امکان مطالبه خسارت از دستگاه دولتی به دلیل تأخیر در ثبت اختراع محرمانه در دیوان عدالت اداری؟

پرسیده شده ۲ ماه پیش۳ پاسخ ثبت شده
ادامهٔ متن پرسش

هفت سال پیش، در دوران سربازی، اختراعی نظامی انجام دادم که مورد تأیید ارتش و دارای وصف محرمانگی است. همان زمان مدارک ثبت اختراع را تحویل اداره ثبت دادم، اما با وجود پیگیری مستمر، پس از هفت سال پرونده رد شد؛ در حالی که محرمانگی آن همچنان برقرار است. پنج سال پیش نیز برای استخدام از طریق بنیاد ملی نخبگان اقدام کردم، اما به‌علت ثبت‌نشدن اختراع، امتیاز لازم را کسب نکردم. همچنین در این مدت افشای غیرمجاز اطلاعات پرونده نیز رخ داده است. اکنون در دیوان عدالت اداری درخواست ثبت اختراع، برخورداری از امتیازات بنیاد نخبگان بر مبنای تاریخ اظهارنامه، و جبران خسارات مادی و معنوی ناشی از تأخیر، ترک فعل اداری و افشای غیرمجاز را مطرح کرده‌ام. بنیاد ملی نخبگان فقط اختراعات پنج سال اخیر را می‌پذیرد، در حالی که تأخیر هفت‌ساله ناشی از ترک فعل دستگاه بوده، نه کوتاهی اینجانب. دستگاه هنوز مالکیت اظهارنامه را به نام کارفرما اصلاح نکرده است. آیا این مطالبات در دیوان عدالت اداری قابل پیگیری است؟ آیا خسارت ناشی از محرومیت استخدامی قابل مطالبه است؟ آیا این خسارت با احتساب نرخ تورم پرداخت می‌شود؟ همچنین در دادخواست، تعیین مبلغ خسارت را به نظر مقام قضایی واگذار کرده‌ام؛ آیا این رویکرد صحیح است؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

طرح شکایت از ترک فعل دستگاه دولتی و مطالبه خسارت در دیوان عدالت اداری ممکن است، اما دیوان صلاحیت صدور مستقیم دستور ثبت اختراع را ندارد. همچنین خسارت محرومیت استخدامی نیازمند اثبات قطعی رابطه علت و معلولی است، با نرخ تورم محاسبه خودکار ندارد و واگذاری تعیین میزان خسارت به نظر قاضی رویکرد درستی نیست.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

امکان پیگیری تأخیر و خسارت در دیوان عدالت

شکایت از ترک فعل و تأخیر اداره ثبت در دیوان عدالت اداری قابل طرح است، اما مطابق نظر وکلا دیوان نمی‌تواند دستور به ثبت اختراع صادر کند و برای اعتراض به ثبت باید تشریفات قانونی مربوط به مالکیت صنعتی طی شود. در مورد خسارت عدم استخدام، صِرف احتمال استخدام کافی نیست و باید ضرر قطعی و رابطه مستقیم تقصیر دستگاه با محرومیت استخدامی اثبات شود. واگذار کردن تعیین رقم خسارت به نظر قاضی روش صحیحی نیست و باید نوع، منشأ و مبنای محاسبه آن مشخص شود. خسارت نیز به صورت خودکار بر مبنای نرخ تورم محاسبه نمی‌گردد و در تعیین میزان خسارت پس از تصدیق تخلف، صلاحیت دادگاه عمومی نیز مطرح است.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۳ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
حسین بشری

حسین بشری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۱۵ نظر)

