اعطای وام با قرارداد اجاره به شرط تملیک روی سیم‌کارت چه حکمی دارد؟

پرسیده شده ۱ ماه پیش۱۳ پاسخ ثبت شده

آیا اعطای وام با قرارداد اجاره به شرط تملیک روی سیم‌کارت قانونی است؟ در حال حاضر بسیاری از پیشخوان‌های دولت و دفاتر خدمات ارتباطی این کار را انجام می‌دهند: ابتدا سیم‌کارت به قیمت واقعی خریداری می‌شود، سپس معادل ارزش آن وام دریافت می‌شود و قرارداد اجاره به شرط تملیک منعقد می‌گردد؛ پس از پرداخت کامل اقساط به‌همراه سود، سیم‌کارت به نام وام‌گیرنده منتقل می‌شود.

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

بیشتر وکلا معتقدند صرف درج عنوان اجاره به شرط تملیک قرارداد را قانونی نمی‌کند؛ اگر این سازوکار پوششی برای پرداخت وام و دریافت سود باشد، صوری و مصداق ربا بوده و باطل است، مگر اینکه خرید و اجاره واقعی بوده و طبق مقررات انجام شود.

این قاعده کلی بررسی ماهیت معامله است، اما نتیجه برای شما به مجوزهای طرف مقابل و نحوه دقیق گردش پول و متن توافق بستگی دارد.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

اعتبار وام سیم‌کارت با اجاره به شرط تملیک

عقد اجاره به شرط تملیک در قوانین پیش‌بینی شده است، اما تغییر عنوان معامله آن را از شائبه ربا خارج نمی‌کند. چنانچه هدف واقعی طرفین صرفا پرداخت پول نقد و گرفتن سود ثابت باشد و نقل‌وانتقال سیم‌کارت صورتی باشد، دادگاه‌ها این ساختار را ربوی دانسته و باطل می‌کنند. اجرای صحیح این شیوه نیازمند وجود مجوزهای قانونی اعطای اعتبار، انتقال واقعی مالکیت و رعایت شرایط عقد اجاره است. بنابراین پیش از امضا، مفاد قرارداد و مجوزهای مؤسسه مربوطه باید ارزیابی شود.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۱۳ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
حمیدرضا مددی

حمیدرضا مددی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۱۹ نظر)

قرارداد اجاره به شرط تملیک در صورت رعایت ارکان شرعی و قانونی (موضوع ماده ۱۰ قانون مدنی) صحیح است، اما چنانچه این ساختار صرفا پوششی برای «ربای قرضی» باشد، بر اساس ماده ۵۹۵ قانون مجازات اسلامی باطل و جرم‌انگاری شده است. رویه دادگاه‌ها در این موارد بررسی «قصد واقعی» طرفین است؛ اگر ماهیت حقوقی قرارداد در واقع وام با بهره نامتعارف باشد، قضات آن را صوری تلقی کرده و ابطال می‌نمایند؛ لذا این روش‌ها به‌دلیل ریسک بالای قضایی و تکیه بر قراردادهای صوری، از منظر حقوقی تزلزل‌پذیر هستند.

مصطفی فودازی

مصطفی فودازی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳ نظر)

با سلام
به‌طور کلی، خود قرارداد اجاره به شرط تملیک عقدی قانونی است؛ اما در نمونه‌ای که توصیف کردید، اگر دفتر یا شرکت غیربانکی عملا پول نقد به‌عنوان وام می‌دهد و در مقابل سود ثابت می‌گیرد، صرف تغییر عنوان به «اجاره به شرط تملیک» لزوما آن را قانونی نمی‌کند.
اجاره به شرط تملیک در مقررات بانکی برای تامین مالی و انتقال مال مشخص پیش‌بینی شده و ساختار آن با «وام نقدی در برابر سود» متفاوت است.
بنابراین باید قرارداد واقعی و نحوه گردش پول بررسی شود؛ اگر اجاره صرفا پوششی برای قرض با سود باشد، می‌تواند از نظر حقوقی و حتی کیفری محل ایراد جدی باشد.

مریم حاج منوچهری

مریم حاج منوچهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۴۰ نظر)

باسلام
اگر در عمل:
۱. سیم‌کارت واقعا خریداری و به طرف قرارداد منتقل شود؛
۲. قرارداد اجاره واقعی باشد؛
۳. مبلغ اجاره و سود مطابق مقررات تعیین شود؛
۴. انتقال نهایی مالکیت طبق قرارداد انجام شود؛
اصل ساختار می‌تواند قابل قبول باشد.
اما اگر سیم‌کارت صرفا ظاهرا خریدوفروش شود و در واقع همان ابتدا مبلغی پول به شخص قرض داده شود و مبلغ بیشتری در قالب «سود اجاره» پس گرفته شود، موضوع می‌تواند از نظر ماهیت حقوقی و مقررات بانکی محل ایراد جدی باشد. ضمن اینکه اجاره به شرط تملیک بانکی در مقررات، چارچوب و شرایط مشخصی دارد.

وحید عاکفی قاضیانی

وحید عاکفی قاضیانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۳۷ نظر)

کاملا صحیح است و هیچ مشکل قانونی در این پروسه رویت نمیشود.

نمایش ۹ پاسخ دیگر وکلا
حمیدرضا قاسمی

حمیدرضا قاسمی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲۳۷ نظر)

این روش در صورتی معتبر است که مؤسسه دارای مجوز از بانک مرکزی و قرارداد منطبق با قانون عملیات بانکی بدون ربا باشد. اجاره به شرط تملیک، عقدی مشروع است که در آن مالکیت پس از پرداخت اقساط به مستاجر منتقل میشود و به شرط شفافیت (نرخ سود، اقساط و شرط تملیک) ربوی محسوب نمیگردد. اما اگر مؤسسه فاقد مجوز باشد، این عمل مصداق اعطای اعتبار غیرمجاز و قرض ربوی بوده و باطل است. بنابراین، پیش از امضا، مجوز مؤسسه را استعلام کرده و مفاد قرارداد را دقیقا بررسی کنید تا از اعتبار آن اطمینان حاصل نمایید. در صورت رعایت این اصول، قرارداد معتبر و قابل اجرا خواهد بود.

الهام فیروز

الهام فیروز

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

این نوع قرارداد صرفا به دلیل عنوان «اجاره به شرط تملیک» لزوما قانونی نیست و اعتبار آن به ماهیت واقعی معامله و رعایت مقررات مربوط به اعطای تسهیلات و سود بستگی دارد. اگر در عمل، معامله صوری بوده و هدف آن پرداخت وام با سود خارج از چارچوب قانونی باشد، می‌تواند از نظر حقوقی و حتی کیفری محل ایراد باشد. بنابراین باید متن قرارداد و نحوه پرداخت و محاسبه سود بررسی شود.

بهنام رفیعی ساران

بهنام رفیعی سارانهویت این وکیل به‌صورت دستی توسط کارشناسان بنیاد وکلا احراز شده است.

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۷(۴۸۰ نظر)

سلام

قرارداد مزبور در حالت ایستا کاملا قانونی بوده و مشکلی ندارد اما موضوع واجد اهمیت شرایط و مندرجات قرارداد و ضمانت اجرای تخلف از شروط ضمن قرارداذ می باشد و اظهارنظر نهایی منوط به بررسی متن قرارداد است

علیرضا باقری

علیرضا باقری

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۱ نظر)

اگر منظور، قراردادی میان اشخاص خصوصی یا دفاتر خدمات ارتباطی باشد، نمی‌توان صرف عنوان «اجاره به شرط تملیک» را دلیل قانونی‌بودن این شیوه دانست. اجاره به شرط تملیک در مقررات بانکی، یک سازوکار مشخص برای اعطای تسهیلات است و در آیین‌نامه مربوط، بانک به‌عنوان موجر، مال را خریداری و سپس با شرایط مقرر به متقاضی واگذار می‌کند؛ بنابراین باید دید در این معاملات واقعا چه کسی سیم‌کارت را خریداری می‌کند، مالک آن در زمان انعقاد قرارداد چه کسی است و مبلغ پرداختی دقیقا در قبال چه رابطه قراردادی دریافت می‌شود.

