اعلام فسخ قرارداد با ذکر مهلت در اظهارنامه، حق فسخ فروشنده را ساقط می‌کند؟

پرسیده شده ۱ ماه پیش۲۳ پاسخ ثبت شده

در یک قرارداد فروش، شرط شده است که در صورت پاس نشدن چک‌ها، فروشنده حق فسخ دارد. فروشنده طی اظهارنامه‌ای به خریدار اعلام کرده که ظرف ۴۸ ساعت نسبت به پرداخت وجه چک اقدام کند، در غیر این صورت برای تأیید فسخ به دادگاه مراجعه خواهد شد. آیا این جمله به معنای اعطای مهلت است و موجب سقوط حق فسخ فروشنده می‌شود؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

صرف تعیین مهلت ۴۸ ساعته در اظهارنامه برای پاس کردن چک، به خودی خود باعث سقوط حق فسخ فروشنده نمی‌شود و معمولاً به عنوان اخطار نهایی تلقی می‌گردد. با این حال، اگر متن اظهارنامه یا رفتار فروشنده به گونه‌ای باشد که انصراف از فسخ و التزام به ادامه قرارداد را نشان دهد، ممکن است اسقاط ضمنی حق فسخ برداشت شود.

این قاعده کلی است، اما سرنوشت دقیق دعوا به عبارات دقیق شرط فسخ در قرارداد و نحوه نگارش اظهارنامه شما بستگی دارد.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

مهلت در اظهارنامه مانع حق فسخ نیست

تعیین مهلت ۴۸ ساعته در اظهارنامه لزوماً به معنای اسقاط حق فسخ یا اعطای مهلت جدید برای تغییر قرارداد نیست، بلکه اغلب اخطار نهایی برای اجرای تعهد و قصد جدی برای اقدام قضایی محسوب می‌شود. با این حال، تشخیص نهایی نیازمند بررسی دقیق متن قرارداد و عبارات اظهارنامه است تا مشخص شود آیا فروشنده قصد انصراف از حق خود را داشته یا خیر. فسخ با اراده صاحب حق واقع می‌شود و دادگاه آن را احراز و تأیید می‌کند، بنابراین روشن بودن متن دادخواست و اعلام صریح فسخ پس از انقضای مهلت نقشی اساسی دارد.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۲۳ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
مریم حاج منوچهری

مریم حاج منوچهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۳۹ نظر)

باسلام
صرف ارسال اظهارنامه و تعیین مهلت ۴۸ ساعته، لزوما به معنی اعطای مهلت جدید و اسقاط حق فسخ نیست. تعیین‌کننده، عبارت دقیق اظهارنامه و قصد فروشنده از آن است
اگر فروشنده بعد از انقضای ۴۸ ساعت نیز به‌صراحت اعلام فسخ کرده باشد یا در دادخواست خود وقوع فسخ را به‌طور روشن اعلام کرده باشد، موضع او بسیار قوی‌تر است.
در دعاوی تایید فسخ، اصل بر این است که فسخ با اراده صاحب حق واقع می‌شود و دادگاه اصولا وقوع فسخ را احراز و تایید می‌کند؛ حکم دادگاه منشا اصلی فسخ نیست
اگر رفتار فروشنده نشان دهد که او واقعا از حق فسخ صرف‌نظر کرده و خواهان ادامه قرارداد بوده، خریدار می‌تواند به اسقاط یا صرف‌نظر از حق فسخ استناد کند.

میلاد مرادی

میلاد مرادی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

باسلام ... در صورت عدم وصول چک فروشنده حق فسخ خواهد داشت و ارسال اظهارنامه فوق ماهیت اعلام این حق را دارد و با ارسال به شما نکته حق فسخ را مورد تاکید قرار داده لذا با ارسال اظهار نامه و قید مهلت ۴۸ ساعته موجباتی جهت سقوط حق فسخ را برای شما ایجاد نمی کند و حق فسخ همچنان به قوت خود باقی خواهد ماند

علیرضا باقری

علیرضا باقری

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۱ نظر)

صرف درج عبارت «ظرف ۴۸ ساعت پرداخت کنید و در غیر این صورت برای تایید فسخ به دادگاه مراجعه خواهم کرد» لزوما به معنای اسقاط حق فسخ یا اعطای مهلت جدید نیست؛ تشخیص نهایی به متن قرارداد و نحوه تنظیم اظهارنامه بستگی دارد.

اگر طبق قرارداد، به‌محض برگشت خوردن چک، حق فسخ برای فروشنده ایجاد شده باشد، اعلام اینکه «در صورت عدم پرداخت ظرف ۴۸ ساعت، فسخ را اعمال خواهم کرد» بیشتر می‌تواند به‌عنوان اعلام مهلت برای ایفای تعهد و اعلام قصد اعمال حق فسخ در صورت عدم پرداخت تفسیر شود، نه اینکه فروشنده حق قبلی خود را ساقط کرده باشد.

مصطفی فودازی

مصطفی فودازی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳ نظر)

با سلام
خیر، صرف ارسال اظهارنامه و تعیین مهلت ۴۸ ساعته لزوما به معنای اسقاط حق فسخ نیست؛ به‌خصوص وقتی فروشنده صراحتا اعلام کرده در صورت عدم پرداخت، برای تایید فسخ اقدام می‌کند.
در این حالت، اظهارنامه بیشتر می‌تواند اعلام اعمال حق و اخطار به خریدار تلقی شود، نه صرف‌نظر از حق فسخ. البته متن دقیق شرط فسخ و اظهارنامه تعیین‌کننده است.

نمایش ۱۹ پاسخ دیگر وکلا
شاهین شاهبازپورشهبازی

شاهین شاهبازپورشهبازی

کارشناس حقوقی

۴٫۸(۲۱ نظر)

با سلام و احترام در صورتی که سررسید چکها باشد و وصول نشده باشد حق فسخ قابل اجرا خواهد بود و چنانچه ۴۸ ساعت فرجه برای فسخ داده شده این امتیازی است که دارنده چک و طرف قرارداد به صادرکننده چک داده است واگرنه بدون اظهارنامه هم قابل فسخ خواهد بود

حسن اکبرتبار کامی

حسن اکبرتبار کامی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱۱ نظر)

صرف تعیین مهلت ۴۸ ساعته در اظهارنامه، به‌خودی‌خود موجب سقوط یا اسقاط حق فسخ نمی‌شود مگر اینکه از متن اظهارنامه و اوضاع‌واحوال، اعطای مهلت جدید یا انصراف از حق فسخ احراز شود. بذا مفاد دقیق شرط قراردادی و متن اظهارنامه تعیین کننده بوده و برای اظهارنظر قطعی، بررسی هر دو ضروری می‌باشد ....

آزاده حیدری

آزاده حیدری

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۱٫۰(۱ نظر)

صرف این عبارت لزوما موجب سقوط حق فسخ نیست و باید از مجموع متن قرارداد و اظهارنامه، قصد واقعی فروشنده احراز شود. اگر فروشنده صرفا برای آخرین بار اخطار داده و اعلام کرده که در صورت عدم پرداخت، از حق فسخ خود استفاده خواهد کرد، اعطای مهلت کوتاه به‌تنهایی به معنای اسقاط خیار نیست؛ اما اگر از عبارت و رفتار فروشنده چنین استنباط شود که با وجود تحقق حق فسخ، همچنان به بقای قرارداد ملتزم شده و پرداخت را مطالبه کرده است، ممکن است اسقاط ضمنی حق فسخ تلقی شود. در نهایت، موضوع کاملا وابسته به متن دقیق شرط فسخ و نحوه تنظیم اظهارنامه است.

مهرداد رحیمی

مهرداد رحیمی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۱۵ نظر)

خیر، صرفا تعیین مهلت ۴۸ ساعته لزوما حق فسخ را ساقط نمی‌کند. اما اگر از متن اظهارنامه برداشت شود که فروشنده تا پایان این مهلت از فسخ منصرف شده و به خریدار مهلت جدید داده است، ممکن است حق فسخ تحت تاثیر قرار گیرد

حمیدرضا قاسمی

حمیدرضا قاسمی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲۳۷ نظر)

خیر، این جمله به‌معنای اعطای مهلت جدید نیست و موجب سقوط حق فسخ نمی‌شود. اعطای مهلت (مهلت‌دهی) نیازمند اعلام صریح و روشن است، در حالی که در اینجا فروشنده صرفا قصد خود را برای اقدام قانونی اعلام کرده است. همچنین در قرارداد، شرط فسخ به صراحت برای عدم پرداخت چک پیش‌بینی شده و فروشنده با اعلام آمادگی برای مراجعه به دادگاه، در صدد اثبات حق فسخ خود بوده است. بنابراین، حق فسخ فروشنده محفوظ است و مهلت ۴۸ ساعته نیز یک اخطار نهایی محسوب می‌شود، نه مهلت جدید. البته برای تایید فسخ، فروشنده باید به دادگاه مراجعه کند زیرا فسخ نیاز به حکم دادگاه دارد مگر اینکه در قرارداد به‌صراحت حق فسخ بدون مراجعه به دادگاه پیش‌بینی شده باشد.

امیر فراستی

امیر فراستی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۲ نظر)

سلام پیرو سوال شما، صرف عبارت «ظرف ۴۸ ساعت پرداخت کنید، در غیر این صورت برای تایید فسخ به دادگاه مراجعه خواهم کرد» لزوما به معنای اعطای مهلت جدید یا اسقاط حق فسخ نیست؛ باید متن دقیق قرارداد و ماهیت شرط بررسی شود. اگر در قرارداد صریحا مقرر شده باشد که در صورت برگشت چک، فروشنده حق فسخ دارد، اصل حق با تحقق برگشت چک ایجاد می‌شود و مطالبه وجه در اظهارنامه الزاما به معنای اسقاط آن نیست. حتی نظریه مشورتی اداره حقوقی در فرض شرط فسخ ناشی از عدم پرداخت چک، تحقق حق فسخ پس از برگشت چک را پذیرفته است. اما اگر متن اظهارنامه به‌گونه‌ای باشد که از آن التزام قطعی فروشنده به ادامه معامله و صرفا مطالبه ثمن برداشت شود، ممکن است طرف مقابل به استناد رفتار فروشنده ادعای اسقاط حق فسخ کند؛ ماده ۴۰۳ قانون مدنی نیز در خصوص خیار تاخیر ثمن چنین اثری را در صورت دلالت مطالبه بر التزام به بیع پذیرفته است. بنابراین در فرض شما، این جمله به‌تنهایی حق فسخ را ساقط نمی‌کند؛ ولی بهتر است برای تشخیص قطعی، متن بند قراردادی درباره چک و متن کامل اظهارنامه با هم بررسی شوند.

زهرا بانی رشید

زهرا بانی رشید

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۹ نظر)

بااحترام صرف درج این عبارت در اظهارنامه لزوما به معنای اسقاط حق فسخ یا اعطای مهلت جدید نیست و اگر فروشنده صراحتا اعلام کرده باشد که در صورت عدم پرداخت ظرف ۴۸ ساعت برای تایید فسخ اقدام می‌کند می‌تواند نشان‌دهنده اعمال حق فسخ و تعیین مهلت برای اجرای تعهد باشد اما اگر مفاد اظهارنامه به‌گونه‌ای باشد که فروشنده حق فسخ خود را معلق کرده و عملا رضایت به ادامه قرارداد در صورت پرداخت ظرف ۴۸ ساعت داده باشد ممکن است در تفسیر اراده او مؤثر باشد و باید متن دقیق شرط قراردادی و اظهارنامه با هم بررسی شود در نتیجه صرف عبارت «۴۸ ساعت مهلت می‌دهم» به‌تنهایی موجب سقوط حق فسخ نیست مگر از مفاد آن انصراف از فسخ یا اسقاط حق برداشت شود

مهسا آبانگاه

مهسا آبانگاه

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۹ نظر)

درود. اصولا به معنای اعطای مهلت نیست و از قرائن و شرایط قرارداد باید قصد طرف مقابل احراز گردد و نیاز به بررسی قرارداد دارد

شادی علی پور

شادی علی پور

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۳ نظر)

خیر، لزوما این‌طور نیست. اگر در قرارداد مقرر شده باشد که با پاس‌نشدن چک، فروشنده حق فسخ دارد، این حق اصولا با تحقق تخلف ایجاد می شود.

عبارت «ظرف ۴۸ ساعت پرداخت کنید، در غیر این صورت برای تایید فسخ به دادگاه مراجعه می‌کنم» به‌تنهایی معمولا به معنای اسقاط حق فسخ نیست؛ اما این امکان هم وجود دارد دادگاه آن را مطالبه و اسقاط ضمنی حق فسخ تلقی کند. لذا متن دقیق اظهارنامه و نظر مقام قضایی رسیدگی کننده اهمیت ویژه ای دارد.

زهرا فرج

زهرا فرج

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۵۸ نظر)

تعیین آثار حقوقی اظهارنامه، منوط به بررسی مفاد دقیق قرارداد و اوضاع‌واحوال حاکم بر رابطه طرفین است؛ از جمله باید مشخص شود که آیا حق فسخ صرفا با عدم پرداخت وجه یا برگشت چک محقق می‌شود یا اعمال آن منوط به رعایت مهلت معین، ارسال اخطار، مطالبه وجه یا انجام تشریفات خاصی شده است. همچنین باید احراز شود که فروشنده در اظهارنامه، فسخ قرارداد را به‌صورت منجز و قطعی اعلام کرده یا صرفا عدم پرداخت را اخطار نموده و اعمال حق فسخ را به آینده موکول کرده است. لذا پیشنهاد میکنم از مشاوره تخصصی بهره بگیرید.

چنانچه حق فسخ پیش از ارسال اظهارنامه برای فروشنده ایجاد شده، مطالبه وجه چک یا اعطای فرصت کوتاه برای ایفای تعهد، فی‌نفسه به معنای اسقاط حق فسخ نیست؛ مگر آنکه از مفاد اظهارنامه یا سایر قرائن و اوضاع‌واحوال مسلم پرونده، قصد فروشنده بر عدول از حق فسخ، اعراض از آن یا التزام به ادامه قرارداد احراز شود. با وجود این، عبارت در غیر این صورت برای تایید فسخ به دادگاه مراجعه خواهد شد ممکن است این برداشت را تقویت کند که فسخ در زمان تنظیم اظهارنامه واقع نشده و فروشنده صرفا قصد داشته در آینده نسبت به اعمال آن اقدام کند.

در صورتی که حق فسخ برای فروشنده ایجاد شده و وی آن را به‌صورت معتبر و منجز اعمال کرده باشد، مراجعه به دادگاه اصولا برای احراز و تایید آثار فسخ است، نه ایجاد حق فسخ. لذا، چنانچه مقصود فروشنده اعمال فوری حق فسخ بوده، بهتر بود در اظهارنامه به‌صراحت اعلام می‌شد که قرارداد به استناد بند مربوط، فسخ شده و مراجعه به دادگاه صرفا برای تایید و ترتیب آثار قانونی فسخ صورت خواهد گرفت.

برای جلوگیری از هرگونه تفسیر مخالف، مناسب است در اظهارنامه تصریح شود که حق فسخ فروشنده به سبب تحقق تخلف قراردادی ایجاد شده و محفوظ است و مهلت ۴۸ ساعته صرفا به‌منظور اعطای آخرین فرصت برای ایفای تعهد و جلوگیری از طرح دعوا تعیین شده و به هیچ‌وجه متضمن اسقاط، اعراض، عدول یا انصراف از حق فسخ نیست.