سلام اصل طرح دعوا در دیوان قابل دفاع است، اما درباره خسارت استخدامی و نحوه مطالبه باید دقیق‌تر عمل کنید
در مورد ترک فعل و تاخیر اداری طبق تبصره ۱ ماده ۱۰ قانون دیوان عدالت اداری، اگر خسارت ناشی از تخلف در انجام وظیفه قانونی یا ترک فعل دستگاه دولتی باشد، خود دیوان صلاحیت رسیدگی به اصل خسارت و تعیین میزان آن را دارد.
قانون جدید حمایت از مالکیت صنعتی، تاریخ اظهارنامه را در احراز برخی حقوق اختراع مؤثر می‌داند و در عین حال اطلاعات اظهارنامه تا زمان مقرر قانون محرمانه است. بنابراین مستندات شما درباره تاریخ اظهارنامه و محرمانگی اهمیت اساسی دارد.
صرف وجود اختراع لزوما استخدام را تضمین نمی‌کند؛ باید ثابت کنید تاخیر اداری علت مؤثر محرومیت شما بوده است.
خسارت محرومیت از استخدام اصولا می‌تواند تحت عنوان خسارت مادی مطالبه شود، اما اثبات ضرر قطعی، رابطه سببیت و میزان خسارت ضروری است؛ صرف احتمال استخدام معمولا کافی نیست. قانون مسئولیت مدنی جبران خسارت مادی و معنوی ناشی از فعل یا تقصیر زیان‌بار را پذیرفته است.
ضمنا اگر ثابت شود اطلاعات محرمانه برخلاف قانون افشا شده، می‌تواند مبنای مسئولیت جداگانه باشد؛ قانون حمایت از مالکیت صنعتی نیز محرمانگی مستندات اظهارنامه را تصریح کرده است.
این نکته را باید در نظر بگیرید که صرف اینکه خسارت را «با نرخ تورم» مطالبه کنید، الزاما به معنای اعمال ماده ۵۲۲ ق آ د م نیست؛ آن ماده اساسا درباره دین و وجه رایج و شرایط خاص خسارت تاخیر تادیه است. بنابراین بهتر است خسارت اصلی را با مبنای نظر کارشناسی مطالبه کنید نه با عنوان خسارت تاخیر تادیه

محمدرضا عطائی

محمدرضا عطائی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

در ابتدا باید مشخص شود که دلیل عدم ثبت چیست و مطابق قانون حمایت از مالکیت صنعتی مراحل اعتراض به عدم ثبت اختراع را مطابق ماده ۲۳ این قانون در هیئت رسیدگی به اختلافات ثبت مالکیت صنعتی و مرجع صالح قضایی پیگیری نمود.
اگر موضوع خارج از چارچوب این قانون و تعلل مرجع ثبت باشد، می‌توان بخشی از این خواسته را در دیوان عدالت اداری پیگیری نمود.
اما باید در نظر داشت که دیوان عدالت اداری مطابق قانون امکان صدور دستور به ثبت اختراع را ندارد

مصطفی فودازی

مصطفی فودازی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳ نظر)

با سلام
بله، اصل طرح شکایت در دیوان قابل بررسی است؛ به‌ویژه نسبت به ترک فعل و تصمیمات اداره ثبت و دستگاه‌های دولتی. اما در بخش خسارت باید تفکیک کرد:
الزام به رسیدگی/ثبت اختراع و اعتراض به تصمیم اداری قابل طرح در دیوان است، مشروط به صلاحیت مرجع و مقررات خاص اختراعات محرمانه.
خسارت ناشی از ترک فعل، تاخیر یا افشای غیرمجاز نیز در صورت اثبات تخلف و رابطه مستقیم با خسارت، قابل مطالبه است.
محرومیت از استخدام قابل مطالبه است، ولی اثبات رابطه مستقیم بین عدم ثبت اختراع و از دست رفتن فرصت استخدام بسیار مهم و دشوار است.
خسارت این بخش خودکار با نرخ تورم محاسبه نمی‌شود و باید مبنای قانونی و نحوه محاسبه آن مشخص شود.
نکته مهم: طبق ماده ۱۰ قانون دیوان عدالت اداری، پس از احراز تخلف، تعیین میزان خسارت حسب مورد در صلاحیت دادگاه عمومی است؛ بنابراین بهتر است مبلغ خسارت را صرفا به «نظر مقام قضایی» واگذار نکنید و نوع و منشا هر خسارت و مبنای محاسبه آن را دقیقا مشخص کنید.

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید