اعتبار رأی دادگاه بدوی پس از صدور قرار عدم صلاحیت چیست؟

پرسیده شده ۲ ماه پیش۱۲ پاسخ ثبت شده

پرونده‌ای ابتدا در شهریار رسیدگی می‌شد. دادگاه تجدیدنظر قرار عدم صلاحیت صادر و پرونده را به تهران ارسال کرد. شعبهٔ بدوی تهران ابتدا قرار عدم صلاحیت صادر کرد، اما سپس اقدام به صدور رأی ماهوی نمود. اکنون وکیل طرف مقابل به این استدلال اعتراض کرده که دادگاه بدوی پس از اعلام عدم صلاحیت، چگونه مجدداً رأی صادر کرده است. آیا این اعتراض در دادگاه تجدیدنظر پذیرفته می‌شود؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

اصل بر این است که دادگاه پس از صدور قرار عدم صلاحیت دیگر حق رسیدگی ماهوی ندارد، اما اگر قرار نهایی نشده باشد یا پرونده پس از حل اختلاف از مرجع بالاتر بازگشته باشد، صدور رأی ممکن است معتبر بماند.

این قاعده کلی است و پذیرش یا رد اعتراض به گردش دقیق پرونده و وضعیت قطعی شدن قرار بستگی دارد.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

اعتبار رأی ماهوی پس از قرار عدم صلاحیت

به‌طور کلی وقتی دادگاهی قرار عدم صلاحیت صادر می‌کند، دیگر صلاحیت رسیدگی به ماهیت دعوا را نخواهد داشت و اعتراض به چنین رأیی در دادگاه تجدیدنظر قابل بررسی جدی است. با این حال، اگر این قرار قطعی نشده باشد، دادگاه از آن عدول قانونی کرده باشد یا پرونده پس از رفع اختلاف صلاحیت در مرجع بالاتر مجدداً به همان شعبه ارجاع داده شده باشد، صدور رأی ماهوی فاقد اشکال خواهد بود. بنابراین صرف صدور قرار قبلی لزوماً به معنای نقض قطعی رأی در دادگاه تجدیدنظر نیست و نتیجه به فرایند ثبتی و گردش کار پرونده بستگی دارد.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۱۲ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
فرشید شاه مردانی فیروزجائی

فرشید شاه مردانی فیروزجائی

کارشناس حقوقی

۴٫۹(۱۸ نظر)

با سلام و احترام، این اعتراض از نظر شکلی در دادگاه تجدیدنظر مورد بررسی قرار می‌گیرد، اما لزوما منجر به نقض رای نمی‌شود. در رویه قضایی، اگر دادگاه پس از صدور قرار عدم صلاحیت، متوجه شود که صلاحیت با آن است یا قرار عدم صلاحیت توسط دادگاه بالاتر (تجدیدنظر) رد شده و پرونده به همان شعبه بازگشته است، دادگاه موظف است وارد رسیدگی ماهوی شود. اگر دادگاه بدوی تهران پس از اینکه متوجه شد صلاحیت با ایشان است (یا قرار عدم صلاحیتش توسط مرجع بالاتر پذیرفته نشد)، رای صادر کرده است، این اقدام قانونی است. اما اگر بدون هیچ سندی و صرفا تغییر نظر شخصی، پس از اعلام عدم صلاحیت رای داده باشد، وکیل طرف مقابل می‌تواند به دلیل «تضاد در تصمیمات دادگاه» و «نقض تشریفات قانونی» اعتراض کند. پذیرش این اعتراض بستگی به اینکه در پرونده چه اتفاقی پس از ارسال مدارک به تهران افتاده و چه استنادی برای بازگشت به رسیدگی ماهوی صورت گرفته است، دارد.

مینا مشایخی کرهرودی

مینا مشایخی کرهرودی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۶ نظر)

اصل بر این است که دادگاهی که قرار عدم صلاحیت صادر کرده، تا پیش از نقض یا عدول قانونی از آن، صلاحیت ورود ماهوی ندارد.
با این حال، اگر پرونده پس از رفع اختلاف صلاحیت یا اعاده قانونی مجددا به همان شعبه ارجاع شده باشد، صدور رای ماهوی فاقد اشکال است.
صرف صدور قرار عدم صلاحیت، به‌تنهایی موجب بی‌اعتباری رای بعدی نیست و باید وضعیت ارجاع پرونده بررسی شود.
بنابراین، اعتراض وکیل طرف مقابل فقط در صورت احراز فقدان صلاحیت دادگاه می‌تواند مؤثر باشد.
در نتیجه، پذیرش این ایراد در دادگاه تجدیدنظر قطعی نیست و به سوابق و تشریفات پرونده بستگی دارد.

