سلام و وقت بخیر 🌿
✅ جمع‌بندی خیلی کوتاه
۱) دو دانگی که در عقدنامه مهریه شده از «مالکیت» زوج خارج و همین الآن متعلق به زوجه است؛ کافی است تقاضای صدور سند تک‌برگ یا انتقال رسمی بدهد.
۲) بابت ۲۰۰ سکه‌ی باقیمانده، زوجه می‌تواند تقاضای اجرای حکم و توقیف اموال زوج را بنماید، اما «خانه‌ی محل سکونت» مشمول مستثنیات دین است؛ یعنی تا وقتی خانه متعارف و مناسب شان او باشد، نه می‌توان چهار دانگ آن را مستقیم به زوجه واگذار کرد و نه خانه را به مزایده گذاشت.
۳) اگر خانه بزرگ یا گران‌قیمت‌تر از حد متعارف باشد، مطابق ماده ۲۴/ب قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی ۱۳۹۴ دادگاه می‌تواند دستور «فروش ملک و خرید خانه‌ی ارزان‌تر برای بدهکار» را بدهد؛ در این صورت مابه‌التفاوت قیمت به زوجه پرداخت میشود.
۴) زوجه همچنان می‌تواند تا سقف ۱۱۰ سکه برای حبس (بازداشت) زوج اقدام کند یا تقسیط بگیرد؛ زوج نیز حق دارد دادخواست اعسار و تقسیط بدهد.
──────────────────────────────
۱) وضعیت دو دانگ موضوع مهریه
اگر در سند رسمی ازدواج نوشته شده است «۲ دانگ از پلاک ثبتی شماره …» جزء مهریه، همان لحظه عقد ملکیت آن دو دانگ به زوجه منتقل شده است (ماده ۱۰۸۲ ق.م.). بنابراین:
• این قسمت نه بدهی است و نه مشمول مستثنیات؛ زوجه صرفا باید با ارائه رونوشت عقدنامه و حکم قطعی دادگاه خانواده، از اداره ثبت محل بخواهد سند تک‌برگ دو دانگ به نامش صادر شود.
• چنانچه زوج از انتقال رسمی استنکاف کند، می‌توانید به استناد ماده ۲۲ قانون ثبت الزام به تنظیم سند در دادگاه بدوی حقوقی مطرح و رونوشت حکم را در اداره ثبت اجرا کنید.
۲) ۲۰۰ سکه باقیمانده چگونه مطالبه میشود؟
۱) صدور اجرائیه از شعبه اجرای احکام دادگاه خانواده.
۲) استعلام اموال زوج (بانک، راهور، ثبت املاک).
۳) توقیف هر مالی که پیدا شود «به‌جز مستثنیات دین» (خانه‌ی محل سکونت مناسب شان، لوازم ضروری زندگی، ابزار کار متناسب و…).
۳) آیا می‌توان ۴ دانگ باقیمانده را توقیف یا تملیک کرد؟
اصل ماده ۲۴/ب قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی ۱۳۹۴:
«منزل متناسب با شئونات محکوم‌علیه و افراد تحت تکفل او جزو مستثنیات دین است؛ لکن هرگاه منزل موصوف بیش از شان عرفی باشد، به دستور دادگاه فروخته و ابتدا مسکن متعارف برای محکوم‌علیه خریداری یا اجاره میشود و باقیمانده بها در اختیار محکوم‌له قرار می‌گیرد.»
نتیجه عملی:
الف) اگر خانه‌ی زوج یک آپارتمان ۷۰ ـ ۱۰۰ متری در حد زندگی معمول اوست → مستثنیات است و قابل فروش یا انتقال اجباری نیست.
ب) اگر ویلای ۴۰۰ متری یا آپارتمان لوکس باشد که قیمتش چند برابر خانه متعارف است → می‌توان تقاضا کرد کارشناس قیمت منزل مناسب شان را تعیین و دادگاه دستور فروش، تهیه مسکن ساده‌تر، و پرداخت مازاد به شما بدهد.
ج) «واگذاری چهار دانگ» به‌طور مستقیم به محکوم‌له در قانون پیش‌بینی نشده؛ یا باید زوج داوطلبانه صلح کند یا ملک فروخته و طلب از حاصل فروش پرداخت شود.
۴) نقش حبس و اعسار
• طبق ماده ۳ قانون ۱۳۹۴، اگر زوج اموال غیرمستثنی نداشته باشد و نپردازد، زوجه می‌تواند حکم جلب تا سقف ۱۱۰ سکه را بخواهد.
• برای مازاد بر ۱۱۰ سکه، حبس منوط به رد یا عدم پذیرش اعسار است.
• زوج می‌تواند دادخواست اعسار/تقسیط بدهد. دادگاه معمولا با درآمد زیر ۵ میلیون، قسطی کمتر از یک سکه در ماه تعیین می‌کند.
۵) راهکارهای عملی زوجه
۱) انتقال سند رسمی همان دو دانگ.
۲) توقیف حساب، خودرو یا هر مال دیگر زوج.
۳) استعلام قیمت خانه؛ اگر لوکس است، درخواست فروش و خرید مسکن متعارف برای زوج طبق ماده ۲۴/ب.
۴) درخواست جلب بابت ۱۱۰ سکه‌ی نخست در صورت عدم پرداخت و نبود مال دیگر.
۵) رد اعسار یا افزایش مبلغ قسط با ارائه اسناد درآمد یا دارایی پنهان.
──────────────────────────────
جمع‌بندی نهایی
خانه محل سکونت متعارف جزو مستثنیات دین است؛ بنابراین زوجه فقط دو دانگ مندرج در مهریه را بی‌چون‌وچرا می‌گیرد و برای ۲۰۰ سکه‌ی باقیمانده، صرفا می‌تواند مازاد ارزش منزل (اگر لوکس باشد) یا سایر اموال زوج را توقیف کند. در غیر این‌صورت باید از ابزار حبس تا ۱۱۰ سکه و سپس تقسیط استفاده کند.
امیدوارم مسیر را روشن کرده باشم. اگر پرسش دیگری دارید یا در هر مرحله به مشکل خوردید، در خدمتتان هستم. موفق باشید. 🌹
