت مابه تفاوت دیه که بیمه پرداخت نکرده زدین رای دادگاه طبق خواسته خودتون بوده و دادگاه بیشتر از خواسته رای صادر نمیکنه ولی اگر مبلغ مشخص به اضافه خسارات تاخیر تا یوم وصول زدین و دادگاه مبلغ ثابت رای داده میتوانید تجدید نظر خواهی کنید

نسیم روشنفکر

نسیم روشنفکر

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۰ نظر)

چون شما مبلغ درخواستی را خود در خواسته‌ ذکر کرده‌اید وحسب نظر کارشناس درخواست نکرده‌اید قاضی فقط بع مقدار خواسته‌ شما رای صادر کرده برای تاخیر در پرداخت دادخواست جداگانه بدهید

حانیه محمدیان

حانیه محمدیان

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱ نظر)

درود
در مهلت مقرر قانونی به رای صادره اعتراض کرده و در دادخواست تجدیدنظرخواهی خود به این موضوع اشاره کنید تا اصلاح رای صورت گیرد. موفق باشید

هومن زمانی

هومن زمانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۰ نظر)

ما دادنامه را در اختیار نداریم ولی معمولا دادگاه رای را صادر میکند و محاسبه ی مبلغ بر عهده ی اجرای احکام است شما قبل از تجدیدنظرخواهی به شعبه ی صادرکننده مراجعه کنید اگر متقاعد شدند که سهو قلمی اتفاق افتاده در اجرای ماده ۳۰۹ قانون آئین دادرسی مدنی اصلاح رای را تقاضا کنید در صورت عدم حصول نتیجه دادخواست تجدیدنظر تقدیم کنید

مریم حاج منوچهری

مریم حاج منوچهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۳۹ نظر)

باسلام
اگر از متن رای مشخص است که قاضی آگاهانه همان مبلغ زمان تقدیم دادخواست را مبنای محکومیت قرار داده و مسئله صرفا اشتباه تایپی یا حسابی نیست، بهتر است موضوع را از طریق تجدیدنظرخواهی پیگیری کنید، نه اینکه فقط به درخواست تصحیح رای اکتفا کنید.

علیرضا باقری

علیرضا باقری

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۱ نظر)

اگر دادگاه مبلغ مابه‌التفاوت دیه را بر مبنای مبلغ زمان تقدیم دادخواست تعیین کرده، در حالی که مطابق مقررات، ملاک پرداخت دیه در موارد مشمول قیمت زمان پرداخت است، باید ابتدا دید رای هنوز قابل اعتراض است یا قطعی شده است.

اگر رای هنوز در مهلت تجدیدنظرخواهی باشد، راهکار اصلی، تجدیدنظرخواهی و ایراد به نحوه محاسبه مبلغ محکوم‌به است و باید صراحتا درخواست شود مابه‌التفاوت بر مبنای نرخ دیه در زمان پرداخت محاسبه شود. اما اگر رای قطعی شده باشد، صرف اینکه مبلغ در دادخواست به رقم مشخصی تقویم شده، لزوما به این معنا نیست که امکان مطالبه تفاوت قانونی ایجادشده وجود ندارد؛ باید متن دادخواست، منطوق دادنامه و مبنای محکومیت بررسی شود تا مشخص شود موضوع از طریق اصلاح رای، درخواست محاسبه در مرحله اجرا یا طرح مطالبه جداگانه قابل پیگیری است.

بنابراین برای اینکه دقیق بتوان گفت اعتراض، اصلاح رای یا اقدام در اجرای احکام کدام‌یک راه درست است، مهم‌ترین نکته این است که متن قسمت «محکوم‌به» دادنامه و اینکه دادگاه دقیقا چه مبلغی را با چه عبارتی محکوم کرده، بررسی شود.

محمدباقر سلیمانگلی

محمدباقر سلیمانگلی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۴۹ نظر)

با سلام میتوانید در مهلت قانونی یه رای بدوی اعتراض کنید

سجاد ابراهیمی

سجاد ابراهیمی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

اگر دادگاه اصل استحقاق مابه‌التفاوت دیه را پذیرفته ولی مبلغ را همان رقم زمان تقدیم دادخواست تعیین کرده، این موضوع قابل اعتراض است؛ زیرا طبق ماده ۱۳ قانون بیمه اجباری، خسارت بدنی باید به قیمت یوم‌الاداء (زمان پرداخت) پرداخت شود. 
اگر رای هنوز قابل تجدیدنظر است، در مهلت قانونی تجدیدنظرخواهی و صریحا درخواست اصلاح محکوم‌به به «مبلغ مابه‌التفاوت دیه به نرخ روز پرداخت» را مطرح کنید.
اگر صرفا اشتباه محاسباتی یا سهو قلم باشد، می‌توانید طبق ماده ۳۰۹ ق.آ.د.م درخواست تصحیح رای کنید؛ البته این ماده زمانی قابل استفاده است که هنوز از رای تجدیدنظرخواهی نشده باشد. 
با توجه به موضوع، در دادخواست تجدیدنظر به ماده ۴۹۰ قانون مجازات اسلامی و ماده ۱۳ قانون بیمه شخص ثالث استناد کنید و بخواهید دادگاه مبلغ را به نرخ زمان پرداخت تعیین کند. 

الهه طالبی

الهه طالبی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۳۷ نظر)

سلام، وقت بخیر
دیه باید به نرخ روز پرداخت شود وشما می توانید نسبت به رای صادره اعتراض کنید

علی قاسمی

علی قاسمی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱ نظر)

طی یک دادخواست جداگانه میتوانید تقاضا کنید که دیه را مطابق با نرخ زمان وقوع محاسبه نمایند.

حمیدرضا مجتهدی فر

حمیدرضا مجتهدی فر

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

سلام، با توجه به اینکه مبنای قانونی محاسبه دیه، نرخ روز پرداخت است، محاسبه نکردن مابه‌التفاوت در رای، یک اشتباه ماهوی در اعمال قانون محسوب می‌شود، نه یک اشتباه ساده که قابل اصلاح با ماده ۳۰۹ قانون آیین دادرسی مدنی باشد.
اقدام شما بستگی به وضعیت رای دارد:
· اگر رای قطعی نشده، در مهلت قانونی تجدیدنظرخواهی کنید و صریحا بر لزوم محاسبه دیه به نرخ روز پرداخت استناد نمایید.
· اگر رای قطعی شده، دادگاه نمی‌تواند آن را اصلاح کند. در این صورت، باید دادخواست جداگانه‌ای برای مطالبه مابه‌التفاوت دیه به طرفیت خوانده (بیمه یا محکوم‌علیه) تقدیم کنید. موفق باشید

تهمینه جعفری زرمهری

تهمینه جعفری زرمهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۱۸ نظر)

با درخواست "تفسیر رای" یا "اعتراض به رای" (در مهلت ۲۰ روزه) به استناد ماده ۴۸ قانون بیمه اجباری و محاسبه دیه بر اساس نرخ روز در زمان پرداخت، موضوع را پیگیری کنید.

علی فتحی

علی فتحی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۴ نظر)

سلام کاربر گرامی

اگر منظور شما اشتباه محاسباتی یا سهو قلم در مبلغ رای است، می‌توانید از همان دادگاه صادرکننده، درخواست تصحیح رای طبق ماده ۳۰۹ قانون آیین دادرسی مدنی بدهید.

اما اگر دادگاه اساسا حکم را بر مبلغ زمان تقدیم دادخواست صادر کرده باشد، موضوع صرفا تصحیح رای نیست و باید در مهلت قانونی تجدیدنظرخواهی کنید و مطالبه دیه به نرخ روز (یوم‌الاداء) را مطرح نمایید. ماده ۱۳ قانون بیمه اجباری نیز اصل پرداخت خسارت بدنی به قیمت یوم‌الاداء را مقرر کرده است.

الیکا فخرایی لطف آبادی

الیکا فخرایی لطف آبادی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱۶ نظر)

سلام؛ برای دریافت مابه‌التفاوت بر مبنای نرخ روز باید در مهلت قانونی دادخواست تجدیدنظرخواهی ثبت نمایید و چنانچه رای قطعی شده باشد، تقاضای اعمال ماده چهارصد و هفتاد و هفت قانون آیین دادرسی کیفری یا ارائه دادخواست مستقل برای الباقی خسارت امکان‌پذیر است.

سمانه پیرانی

سمانه پیرانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۱ نظر)

باید در مهلت بیست روزه دادخواست تجدیدنظر ثبت کنید و با استناد به قانون اعتراض کنید که دیه باید به نرخ روز یا یوم الادا محاسبه و پرداخت شود

علیرضا زرینه پور

علیرضا زرینه پور

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۱ نظر)

بادرود
مبلغی که مطالبه کردین از باب دیه نبوده مطالبه وجه بوده

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید