سلام
در خصوص سؤال شما، باید به چند نکته حقوقی توجه کنیم تا پاسخ دقیق و جامعی ارائه شود. موضوع شما به قوانین مربوط به مهریه، اجرای احکام مدنی، و شرایط مالی زوج مرتبط است. در ادامه، به تفصیل توضیح می‌دهم:
۱. توقیف یک‌چهارم حقوق زوج توسط اجرای ثبت
طبق قانون اجرای احکام مدنی، حقوق و مزایای کارمندان و کارگران (اعم از دولتی یا خصوصی) تا حدی قابل توقیف است. بر اساس این ماده، اگر زوج متاهل باشد و نفقه همسر یا فرزندان را پرداخت کند، حداکثر یک‌چهارم حقوق او قابل توقیف است. در حال حاضر، اجرای ثبت بر اساس همین قانون یک‌چهارم حقوق همسر شما را بابت مهریه توقیف کرده و به شما پرداخت می‌کند. این روند تا زمانی که کل مهریه یا بخشی از آن که در اجرای ثبت مطالبه کرده‌اید تسویه شود، ادامه خواهد داشت.
۲. مطالبه باقیمانده مهریه از طریق دادگاه
شما میتوانید برای مطالبه باقیمانده مهریه که هنوز وصول نشده است، به دادگاه خانواده مراجعه کنید و دادخواست مطالبه مهریه ارائه دهید. در این مرحله، دادگاه شرایط مالی زوج را بررسی می‌کند. اگر زوج اموال یا دارایی قابل توقیفی (مانند ملک، خودرو، حساب بانکی و غیره) نداشته باشد و تنها منبع درآمد او حقوق دریافتی باشد، دادگاه معمولا بر اساس قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی و با در نظر گرفتن وضعیت مالی زوج، ممکن است پرداخت مهریه را به صورت اقساطی تعیین کند.
۳. آیا میتوانید هم یک‌چهارم حقوق را بگیرید و هم اقساط سکه؟
این موضوع بستگی به تصمیم قاضی و شرایط پرونده دارد. در عمل، اگر یک‌چهارم حقوق زوج قبلا توسط اجرای ثبت بابت بخشی از مهریه توقیف شده باشد، این توقیف همچنان ادامه خواهد داشت و به عنوان بخشی از تعهدات مالی زوج محسوب می‌شود. اما در مورد باقیمانده مهریه، قاضی ممکن است با توجه به اینکه یک‌چهارم حقوق زوج قبلا توقیف شده، شرایط مالی او را مجددا بررسی کند. اگر زوج هیچ منبع درآمد یا دارایی دیگری نداشته باشد، قاضی ممکن است:
یا پرداخت اقساط مهریه را به صورت جداگانه (مثلا به صورت سکه یا معادل نقدی) تعیین کند، اما میزان اقساط را طوری تنظیم کند که زوج توان پرداخت داشته باشد.
یا با توجه به توقیف یک‌چهارم حقوق، پرداخت باقیمانده مهریه را به همان توقیف حقوق محدود کند و از تعیین اقساط جداگانه خودداری کند.
به عبارت دیگر، قاضی نمی‌تواند بیش از توان مالی زوج او را محکوم کند، زیرا بر اساس قانون، باید حداقل معیشت زوج نیز تامین شود. بنابراین، اگر یک‌چهارم حقوق زوج قبلا توقیف شده و او منبع درآمد دیگری ندارد، بعید است قاضی اقساط سنگینی برای باقیمانده مهریه تعیین کند، مگر اینکه زوج دارایی یا درآمد دیگری داشته باشد.
۴. در صورت نداشتن دارایی و اموال
اگر زوج هیچ دارایی و اموالی نداشته باشد و تنها منبع درآمد او حقوق باشد، قاضی معمولا بر اساس ماده قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی، زوج را به پرداخت اقساط مهریه محکوم می‌کند. این اقساط ممکن است به صورت پرداخت معادل نقدی سکه یا به صورت تعداد محدودی سکه در هر قسط باشد. اما همان‌طور که گفته شد، قاضی نمی‌تواند بیش از توان مالی زوج او را محکوم کند.
۵. آیا میتوانید هم یک‌چهارم حقوق را بگیرید و هم سکه؟
در تئوری، بله، ممکن است بتوانید هم یک‌چهارم حقوق را بابت بخشی از مهریه که از طریق اجرای ثبت مطالبه کرده‌اید دریافت کنید و هم برای باقیمانده مهریه از دادگاه حکم به پرداخت اقساطی بگیرید. اما در عمل، قاضی ممکن است با توجه به اینکه یک‌چهارم حقوق زوج قبلا توقیف شده، این موضوع را در تعیین اقساط جدید لحاظ کند و اقساط را طوری تنظیم کند که زوج توان پرداخت داشته باشد. به عنوان مثال، ممکن است قاضی به جای تعیین اقساط سنگین، پرداخت باقیمانده مهریه را به همان توقیف حقوق محدود کند یا اقساط بسیار کمی تعیین کند.
۶. توصیه حقوقی
مشاوره با وکیل: با توجه به پیچیدگی‌های پرونده‌های مهریه و تفاوت در رویه‌های قضایی، توصیه می‌شود حتما با یک وکیل متخصص در امور خانواده مشورت کنید تا بهترین راهکار برای مطالبه مهریه شما ارائه شود.
ارائه مدارک: در دادگاه، شما باید مدارک و مستندات مربوط به وضعیت مالی زوج (مانند فیش حقوقی، استعلام دارایی‌ها و غیره) را ارائه دهید تا قاضی بتواند تصمیم عادلانه‌ای بگیرد.
درخواست اعسار: اگر زوج پس از صدور حکم مهریه ادعای اعسار (ناتوانی مالی) کند، ممکن است دادگاه جلساتی برای بررسی اعسار او برگزار کند. در این صورت، شما میتوانید با ارائه مدارک و شواهد (مثلا اثبات وجود دارایی یا درآمد بیشتر) با ادعای اعسار او مخالفت کنید.
۷. جمع‌بندی
شما میتوانید برای باقیمانده مهریه از طریق دادگاه اقدام کنید و قاضی ممکن است زوج را به پرداخت اقساطی محکوم کند.
توقیف یک‌چهارم حقوق زوج توسط اجرای ثبت همچنان ادامه خواهد داشت و این موضوع مانع از مطالبه باقیمانده مهریه از طریق دادگاه نیست.
اما میزان اقساط و نحوه پرداخت باقیمانده مهریه به شرایط مالی زوج و تصمیم قاضی بستگی دارد. اگر زوج هیچ دارایی و درآمد دیگری جز حقوق نداشته باشد، قاضی احتمالا اقساط را طوری تنظیم می‌کند که زوج توان پرداخت داشته باشد.
اگر سؤال دیگری دارید، خوشحال می‌شوم کمک کنم.
