سلام
با توجه به اطلاعات ارائه شده، ادعای موجر مبنی بر مسئولیت شما به عنوان امین اموال مستاجر متوفی در قبال سرقت از منزل، در صورتی که شما وظایف خود را به درستی انجام داده باشید، به طور کلی قابل قبول به نظر نمی‌رسد. در ادامه به بررسی دلایل این موضوع می‌پردازیم:
۱. انجام وظایف توسط امین اموال:
شما به عنوان امین اموال، پس از فوت مستاجر، طی دو اظهارنامه در مدت یک ماه، مراتب فوت و آمادگی برای تخلیه ملک را به اطلاع موجر رسانده‌اید. این اقدام، نشان‌دهنده‌ی انجام وظیفه از جانب شما برای اطلاع‌رسانی و تلاش برای تحویل ملک است.
۲. تاخیر موجر در تحویل گرفتن ملک:
موجر علی‌رغم اطلاع از فوت مستاجر و آمادگی شما برای تخلیه، اقدامی در جهت تحویل گرفتن کلید یا واریز ودیعه به صندوق انجام نداده است. این تاخیر از جانب موجر می‌تواند در بررسی مسئولیت‌ها حائز اهمیت باشد. طبق رویه، در صورتی که موجر از تحویل گرفتن ملک استنکاف ورزد، مستاجر (یا در اینجا امین وی) می‌تواند با ارسال اظهارنامه و سپس تامین دلیل از طریق شورای حل اختلاف و تحویل کلید به آن مرجع، از خود سلب مسئولیت کند.
۳. حکم قطعی دادگاه:
صدور حکم قطعی مبنی بر تبادل کلید و فیش واریزی در کلانتری، نشان‌دهنده‌ی این است که مراجع قضایی نیز بر لزوم این تبادل و احتمالا قصور موجر در عدم تحویل گرفتن ملک صحه گذاشته‌اند.
۴. مسئولیت مستاجر (ید امانی):
به موجب قانون، مستاجر در حکم امین است و ید او امانی محسوب می‌شود. این بدان معناست که اگر خسارتی به ملک وارد شود، بدون اینکه مستاجر تعدی یا تفریط (کوتاهی یا زیاده‌روی در انجام وظایف نگهداری) کرده باشد، ضامن نخواهد بود. در مورد شما نیز به عنوان امین مستاجر متوفی، این اصل جاری است. بنابراین، اگر سرقت پس از اعلام آمادگی شما برای تخلیه و در دوره‌ای که موجر از تحویل ملک خودداری کرده رخ داده باشد، و شما اقدامات متعارف برای حفظ ملک (تا زمان تحویل قانونی) را انجام داده باشید، مسئولیتی متوجه شما نخواهد بود.
۵. بار اثبات بر عهده موجر:
موجر برای اینکه بتواند خسارت ناشی از سرقت را از شما مطالبه کند، باید اثبات نماید که شما در نگهداری از ملک مرتکب تعدی یا تفریط شده‌اید و این اهمال شما منجر به سرقت شده است. با توجه به اقدامات شما در اطلاع‌رسانی و پیگیری قانونی برای تحویل ملک، اثبات چنین امری برای موجر دشوار خواهد بود.
نکات قابل توجه:
اگر شما پس از اعلام آمادگی برای تخلیه و قبل از حکم دادگاه، کلید را به مرجع صالحی مانند شورای حل اختلاف تحویل داده باشید، این امر می‌تواند به نفع شما باشد.
ماده ۴ قانون روابط موجر و مستاجر مصوب ۱۳۷۶ نیز بیان می‌دارد که تخلیه و تحویل مورد اجاره به موجر، منوط به استرداد ودیعه به مستاجر یا سپردن آن به دایره اجرا است. این ماده تاکیدی بر وظیفه موجر در بازپرداخت ودیعه برای امکان‌پذیر شدن تحویل ملک است.
مهم است که سرقت در چه زمانی دقیقا رخ داده است. اگر سرقت قبل از اعلام آمادگی شما برای تخلیه و در زمان تصرف مستاجر (یا امین وی با وجود امکان سکونت) بوده، شرایط متفاوت خواهد بود. اما طبق بیان شما، سرقت "طی ایام تخلیه" و پس از اطلاع‌رسانی به موجر و خودداری وی از تحویل، رخ داده است.
نتیجه‌گیری:
با در نظر گرفتن اقدامات شما (ارسال اظهارنامه، پیگیری قضایی) و تاخیر موجر در تحویل گرفتن ملک، ادعای ایشان مبنی بر مسئولیت شما در قبال سرقت، به سختی قابل پذیرش است، مگر اینکه موجر بتواند تعدی یا تفریط شما را در نگهداری از ملک پس از اعلام آمادگی برای تخلیه، اثبات نماید. اینکه شما مراحل قانونی را تا صدور حکم قطعی طی کرده‌اید، موضع شما را تقویت می‌کند.
