سلام دوست عزیز 🌺
خلاصه‌ی پاسخ کوتاه
اگر تنها کسی که نسبت به رای غیابی اعتراض (واخواهی/تجدیدنظر) میکند خود محکوم‌علیه باشد، دادگاه در رسیدگی دوباره حق تشدید مجازات را ندارد. مگر آن‌که دادستان یا شما (شاکی خصوصی) نیز در «مهلت قانونی خودتان» اعتراض کرده باشید که ظاهرا مدت‌هاست گذشته است.
تشریح ماجرا به زبان ساده
۱) قاعده‌ی «عدم تشدید به ضرر معترض یگانه»
• ماده ۴۰۲ ق.آ.د.ک (واخواهی) و ماده ۴۵۰ همان قانون (تجدیدنظر) می‌گویند:
«اگر فقط محکوم‌علیه اعتراض کرده باشد، دادگاه نمیتواند مجازات را سنگین‌تر کند.»
۲) تفاوت دو حالت محتمل
الف) رای واقعا غیابی بوده
- متهم می‌تواند واخواهی کند.
- در واخواهی، دادگاه می‌تواند حکم را تایید یا تخفیف دهد یا حتی برائت صادر کند، ولی «تشدید» خیر.
ب) رای در حقیقت غیابی نبوده (یا صحیح ابلاغ شده)
- شما می‌توانید این را به دادگاه ثابت کنید؛ در این صورت واخواهی متهم «قرار رد» می‌گیرد و همان حکم قبلی بدون تغییر باقی می‌ماند.
۳) آیا امروز می‌توانید خودتان درخواست تشدید بدهید؟
• مهلت تجدیدنظر برای شما ۲۰ روز پس از ابلاغ رای بوده که طبق توضیحتان سه سال گذشته است.
• پس عملا امکان تجدیدنظرخواهی و درخواست تشدید برای شما تمام شده.
• تنها راه‌های استثنایی مثل اعاده دادرسی یا ماده ۴۷۷ (خلاف بین شرع) ممکن است باز باشد، که آن هم معمولا در جهت «رفع ظلم» است نه صرفا تشدید مجازات.
۴) نکته‌ی مهم درباره‌ی دادستان
• اگر دادستان خودش تشخیص دهد رای خلاف قانون است و در مهلت خود اعتراض کند می‌تواند زمینه‌ی تشدید را فراهم کند؛ اما بعد از قطعی شدن رای، دست او هم تقریبا بسته است.
جمع‌بندی
۱) اگر صرفا متهم اعتراض کند، تشدید ممکن نیست.
۲) اگر ثابت کنید رای غیابی نبوده، اصلا واخواهی پذیرفته نمیشود و حکم قبلی پا بر جاست.
۳) برای تشدید حکم، شما باید در مهلت قانونی اقدام می‌کردید که اکنون گذشته است.
موفق باشید.
