سلام و وقت بخیر. در نظام حقوقی و رویه قضایی، بحث مسئولیت ظهرنویس در قبال خسارت تاخیر تادیه از مباحث دقیق و قابل‌تامل است.
به‌طور کلی، طبق ماده ۳۱۴ قانون تجارت که به قانون آیین دادرسی مدنی و سایر مقررات ارجاع می‌دهد، مسئولیت ظهرنویس در پرداخت وجه چک همانند صادرکننده است و او ضامن پرداخت وجه چک محسوب می‌شود. در مورد خسارت تاخیر تادیه نیز، رویه غالب محاکم بر این است که ظهرنویس نسبت به تمامی تعهدات مندرج در چک، از جمله خسارت تاخیر تادیه، مسئولیت تضامنی با صادرکننده دارد.
در خصوص استناد شما به «الحاقیه ماده ۲ قانون چک» و استفساریه مربوطه، باید توجه داشت که این مباحث معمولا در چارچوب مسئولیت صادرکننده و شرایط صدور اجراییه مستقیم مطرح می‌شوند. اکثر دادگاه‌ها معتقدند که استفساریه مذکور مانع از مطالبه خسارت تاخیر تادیه از ظهرنویس نیست، زیرا ماهیت تعهد ظهرنویس، تعهد به پرداخت «وجه چک» با رعایت مهلت‌های قانونی است و در صورت تخلف، خسارات ناشی از تاخیر نیز به آن ملحق می‌شود.
با این حال، برای دفاع در این پرونده، می‌توانید دو نکته کلیدی را در لایحه دفاعیه خود مدنظر قرار دهید:
اول بررسی رعایت مواعد قانونی برای طرح دعوی علیه ظهرنویس؛ طبق ماده ۳۱۵ قانون تجارت، اگر دارنده چک در مهلت قانونی (۱۵ روز برای چک‌های داخلی) برای وصول چک به بانک مراجعه نکرده باشد، حق رجوع به ظهرنویس را از دست می‌دهد. اگر این مواعد رعایت نشده باشد، اصلا تعهد شما به‌عنوان ظهرنویس مخدوش است و مطالبه خسارت نیز بلاوجه است.
دوم، بررسی نحوه تنظیم حکم محکومیت ۱۰ سال پیش؛ اگر در حکم قطعی صادر شده، مسئولیت تضامنی شما در پرداخت خسارت تاخیر تادیه قید شده باشد، با توجه به قطعیت حکم، عملا امکان نقض آن بخش از دادنامه در مرحله اجرای احکام وجود ندارد مگر از طریق روش‌های فوق‌العاده مانند اعاده دادرسی یا اعمال ماده ۴۷۷.
پیشنهاد می‌کنم با مراجعه به سامانه ثنا، متن دقیق دادنامه قطعی را بررسی کنید. اگر در دادنامه تصریح شده که خسارت تاخیر تادیه «به‌طور تضامنی» با صادرکننده بر عهده شماست، عملا راهکار حقوقی برای رهایی از آن در مرحله اجرا بسیار دشوار است، مگر آنکه ثابت کنید دارنده چک در مهلت قانونی وظایف خود را انجام نداده است. در غیر این صورت، شما به‌عنوان مسئول تضامنی، در برابر طلبکار ملزم به پرداخت هستید و پس از پرداخت، می‌توانید در یک پرونده مستقل علیه صادرکننده متواری طرح دعوای «رجوع به ماقبل» کنید و تمامی مبلغ پرداختی (اصل و خسارات) را از او مطالبه نمایید. آرزوی موفقیت برای شما دارم.