اگر در عمل ابتدا سیم‌کارت به قیمت واقعی خریداری شود و سپس همان مبلغ در قالب «وام» در اختیار شخص قرار گیرد و در مقابل، مبلغی بیشتر تحت عنوان سود یا اجاره دریافت شود، ماهیت واقعی معامله بر عنوان قراردادی آن مقدم است و ممکن است موضوع از جهت مشروعیت دریافت سود، ربا و مقررات ناظر بر عملیات بانکی نیازمند بررسی باشد. ضمن اینکه مقررات اجاره به شرط تملیک بانکی، شرایط و چارچوب مشخصی دارد و نمی‌توان هر قرارداد تامین مالی خصوصی را صرفا با درج این عنوان، مشمول آن مقررات دانست. بنابراین برای اظهارنظر قطعی درباره قانونی یا ربوی بودن این روش، باید متن قرارداد، نحوه خرید و انتقال سیم‌کارت، مبلغ پرداختی، میزان سود و نحوه محاسبه اقساط بررسی شود.

نفیسه اصولی صفار

نفیسه اصولی صفار

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۷۴ نظر)

سلام اصل اجاره به شرط تملیک درباره مال منقول قابل تصور است اما اعطای وام توسط دفاتر خدمات ارتباطی مجوز بانکی نمی‌خواهد و صرف عنوان قرارداد آن را قانونی نمی‌کند
اگر واقعیت معامله وام با سود باشد ممکن است از نظر ربوی یا فعالیت اعتباری بدون مجوز محل ایراد جدی باشد چون اجاره به شرط تملیک در چارچوب تسهیلات بانکی ضوابط خاص د

زهرا فرج

زهرا فرج

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۶۴ نظر)

صرف درج عنوان «اجاره به شرط تملیک» موجب مشروعیت قرارداد نیست. اعتبار این معاملات منوط به احراز مجوز قانونی ارائه‌دهنده، ماهیت واقعی قرارداد و رعایت ضوابط پولی و بانکی است؛ بنابراین، دفاتر خدمات ارتباطی صرفا با تنظیم چنین قراردادی، مجاز به اعطای تسهیلات با سود نیستند.

معصومه حیدری

معصومه حیدری

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۸ نظر)

درود
صرف درج عنوان اجاره به شرط تملیک قرارداد را قانونی نمی‌کند پرقدرتی که این سازوکار پوششی برای پرداخت وام و دریافت سود باشد، صوری و مصداق ربا بوده و باطل است، مگر اینکه خرید و اجاره واقعی بوده و طبق مقررات انجام شود.

حدیث محمودی

حدیث محمودی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳۱ نظر)

قرارداد اجاره به شرط تملیک اگر صرفا پوششی برای ربای قرضی باشد طبق ماده ۵۹۵ قانون مجازات اسلامی باطل و جرم است از آنجا که دادگاه‌ها بر اساس قصد واقعی طرفین قضاوت می‌کنند و قراردادهای صوری را ابطال می‌نمایند این روش به دلیل ریسک قضایی بالا و تزلزل حقوقی قابل اعتماد نیست

تهمینه جعفری زرمهری

تهمینه جعفری زرمهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۱۸ نظر)

این کار در قالب قرارداد اجاره به شرط تملیک روی سیم‌کارت، از نظر شکلی قابل تنظیم است، اما چون سیم‌کارت مالیت مستقل و قابلیت تملک رسمی ندارد و ماهیتا یک خدمات ارتباطی است، استفاده از آن برای اعطای وام با سود می‌تواند مصداق ربا، دور زدن مقررات بانکی و تخلف صنفی باشد و اعتبار حقوقی آن نزد مراجع قضایی و بانک مرکزی محل تردید جدی است.

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید