با سلام، در پاسخ به پرسش‌های شما موارد زیر قابل ارائه است:
زوجه‌ای که حق حضانت کودک ۸ ساله را دارد، عموما به تنهایی نمی‌تواند برای کودک گذرنامه بگیرد و او را از کشور خارج کند. صدور گذرنامه و اجازه خروج از کشور برای فرزندان زیر ۱۸ سال، نیازمند اجازه کتبی ولی قهری (معمولا پدر یا جد پدری) است. این موضوع حتی اگر حضانت با مادر باشد نیز پابرجاست. ماده ۱۸ قانون گذرنامه بر این امر تاکید دارد.
حضانت (نگهداری و تربیت) مقوله‌ای جدا از ولایت (اختیارات قانونی و مالی مربوط به فرزند) است؛ واگذاری حضانت به مادر، ولایت پدر را به عنوان ولی قهری ساقط نمی‌کند.
اجازه ولی قهری
بله، همانطور که اشاره شد، اجازه ولی قهری (پدر) برای گرفتن گذرنامه و خروج کودک از کشور لازم و ضروری است. مادر برای دریافت گذرنامه برای فرزند خود، نیاز به وکالتنامه رسمی یا رضایت‌نامه محضری از طرف پدر (ولی قانونی کودک) دارد.
با این حال، در شرایطی که خروج از کشور به مصلحت کودک تشخیص داده شود (مانند ضرورت درمان) و والدین در این خصوص اختلاف نظر داشته باشند، والدی که حضانت را بر عهده دارد (در اینجا مادر) میتواند با مراجعه به دادگاه و اثبات اینکه خروج از کشور به صلاح فرزند است، درخواست اجازه خروج نماید. دادگاه در صورت تشخیص مصلحت کودک و با در نظر گرفتن حق ملاقات والد دیگر، و معمولا با گرفتن تامین مناسب برای بازگرداندن کودک، این اجازه را صادر می‌کند.
ممنوع‌الخروج کردن کودک توسط پدر
بله، پدر به عنوان ولی قهری این حق را دارد که فرزند زیر ۱۸ سال خود را ممنوع‌الخروج کند. این اقدام از حقوق مسلم ولی قهری محسوب می‌شود. پدر برای این منظور میتواند با مراجعه به اداره گذرنامه (یا اداره مهاجرت)، درخواست ممنوع‌الخروجی فرزند خود را ثبت کند. این فرآیند برای پدر معمولا به سرعت و بدون نیاز به حکم دادگاه انجام‌پذیر است. حتی اگر حضانت فرزند با مادر باشد، پدر همچنان میتواند از این حق قانونی خود استفاده کرده و فرزند را ممنوع‌الخروج نماید.
