با سلام و احترام،
در پاسخ به پرسش شما، اقدام شهرداری در کسر مهریه پس از کسر اقساط وام، خلاف مقررات است و این موضوع قابل اعتراض و پیگیری قانونی میباشد. در ادامه، مبنای حقوقی این موضوع تشریح میشود.
مبنای محاسبه توقیف یکچهارم حقوق
بر اساس ماده ۹۶ قانون اجرای احکام مدنی، در صورتی که زوج کارمند باشد و دارای همسر یا فرزند باشد، یکچهارم از حقوق و مزایای او بابت بدهی (از جمله مهریه) قابل توقیف است. نکته کلیدی در سوال شما، تعیین مبلغی است که این یکچهارم باید از آن کسر شود.
قانون و رویه قضایی به روشنی تفاوت میان «کسور قانونی» و «کسور اختیاری» را مشخص کردهاند:
کسور قانونی: این موارد شامل مبالغی است که به حکم قانون از حقوق کارمند کسر میشود، مانند مالیات و حق بازنشستگی. این کسورات بر اراده کارمند مقدم هستند.
کسور اختیاری: این موارد شامل بدهیها و تعهداتی است که کارمند با رضایت و اختیار خود ایجاد کرده است، مانند اقساط وامهای دریافتی از شرکتها، بانکها یا صندوقهای تعاونی.
تحلیل وضعیت پرونده شما
در پرونده شما، زوج با خرید اقساطی از فروشگاههای شهرداری، به صورت داوطلبانه برای خود بدهی ایجاد کرده است. این بدهی در دسته «کسور اختیاری» قرار میگیرد.
رویه صحیح قانونی به این صورت است که ابتدا باید کسورات قانونی (مالیات و بازنشستگی) از جمع حقوق و مزایای مستمر زوج کسر شود و سپس یکچهارم از مبلغ باقیمانده، بابت مهریه توقیف گردد. بدهیها و اقساط اختیاری زوج نباید مبنای محاسبه مهریه را کاهش دهند؛ این اقساط باید از سه چهارم باقیمانده حقوق زوج پرداخت شوند، نه از کل آن.
بنابراین، اقدام شهرداری که ابتدا اقساط خرید را کسر کرده و سپس از باقیمانده حقوق، یکچهارم را برای مهریه محاسبه نموده، صحیح نیست. این کار عملا باعث تضییع حق قانونی زوجه میشود.
نحوه اعتراض و پیگیری
زوجه یا وکیل ایشان میتوانند به اقدامی که صورت گرفته اعتراض کنند. برای این کار باید:
به مرجعی که دستور توقیف حقوق را صادر کرده است (دایره اجرای احکام دادگاه یا اجرای ثبت اسناد) مراجعه کنید.
با ارائه فیش حقوقی و حکم کارگزینی، اعلام کنید که مبنای محاسبه یکچهارم حقوق به اشتباه تعیین شده است.
درخواست کنید که مرجع قضایی مجددا نحوه صحیح محاسبه را به شهرداری ابلاغ نماید تا ابتدا یکچهارم سهم مهریه از حقوق (پس از کسر کسورات قانونی) کسر شده و سپس باقی تعهدات زوج از مبلغ باقیمانده پرداخت شود.
در نتیجه، اقدام زوج برای کاهش حقوق مشمول توقیف از طریق ایجاد بدهی اختیاری، تاثیری در حقوق قانونی زوجه ندارد و شما میتوانید با پیگیری موضوع، حق خود را به طور کامل دریافت نمایید.