سلام و وقت بخیر 🌿
پاسخ را باید از دو زاویه ی مجزا نگاه کرد:
الف) حق مطالبه مهریه در عقد موقت ثبت-نشده
ب) تاثیر ازدواج مجدد (دائم یا موقت) بر مستمری بازماندگان تامین اجتماعی یا کشوری
─────────────────────
الف) مهریه در عقد موقت ثبت-نشده
─────────────────────
۱. از نظر فقهی و مواد ۱۰۷۵ و ۱۰۸۲ قانون مدنی، «به مجرد وقوع عقد موقت، مهر در ذمه شوهر ثابت می‌شود»؛ ثبت رسمی شرط ایجاد مهریه نیست.
۲. برای وصول مهریه در دادگاه، ابتدا باید «رابطه زوجیت» را ثابت کنید؛ اگر عقدنامه رسمی ندارید، باید دعوای «اثبات زوجیت» یا «تنفیذ نکاح» طرح و با شهادت شهود، پیام صیغه-نامه دست‌نویس، فیلم خطبه و… اثبات کنید.
۳. پس از صدور حکم اثبات زوجیت، دادگاه طبق ماده ۲۹ قانون حمایت خانواده «دستور ثبت ازدواج در دفترخانه و اداره ثبت احوال» را می‌دهد و سپس حکم مهریه را صادر می‌کند.
بنابراین از نظر حقوقی وصول مهریه ممکن است، اما مستلزم صدور حکم اثبات زوجیت و در نتیجه ثبت رسمی ازدواج است.
─────────────────────
ب) تاثیر ازدواج مجدد بر مستمری
─────────────────────
قوانین صندوق‌های بازنشستگی (از جمله تامین‌اجتماعی، کشوری، لشکری) روشن است:
۱. ماده ۸۱ قانون تامین‌اجتماعی و بخشنامه ۵۱۴۰/۹۸:
«چنانچه همسر بیمه‌شده متوفی بعد از برقراری مستمری ازدواج مجدد نماید، مستمری او قطع خواهد شد و در صورت جدایی یا طلاق، **برقرار نخواهد شد**.»
۲. ماده ۴۰ آیین نامه اجرای قانون استخدام کشوری (برای مستمری کشوری):
همین حکم را تکرار کرده و ازدواج موقت را نیز شامل دانسته است.
۳. ملاک «ازدواج» است نه «ثبت در دفترخانه»؛ ولی قطع مستمری در عمل منوط به اطلاع صندوق بازنشستگی است. اگر ازدواج در دادگاه اثبات و ثبت شود، صندوق راسا مطلع شده و مستمری را قطع می‌کند.
جمع‌بندی این بخش:
• به‌محض اینکه ازدواج (حتی موقت) به صورت رسمی ثبت شود یا حکم قضایی آن صادر شود، صندوق بازنشستگی مستمری را قطع می‌کند.
• بعد از انحلال ازدواج (طلاق یا بذل مدت)، قانون اجازه برقراری مجدد مستمری را نمی‌دهد.
─────────────────────
پاسخ نهایی به سؤال شما
─────────────────────
۱) اگر خانم بخواهد مهریه را از طریق دادگاه وصول کند باید زوجیت را ثابت کند؛ حکم اثبات زوجیت باعث «ثبت رسمی» ازدواج موقت می‌شود و صندوق بازنشستگی مستمری را قطع خواهد کرد. این مستمری پس از طلاق مجددا برقرار نمی‌شود.
۲) اگر زوج حاضر باشد بدون دخالت دادگاه و صرفا با توافق و پرداخت **اختیاری** مهریه را بپردازد (نقد یا چک) و هیچ‌گونه ثبت و دادخواستی صورت نگیرد، از نظر عملی مستمری قطع نمی‌شود؛ اما تکیه بر این روش به معنای چشم‌پوشی از ضمانت اجرای رسمی است.
۳) بنابراین خانم بین «دریافت مهریه از طریق مراجع قضایی» و «حفظ مستمری فعلی» باید یکی را انتخاب کند؛ جمع این دو در چارچوب قانون فعلی ممکن نیست.
─────────────────────
توصیه عملی
─────────────────────
• اگر مبلغ مهریه زیاد است و امکان سازش خصوصی نیست، اقدام قضایی منطقی است؛ باید ریسک قطع دائمی مستمری را بپذیرید.
• اگر مستمری به‌مراتب ارزشمندتر است یا طرف مقابل حاضر به پرداخت توافقی است، قرارداد صلح یا هبه مهریه در یک برگه عادی (با دو شاهد) تنظیم و مبالغ را خارج از دادگاه دریافت کنید.
امیدوارم مسیر را روشن کرده باشم. اگر پرسش دیگری دارید یا در هر مرحله به مشکل خوردید، در خدمتتان هستم موفق باشید 🌷
