سلام
دارنده چکی که از طریق اجرای احکام دادگستری و براساس ماده ۲۳ قانون صدور چک (اصلاحی ۱۳۹۷) صرفا بابت اصل مبلغ چک اقدام به صدور اجرائیه نموده است، میتواند متعاقبا و با تقدیم دادخواستی مستقل، مطالبه خسارت تاخیر تادیه نماید. طبق تصریح قانون و آرای وحدت رویه دیوان عالی کشور، مطالبه خسارت تاخیر تادیه از طریق درخواست اجرائیه مستقیم وفق ماده ۲۳ ممکن نیست و برای این منظور باید دادخواست جداگانه ای به دادگاه حقوقی ارائه کند.
اما در مورد بازه زمانی محاسبه خسارت تاخیر تادیه بعد از گذشت پنج سال از سررسید چک:
اگر دارنده چک ظرف پنج سال از تاریخ سررسید یا برگشت چک اقدامی نکرده و پس از گذشت این مهلت طرح دعوی حقوقی انجام دهد، امکان مطالبه اصل وجه و نیز خسارت تاخیر تادیه برای او وجود دارد، اما با این محدودیت که خسارت تاخیر تادیه «از تاریخ ارائه اولین دادخواست مطالبه خسارت به دادگاه» محاسبه میشود و نه از تاریخ سررسید یا صدور چک. بنابراین، دارنده نمیتواند بابت سنواتی که هیچ اقدامی انجام نداده، مطالبه خسارت کند و خسارت فقط از زمان اقدام حقوقی او منظور میگردد.
چنانچه دارنده در مواعد قانونی اقدام میکرد، ممکن بود خسارت از تاریخ سررسید چک تا زمان اجرا محاسبه شود. اما با تعلل بیش از ۵ سال، مبنای خسارت تغییر میکند و اصولا سررسید چک مبنای محاسبه قرار نمیگیرد.
این وضعیت برخاسته از رویه دادگاهها و آرای حقوقی است که تاکید دارند اقدام به موقع برای حفظ حقوق دارنده ضرورت دارد و در غیر اینصورت، صرفا از تاریخ ثبت دادخواست خسارت محاسبه خواهد شد.
جمع بندی
۱. مطالبه خسارت تاخیر تادیه پس از صدور اجرائیه ماده ۲۳ صرفا با دادخواست مستقل ممکن است؛ نه از طریق همان اجرائیه.
۲. در صورتی که بیش از پنج سال از سررسید چک گذشته باشد، خسارت تاخیر تادیه صرفا از تاریخ تقدیم دادخواست حقوقی قابل محاسبه است، نه از تاریخ سررسید چک.
۳. توصیه میشود دارنده چک در اسرع وقت اقدام حقوقی و مطالبه خسارت کند تا از کاهش حقوق خود جلوگیری نماید.
این پاسخ مطابق قوانین فعلی و آرای وحدت رویه دیوان عالی کشور در سال ۱۴۰۴ و رویه محاکم و نظریات مشورتی مراجع حقوقی کشور تنظیم شده است.
