پاسخ مختصر و تخصصی:
بله، می‌توانید شکایت کنید. این عمل در صورتی که با دروغ‌گویی عمدی و استفاده از عناوین خلاف واقع (مثل ادعای نیاز واقعی برای قسط و جریمه) همراه بوده باشد، حداقل دو عنوان کیفری دارد:
۱. کلاهبرداری (ماده ۱ قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشا و کلاهبرداری) – در صورتی که از ابتدا قصد مصرف پول در جای دیگر را داشته و با فریب، شما را به دادن پول وادار کرده است.
۲. خیانت در امانت (ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی) – اگر پول را با عنوان خاصی (مثلا برای پرداخت قسط) گرفته و سپس در جای دیگری مصرف کرده است.
شرط موفقیت: باید اثبات کنید که:
· دوستتان عمدا وضعیت خود را خلاف واقع توصیف کرده (مثلا ثابت کنید در آن تاریخ نه قسطی داشته و نه جریمه‌ای).
· شما صرفا به دلیل همین ادعای دروغین، اقدام به پرداخت پول کرده‌اید.
· او پول را در جای دیگری (برای خرید خودرو) مصرف کرده است.
چطور اقدام کنید:
· به پلیس فتا (اگر ادله دیجیتال مثل پیامک یا چت دارید) یا دادسرای عمومی و انقلاب محل وقوع جرم مراجعه کنید.
· مدارک: اسکرین‌شات مکالمات، رسیدهای بانکی، مستنداتی که نشان دهد او در آن تاریخ قسط و جریمه‌ای نداشته (مثلا استعلام از بانک مربوطه).
· اگر مبلغ کلاهبرداری کمتر از ۲۰ میلیون تومان باشد، جرم مشهود نیست اما خیانت در امانت حد نصاب ندارد.
نکته مهم: این پرونده کیفری است، نه صرفا حقوقی. حتی اگر مبلغ کم باشد، می‌توانید با شکایت کیفری او را به مجازات (حبس یا جزای نقدی) محکوم کنید و در کنار آن، از دادگاه حقوقی نیز مطالبه پول خود را داشته باشید.
توصیه نهایی: حتما با یک وکیل کیفری مشورت کنید، زیرا اثبات «قصد مجرمانه از ابتدا» در کلاهبرداری کمی تخصصی است. اما در هر صورت، دروغ اثبات شده و مصرف پول در جای دیگر، پایه محکمی برای شکایت است.
