سلام و وقت بخیر 🌿
راهنمای کامل و کاربردی برای روز مراجعه، جمع‌‌آوری ادله و پیگیری حقوقی/صنفی – به زبان ساده
─────────────────────────
۱) «۱۱۰» راه‌حل نیست!
─────────────────────────
• پلیس ۱۱۰ فقط در «جرم مشهود» (درگیری، تهدید، فحاشی، ضرب‌وجرح، سرقت لحظه‌ای و …) مداخله می‌کند. بدقولی در تحویل کالا یک اختلاف «قراردادی» است، نه جرم آنی؛ بنابراین احتمالا مامور می‌آید و می‌گوید: «شکایت حقوقی کنید.»
• استثناء: اگر فروشنده در محل حاضر شود و شما را تهدید کند یا پول را نقدا پس ندهد و فرار کند، می‌تواند مصداق جرم «کلاهبرداری در حال ارتکاب» یا «امتناع از تحویل مال امانی» باشد؛ اما باز هم اثبات قصد کلاهبرداری فوری ساده نیست.
نتیجه: با ۱۱۰ تماس بگیرید فقط اگر دعوا یا تهدید جانی/مالی به‌وجود آمد؛ وگرنه وقت تلف میشود.
─────────────────────────
۲) وقتی فردا به مغازه رفتید چه کنید؟
─────────────────────────
۱) ضبط فیلم یا صدا
– قبل از ورود، گوشی را روی «ضبط صدا» یا «فیلم» بگذارید (طبق تبصره ماده ۵۸۲ قانون مجازات، ضبط صدای خودتان در گفتگو خلاف نیست).
– سؤال‌های شفاف بپرسید: «آیا محصول آماده است؟ چرا دیر شد؟ چه روزی حتما تحویل می‌دهید؟ حاضر به فسخ و استرداد پول هستید یا نه؟»
۲) درخواست تحویل یا فسخ
– اگر آماده بود: تحویل بگیرید و یک رسید بزنید.
– اگر آماده نبود:
الف) کتبی (روی سربرگ یا حتی کاغذ ساده) بنویسید: «اینجانب … خریدار یک دست کالای خواب طبق فاکتور شماره … مورخ …، از فروشنده تقاضای تحویل فوری یا فسخ و استرداد وجه دارم. فروشنده … امضاء/انگشت.»
ب) اگر امضا نکرد، دو شاهد (همراه یا رهگذر) پای برگه را امضا کنند که «فروشنده امتناع کرد».
۳) گرفتن نسخه فاکتور مهر و امضا شده
– اگر هنوز فاکتور رسمی ندارید، همین‌جا فاکتور بگیرید. فاکتور → سند اصلی اثبات قرارداد است.
۴) نگه‌داشتن پیامک‌ها و ضبط دیروز
– فایل صوتی مکالمه «قول تحویل فردا» را امن نگه‌دارید؛ در دادگاه دلیل است.
─────────────────────────
۳) مرحله اداری/نظارتی (سریع‌تر از دادگاه)
─────────────────────────
الف) سامانه ۱۲۴ (سازمان صمت – بازرسی اصناف)
• موضوع شکایت: «عدم انجام تعهد و تحویل کالای سفارشی» (تخلف صنفی ماده ۵۷ قانون نظام صنفی).
• مدارک را آنلاین بارگذاری کنید؛ بازرس صنف ظرف چند روز به مغازه سر می‌زند. جریمه یا پلمب برایش دردناک است و معمولا باعث تحویل یا استرداد پول میشود.
ب) اتحادیه فروشندگان کالای خواب
• حضوری یا تلفنی شکایت کنید؛ اتحادیه می‌تواند «دعوت به صلح» یا «اخطار کتبی ۴۸ ساعته» بدهد.
ج) تعزیرات حکومتی (اگر فروشنده پول را می‌گیرد و جنس تحویل نمی‌دهد)
• برگه استرداد وجه، فاکتور، پیام‌ها را ببرید؛ شکایت «تقلب یا عدم ایفای تعهد» ثبت می‌کنند.
─────────────────────────
۴) مرحله قضایی (حقوقی یا کیفری)
─────────────────────────
گزینه ۱ – دادخواست «الزام به تحویل کالا یا فسخ و استرداد وجه + خسارت تاخیر»
• مرجع: شورای حل اختلاف محل وقوع مغازه (اگر ارزش کالا ≤ ۲۰۰ میلیون).
• ستون خواسته:
۱) الزام خوانده به تحویل مورد معامله طبق فاکتور ظرف ۷۲ساعت؛
۲) در صورت عدم تحویل، فسخ قرارداد و محکومیت به استرداد وجه (… تومان)؛
۳) خسارت تاخیر از ۲۱ اسفند تا روز اجرای حکم (ماده ۵۲۲ ق.آ.د.م)؛
۴) هزینه دادرسی و حق‌الوکاله.
• دلایل: فاکتور، فایل صوتی، شهادت، برگه امتناع، چت‌ها.
• هزینه دادرسی: ۳٫۵٪ بهای خواسته (علی‌‌الحساب).
گزینه ۲ – شکوائیه کیفری «کلاهبرداری یا خیانت در امانت»
– فقط وقتی پیشنهاد میشود که قرائن اثبات کند فروشنده «از ابتدا قصد تحویل نداشته» یا به چند نفر همین گونه پول گرفته و کاری تحویل نداده (نقشه کلی).
– باید نشان دهید پول را صرف جای دیگری کرده، مغازه را خالی کرده یا فرار کرده است.
– اثبات سوء‌نیت دشوار است؛ اگر مطمئن نیستید، همان مسیر حقوقی/صنفی کفایت می‌کند.
─────────────────────────
۵) اظهارنامه = اهرم فشار حقوقی
─────────────────────────
قبل یا همزمان با شکایت، یک «اظهارنامه رسمی» طبق ماده ۱۵۶ قانون آیین دادرسی مدنی بفرستید:
• خلاصه قرارداد و موعد تحویل.
• اخطار: «ظرف ۳ روز کالا را تحویل یا وجه را مسترد کنید، در غیر این‌صورت اقدام قضایی و مطالبه خسارت میشود.»
• نشانی فروشگاه را دقیق بنویسید.
اظهارنامه بهنام مدیر واحد صنفی پست سفارشی میشود؛ رسید پست ضمیمه پرونده، نشان می‌دهد فرصت کافی داشته ولی امتناع کرده است.
─────────────────────────
۶) جدول سریع “چه کنم؟”
─────────────────────────
| کار | زمان | چرا مهم است؟ |
| --- | --- | --- |
| ضبط فیلم/صدا حین مراجعه | فردا | مستند تهعد یا امتناع |
| گرفتن فاکتور یا برگه امتناع با شاهد | فردا | سند اصلی قرارداد/تخلف |
| ثبت شکایت ۱۲۴ یا اتحادیه | ۲۴ ساعت بعد | فشار صنفی فوری |
| ارسال اظهارنامه | ظرف ۳ روز | مقدمه الزام حقوقی |
| دادخواست حقوقی یا شکوائیه کیفری | پس از مهلت اظهارنامه | وصول کالا یا پول + خسارت |
─────────────────────────
۷) چند نکته ریز ولی کلیدی
─────────────────────────
• تغییرات روی کالا (مدل سفارشی) باعث نمی‌شود فروشنده حق تاخیر نامحدود داشته باشد؛ “تغییر قرارداد” هم تعهد تحویل در موعد جدید می‌خواهد.
• اگر بخشی از وجه را نسیه گذاشته‌اید، می‌توانید ته‌مایه را گرو نگه دارید، اما حق ندارید یک‌جانبه «کل پول» را پس بگیرید بدون طی روند فسخ.
• نگویید «کارت‌خوان خراب بود پول کارت کشیدم»؛ رسید بانکی سند است.
• در جلسه شورا یا دادگاه، مطالبه «هزینه ایاب‌وذهاب» و «دردسر رفت‌وآمد» را هم می‌توانید تحت عنوان «خسارات دادرسی و ضرر و زیان ناشی از عدم انجام تعهد» مطرح کنید؛ مستلزم ارائه فاکتور یا برآورد کارشناسی است.
─────────────────────────
جمع‌بندی بسیار کوتاه
۱) فردا بروید، با ضبط صدا/فیلم وضعیت را محرز کنید؛ اگر تحویل نشد، درخواست کتبی تحویل یا فسخ بنویسید.
۲) بعد از برگشت، همان روز در سامانه ۱۲۴ و اتحادیه صنف کالای خواب شکایت کنید.
۳) یک اظهارنامه رسمی بفرستید: ۳ روز برای تحویل یا استرداد.
۴) اگر باز هم نداد، در شورای حل اختلاف دادخواست «الزام به تحویل یا فسخ و استرداد وجه + خسارت» بدهید.
۵) ۱۱۰ را فقط وقتی به کار ببرید که تهدید جانی یا درگیری ایجاد شد؛ برای اختلاف قراردادی پلیس دخالت ماهوی نمی‌کند.
با این مسیر، معمولا بدون دردسر دادگاه کیفری، یا جنس تحویل میشود یا پول و خسارتتان را می‌گیرید. موفق باشید! 🌱
