با سلام.
با توجه به توضیحات شما، شانس بسیار خوبی برای دفاع موفق در دادگاه و عدم محکومیت به پرداخت ۵ میلیارد تومان دارید. دادگاه در چنین مواردی صرفا به ظاهر سفته اکتفا نکرده و به ماهیت رابطه حقوقی میان شما و طرف مقابل و پرداخت‌های قبلی رسیدگی می‌کند. در ادامه، استدلال‌های حقوقی و راهکارهای دفاعی شما به تفصیل شرح داده میشود.
استدلال اصلی: جلوگیری از استیفای ناروا و مطالبه مجدد دین
مهم‌ترین اصل حقوقی که به نفع شماست، قاعده "جلوگیری از استیفای ناروا" است. به این معنا که هیچ‌کس نمی‌تواند برای یک بدهی، دو بار یا بیشتر از آن طلب خود را دریافت کند. از آنجایی که طرف مقابل یک بار برای اصل طلب (۱ میلیارد تومان) و یک بار برای خسارت کاهش ارزش پول (۲ میلیارد تومان) از طریق دادگاه اقدام کرده و حکم گرفته است، مطالبه ۵ میلیارد تومان بابت سفته‌هایی که ضمانت همان دین بوده، مصداق بارز استیفای ناروا و تلاش برای دریافت طلب تکراری است.
بر اساس یک رای مهم از دیوان عالی کشور، اگر طلبکار برای بازپرداخت بدهی اصلی خود به دادگاه شکایت کند و حکم به پرداخت اصل بدهی و خسارت تاخیر تادیه بگیرد، دیگر نمی‌تواند وجه سفته‌ای را که برای ضمانت همان بدهی گرفته، مطالبه کند. زیرا با صدور حکم برای اصل دین و خسارات آن، مطالبه وجه سفته ضمانتی منتفی میشود.
راهکارهای دفاعی و مدارک مورد نیاز
برای موفقیت در این پرونده، شما باید در دادگاه دو موضوع کلیدی را اثبات کنید: اول اینکه سفته‌ها بابت ضمانت بوده‌اند و دوم اینکه اصل دین و خسارات آن پرداخت شده یا در حال پرداخت است.
۱. اثبات ضمانتی بودن سفته‌ها
هرچند روی سفته‌ها قید نشده که بابت ضمانت هستند، شما میتوانید با استفاده از شواهد و قرائن این موضوع را برای دادگاه روشن کنید. مهم‌ترین دلایل شما عبارتند از:
پرونده‌های قبلی: بهترین مدرک شما، وجود دو پرونده قبلی است. طرف شما برای دریافت طلبش ابتدا برای اصل پول (۱ میلیارد) و سپس برای ارزش روز آن شکایت کرده است. این اقدام نشان می‌دهد که دین اصلی همان ۱ میلیارد تومان بوده و سفته ۵ میلیاردی یک طلب جداگانه نبوده است.
عدم تناسب مبلغ: مبلغ ۵ میلیارد تومانی سفته‌ها در مقابل وام ۱ میلیارد تومانی، یک قرینه قوی بر تضمینی بودن آن‌هاست. شما میتوانید استدلال کنید که هیچ مبادله یا بدهی دیگری به ارزش ۵ میلیارد تومان میان شما وجود نداشته و این مبلغ صرفا برای تضمین بازپرداخت همان ۱ میلیارد تومان بوده است.
اصل عدم تبرع: طبق ماده ۲۶۵ قانون مدنی، فرض بر این است که هیچ‌کس مال یا تعهدی را به رایگان به دیگری نمی‌دهد. شما میتوانید بگویید که این سفته‌ها را به عنوان هدیه یا یک بدهی مجزا به او نداده‌اید، بلکه صرفا برای تضمین بوده است.
۲. ارائه مدارک پرداخت
وجود اصل سفته در دست طلبکار، نشان‌دهنده این است که دین هنوز پرداخت نشده است، مگر اینکه شما خلاف آن را ثابت کنید. خوشبختانه شما مدارک بسیار محکمی برای اثبات پرداخت دارید:
رسید واریز وجه به صندوق دادگستری: مدرک پرداخت ۱ میلیارد تومان به حساب دادگاه، پرداخت اصل دین را اثبات می‌کند.
دادنامه محکومیت به پرداخت ۲ میلیارد تومان: حکم دادگاه دوم که شما را به پرداخت ۲ میلیارد بابت کاهش ارزش پول محکوم کرده، نشان می‌دهد که دادگاه قبلا به کل بدهی شما رسیدگی کرده و تکلیف آن را مشخص نموده است.
رسید اقساط پرداختی: اگر در حال پرداخت اقساط ۲ میلیاردی هستید، رسیدهای آن را نیز به عنوان مدرک به دادگاه ارائه دهید.
رویکرد دادگاه و نکات کلیدی
ورود به جزئیات: دادگاه در دعوای مطالبه وجه سفته، به رابطه حقوقی اصلی میان طرفین و اینکه آیا بدهی پرداخت شده است یا خیر، رسیدگی می‌کند. بنابراین دادگاه صرفا به وجود سفته در دست طلبکار اکتفا نخواهد کرد.
بار اثبات: در این دعوا، بار اثبات اینکه سفته‌ها بابت ضمانت بوده و اصل دین پرداخت شده، بر عهده شماست. با توجه به مدارکی که در دست دارید (پرونده‌های قبلی و رسیدهای پرداخت)، اثبات این موضوع دشوار نخواهد بود.
تنظیم لایحه دفاعیه: شما باید یک لایحه دفاعیه قوی تنظیم کنید و تمام موارد فوق را به صورت مستند و مستدل در آن شرح دهید. در این لایحه، به پرونده‌های قبلی و احکام صادر شده استناد کرده و تمام مدارک پرداختی خود را پیوست نمایید.