اظهارنامه از حیث نحوه اعلام اراده فروشنده واجد ابهام است و ممکن است در رسیدگی قضایی، مستند ادعای خریدار مبنی بر عدم اعمال فوری حق فسخ یا اعطای مهلت جدید قرار گیرد.

ثریا ترابی

ثریا ترابی

کارشناس حقوقی

۴٫۶(۵۰ نظر)

درود
چنانچه سررسید چک‌ها فرا برسد و وصول نشود حق فسخ قابل اجرا خواهد بود و در صورتی که در اظهارنامه مهلتی جهت پاس کردن قید گردد این مهلت موجبات سقوط حق فسخ نمیباشد و در واقع اعمال حقی هست که در قرارداد درج شده و طبق قرارداد هم می‌تواند طرف مقابل، اقدام و اعمال فسخ را اجرا کنید.

سارا جوربنیان

سارا جوربنیان

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۷(۳ نظر)

با سلام
خیر، اعطای مهلت موجب از بین رفتن حق فسخ نبوده است. ارسال اظهارنامه و دادن مهلت کوتاه دو روزه نشان از قصد جدی فروشنده جهت اقدام قضایی دارد.

محمدرضا عطائی

محمدرضا عطائی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

باید در نظر داشت که صرف این جمله در اظهارنامه به معنای اسقاط حق فسخ نخواهد بود. اما این مثال چالش بزرگتری را در خود دارد اگر برای اعمال حق فسخ فرصتی مشخص نشده باشد مصداق ماده ۴۰۱ قانون مدنی بوده و نه تنها شرط را باطل می‌کند و هم اصل بیع را.
در این موارد و چگونگی درج شروط در قراردادها بهتر است با وکیل متخصص مشورت نمایید.

ام لیلا سلمانی نژاد

ام لیلا سلمانی نژاد

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

با سلام و احترام
اعطای مهلت ۴۸ ساعته لزوما اسقاط حق فسخ نیست؛ باید از متن اظهارنامه و مفاد قرارداد احراز شود که فروشنده واقعا از حق فسخ صرف‌نظر کرده یا فقط فرصت پرداخت داده است.

نفیسه اصولی صفار

نفیسه اصولی صفار

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۷۴ نظر)

خیر صرف این عبارت لزوما به معنای اسقاط حق فسخ نیست چون فروشنده صراحتا فسخ را منوط به عدم پرداخت ظرف ۴۸ ساعت کرده است

تهمینه جعفری زرمهری

تهمینه جعفری زرمهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۱۸ نظر)

خیر، تعیین مهلت ۴۸ ساعته در اظهارنامه به معنای اسقاط حق فسخ نیست، بلکه صرفا اخطار و فرصت نهایی به خریدار است و فروشنده پس از انقضا همچنان می‌تواند فسخ را اعمال و برای تایید آن به دادگاه مراجعه کند.

سارا تک روستا

سارا تک روستا

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۱۸ نظر)

سلام کاربر گرامی صرف ارسال اظهارنامه و تعیین مهلت ۴۸ ساعته، لزوما به معنی اعطای مهلت جدید و اسقاط حق فسخ نیست. تعیین‌کننده، عبارت دقیق اظهارنامه و قصد فروشنده از آن است

طیبه اصغری

طیبه اصغری

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۶ نظر)

خیر، این اقدام به‌خودی‌خود به معنای اسقاط حق فسخ نیست.حق فسخ در قراردادها معمولا یک «حق قانونی یا قراردادی» است. برای اسقاط حق فسخ، باید اراده‌ای صریح و روشن (مانند «صرف‌نظر کردن از حق فسخ») وجود داشته باشد. آنچه در اظهارنامه انجام شده در واقع یک «اخطار نهایی» برای انجام تعهد است، نه اسقاط حق فسخ.

علی فتحی

علی فتحی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۴ نظر)

سلام کاربر گرامی خیر، لزوما این‌طور نیست. اگر در قرارداد مقرر شده باشد که با پاس‌نشدن چک، فروشنده حق فسخ دارد، این حق اصولا با تحقق تخلف ایجاد می شود

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید