با سلام و احترام،
با توجه به شرایطی که به تفصیل شرح دادید، استفاده از مستمری پدر مرحومتان از صندوق بازنشستگی نیروهای مسلح با چالش‌های حقوقی و اداری همراه است، اما راه‌هایی برای پیگیری آن وجود دارد. در ادامه، وضعیت شما را بر اساس قوانین و رویه‌های موجود تحلیل می‌کنیم.
شرایط اصلی دریافت مستمری برای فرزندان ذکور
بر اساس قوانین صندوق‌های بازنشستگی، از جمله نیروهای مسلح، فرزندان پسر در صورتی که بالای ۲۰ سال سن داشته باشند، تنها تحت شرایط خاصی می‌توانند مستمری والدین خود را دریافت کنند. مهم‌ترین شرط این است که فرزند به دلیل معلولیت یا بیماری، "ازکارافتاده و نیازمند" تشخیص داده شود و قادر به تامین معاش خود نباشد.
نکته کلیدی که در رای دیوان عدالت اداری نیز به آن اشاره شده، این است که ازکارافتادگی باید قبل از خروج فرزند از کفالت سرپرست (یعنی قبل از ۲۰ سالگی یا پایان تحصیلات دانشگاهی) ایجاد شده باشد. اینکه کمیسیون پزشکی تامین اجتماعی، ازکارافتادگی شما را مربوط به دوران کودکی دانسته، می‌تواند در این زمینه به نفع شما باشد.
چالش اصلی: عدم اقدام مادر
طبق اعلام صندوق بازنشستگی نیروهای مسلح، والدین موظف هستند تا زمانی که در قید حیات هستند، برای برقراری مستمری فرزند معلول خود اقدام کنند. این یک رویه داخلی در صندوق برای اطمینان از صحت شرایط فرزند است. مشکل اصلی شما این است که مادرتان با وجود اینکه در قید حیات است، از انجام این کار خودداری می‌کند. این موضوع دو حالت دارد:
مادر اهلیت قانونی ندارد: شما اشاره کرده‌اید که مادرتان "اهلیت ندارد". اگر بتوانید از طریق مراجع قضایی و با ارائه مستندات پزشکی، عدم اهلیت (حجر) ایشان را اثبات کنید، دادگاه برای ایشان یک "قیم" تعیین خواهد کرد. شما یا شخص دیگری می‌توانید به عنوان قیم، کلیه امور حقوقی و مالی ایشان را مدیریت کنید، از جمله اقدام برای برقراری مستمری شما از طریق صندوق بازنشستگی.
مادر صرفا تمایلی به این کار ندارد: اگر مادرتان از نظر قانونی محجور نباشد و صرفا به دلایل شخصی از این کار امتناع می‌کند، شما نمی‌توانید ایشان را مجبور به این کار کنید. در این حالت، مسیر شما دشوارتر است و باید از طریق دیوان عدالت اداری اقدام کنید.
راه‌حل‌های پیشنهادی
با توجه به پیچیدگی پرونده و سابقه رد شکایت شما در دیوان عدالت اداری (در مورد پرونده تامین اجتماعی)، قویا توصیه می‌شود که از مشاوره یک وکیل متخصص در امور بازنشستگی و دیوان عدالت اداری بهره‌مند شوید. با این حال، مراحل کلی که می‌توانید پیگیری کنید به شرح زیر است:
جمع‌آوری کامل مدارک: تمامی سوابق پزشکی خود را که نشان‌دهنده معلولیت‌های شما از دوران کودکی است، جمع‌آوری کنید. گواهی معافیت پزشکی سربازی، مدارک مربوط به بستری شدن و مدارک مددجویی بهزیستی همگی اسناد مهمی هستند.
اقدام قانونی در خصوص مادر: با یک وکیل مشورت کنید تا بهترین راه برای حل مشکل مربوط به مادر مشخص شود. اگر ایشان واقعا شرایط قانونی "عدم اهلیت" را دارد، اقدام برای دریافت حکم قیمومت ضروری است.
طرح شکایت مجدد در دیوان عدالت اداری: در صورتی که راه اول ممکن نباشد، باید شکایتی علیه "صندوق بازنشستگی نیروهای مسلح" در دیوان عدالت اداری تنظیم کنید. در این شکایت باید اثبات کنید که:
شما طبق قانون، واجد شرایط دریافت مستمری هستید (فرزند ذکور ازکارافتاده و نیازمند).
شرط اقدام توسط مادر، یک رویه داخلی صندوق است و نباید حق قانونی شما را ضایع کند.
رد شدن شکایت قبلی شما مربوط به سازمان تامین اجتماعی بوده و قوانین صندوق بازنشستگی نیروهای مسلح ممکن است متفاوت باشد.