نفیسه اصولی صفار

نفیسه اصولی صفار

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱۸ نظر)

سلام اگر قرار عدم صلاحیت قطعی شده باشد این ایراد می‌تواند در تجدیدنظر پذیرفته شود اما اگر پرونده دوباره به همان شعبه برگشته باشد صدور رای ماهوی اشکال قانونی ندارد.

حمیدرضا قاسمی

حمیدرضا قاسمی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲۳۷ نظر)

صلاحیت دادگاه‌ها در قانون تعیین شده و دادگاه نمی‌تواند بر اساس تشخیص شخصی خود، آن را نادیده بگیرد. وقتی دادگاهی خود را فاقد صلاحیت بداند و قرار عدم صلاحیت صادر کند، دیگر نمی‌تواند به همان موضوع رسیدگی کند

نمایش ۸ پاسخ دیگر وکلا
سید اشکان جلالی

سید اشکان جلالی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۴۵ نظر)

دوست عزیز، دادگاهی که یک بار گفته صلاحیت ندارم، دیگه نمی‌تونه نظرش رو عوض کنه و رای بده، این اعتراض در تجدیدنظر قابل بررسی جدیه.

مهدی شهابی نژاد

مهدی شهابی نژاد

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱ نظر)

با سلام
سوال شما مبهم می باشد ؛ اما با توجه به روند اشاره شده اگر دادگاه اعلام کرده صلاحیت ندارد و قرارصادر شده امکانی برای رسیدگی باقی نمی ماند . البته روال ذکر شده با آنچه در عمل اتفاق می افتد همخوانی ندارد مگر آنکه دادگاه عالی در محل حل اختلاف دادگاه تهران را صالح و دستور به رسیدگی داده باشد

مجید پاشائی

مجید پاشائی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱ نظر)

سلام
پس ازصدور قرار عدم صلاحیت دیگر دادگاه نمیتواند وارد رسیدگی شود پس اگر چنین کرده باشد حتما رای قابل نقض میباشد.

ابراهیم رضایی تبار

ابراهیم رضایی تبار

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

درود
اساسا تشخیص صلاحیت یا عدم صلاحیت هر دادگاه با همان دادگاه می باشد
لذا پس از صدور قرار عدم صلاحیت توسط دادگاه، دادگاه دیگر نمی تواند در ماهیت رای دهد.
اعتراض وکیل طرف مقابل موافق ظاهر است و در دادگاه تجدیدنظر قابل بررسی است.
اما یک نکته فراموش نشود
فارغ از اینکه عنوان خواسته ر دعوای حاضر در صورت سوال بیان نشده به نظر می‌رسد دادگاه بدوی تهران پس از صدور قرار عدم صلاحیت (باید قرار عدم صلاحیت محلی باشد ) و با بررسی جوانب امر خود را صالح به رسیدگی دانسته و از قرار قبلی خویش عدول نموده باشد

محمدرضا توکلی

محمدرضا توکلی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۷۵ نظر)

باسلام تشخیص صلاحیت یا عدم صلاحیت دادگاه بر عهده همان دادگاه رسیدگی کننده است

مصطفی فودازی

مصطفی فودازی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳ نظر)

با سلام
لزوما خیر. صرف صدور قرار عدم صلاحیت، باعث بی‌اعتباری رای بعدی نمی‌شود. اگر قرار اجرا یا قطعی نشده و شعبه بعدا خود را صالح دانسته و رسیدگی کرده باشد، رای می‌تواند معتبر باشد. پذیرش این ایراد به بررسی سوابق پرونده و علت تغییر رویه شعبه بستگی دارد.

سید حجت فرجی

سید حجت فرجی

کارشناس حقوقی

۵٫۰(۲۴ نظر)

اگر دادگاه واقعا قرار عدم صلاحیت صادر کرده و این قرار از اختیار آن دادگاه خارج شده باشد، اصولا دیگر حق ورود ماهوی به پرونده را نداشته و ایراد وارد است.
اما اگر قرار عدم صلاحیت ابلاغ یا قطعی نشده، یا به هر دلیل از آن عدول قانونی کرده باشد، صرف صدور رای ماهوی موجب نقض رای نخواهد شد.
بنابراین پذیرش این ایراد به این بستگی دارد که قرار عدم صلاحیت از نظر قانونی نهایی و مؤثر شده بوده یا خیر.

اکبر کولیوند

اکبر کولیوند

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۷ نظر)

باسلام
صدور قرار عدم صلاحیت به‌تنهایی موجب بی‌اعتباری رای بعدی نیست و باید وضعیت ارجاع پرونده و رفع اختلاف صلاحیت بررسی شود. اگر پرونده پس از رفع قانونی اختلاف مجددا به همان شعبه ارجاع شده باشد، صدور رای ماهوی می‌تواند معتبر باشد. بنابراین، ایراد وکیل طرف مقابل در تجدیدنظر تنها در صورت احراز فقدان صلاحیت مؤثر خواهد بود و نتیجه آن قطعی نیست.

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید