سلام
در مورد طرح دعوای تصرف عدوانی نسبت به مال مشاع، مطابق قانون و رویه قضایی ایران، امکان اقامه دعوای تصرف عدوانی نسبت به "سهم مشاعی" وجود دارد اما حکم قانونی و آثار آن ویژه است و با حالاتی که ملک مفروز است تفاوت‌هایی دارد.
تصرف عدوانی نسبت به مال مشاع
* در مال مشاع، هر شریک حق تصرف در جزء جزء مال را دارد، اما بدون اذن سایر شرکا تنها می‌تواند در حد سهم خود تصرف کند و تصرف مازاد بدون رضایت شریک دیگر عدوانی و غیرقانونی است.
* طبق قانون مدنی، هیچ شریکی حق تصاحب کل مال مشاع را بدون رضایت دیگران ندارد. مطالبه رفع تصرف عدوانی نسبت به مال مشاع، در فرضی مطرح می‌شود که یکی از شرکا شریک دیگر را از تصرف در مال منع کند یا بیش از سهم خود عملا مال را تصرف کند.
* بنابراین، چنانچه شما هیچگونه تصرف عدوانی حتی نسبت به مال مشاع هم نداشته باشید، صرف طرح دعوا کفایت نمی‌کند و خواهان باید سبق تصرف خود، لحوق تصرف شما و عدوانی بودن آن را اثبات نماید.
* اگر موضوع تنها یک استفاده معمولی از ملک مشاع است و تصرف ویژه و مانع تصرف شریک دیگر انجام نشده باشد، تحقق تصرف عدوانی محل تردید است و دفاع شما بر این اساس منطقی است.
ارجاع پرونده تصرف عدوانی به دادسرا
* دعوای تصرف عدوانی دارای دو بعد "حقوقی" و "کیفری" است. چنانچه ادعای خواهان واجد شرایط جرم بودن باشد (مثلا تصرف با قهر و غلبه، بدون اذن یا با مانع‌تراشی برای شریک دیگر)، رسیدگی کیفری مطرح می‌شود و موضوع به دادسرا ارسال خواهد شد تا موضوع از جنبه کیفری رسیدگی شود.
* ارجاع دادگاه به دادسرا معمولا زمانی رخ می‌دهد که قاضی احتمال وقوع جرم را داده یا محتوای شکایت و دلایل، جنبه کیفری پرونده را برجسته کرده باشد.
بازیافت حق‌الوکاله پس از برائت
* هزینه‌های وکالت شما (مثل ۳۰ میلیون تومان پرداختی به وکیل)، اصولا مسؤولیت پرداختش برعهده خودتان است و مطالبه آن از طرف مقابل (شکایت‌کننده) ممکن نیست، مگر دادگاه ضمن صدور حکم به بی‌حقی خواهان، وی را به پرداخت خسارات دادرسی از جمله حق‌الوکاله وکیل وفق تعرفه محکوم کند؛ که معمولا این مبلغ بر اساس "تعرفه مصوب حق‌الوکاله وکلای دادگستری در دعاوی کیفری" محاسبه می‌شود، نه مبلغ قراردادی شما با وکیل.
* حق‌الوکاله پرداختی شما به وکیل، مطابق قرارداد خصوصی است و حتی در فرض برائت یا رد شکایت، نمی‌توانید مبلغ کامل پرداخت شده را از شاکی (محکوم علیه) مطالبه کنید، مگر آنچه در رای دادگاه و براساس تعرفه مصوب تعیین شود.
مشاهده تعرفه حق‌الوکاله کیفری
تعرفه رسمی حق‌الوکاله وکلا هر چند سال یکبار مورد بازنگری قرار می‌گیرد و در سایت‌های رسمی همچون "کانون وکلای دادگستری" یا "قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران" قابل مشاهده است. تعرفه بسته به نوع دعوا، مبلغ خواسته و مرحله رسیدگی تفاوت دارد. توصیه می‌شود آخرین نسخه تعرفه را از منابع رسمی بررسی کنید یا از وکیلتان بخواهید متن تعرفه را ارائه کند.
جمع‌بندی:
* دعوای تصرف عدوانی در مال مشاع در موارد خاص ممکن است مشمول قانون شود، اما اثبات تصرف عدوانی ضروری است.
* ارجاع پرونده به دادسرا به دلیل جنبه کیفری پرونده است.
* حق‌الوکاله پرداختی به وکیل را نهایتا فقط تا میزان تعرفه (و نه مبلغ قراردادی خودتان با وکیل) در صورت حکم به جبران خسارت، می‌توان از طرف مقابل مطالبه کرد.
* تعرفه حق‌الوکاله کیفری را از طریق سایت کانون وکلا یا قوه قضائیه می‌توان یافت.
