آیا می‌توان علاوه بر ارش، خسارت تأخیر تأدیه نیز مطالبه کرد؟

پرسیده شده ۱ ماه پیش۳۱ پاسخ ثبت شده

خودرویی خریداری کرده‌ام که مشخص شده چپی است. دعوای فسخ مطرح کرده‌ام و قصد دارم خواسته را به مطالبه‌ی ارش تغییر دهم. دادخواست را خرداد ماه ارسال کرده‌ام و جلسه‌ی دادگاه دی‌ماه است؛ احتمالاً رسیدگی بیش از یک سال طول خواهد کشید. آیا می‌توانم علاوه بر ارش، خسارت کاهش ارزش پول (خسارت تأخیر تأدیه) را نیز مطالبه کنم و اگر بله، چگونه؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

تغییر خواسته به مطالبه ارش تا پایان اولین جلسه رسیدگی امکان‌پذیر است، اما در خصوص خسارت تأخیر تأدیه، به دلیل معین نبودن مبلغ ارش پیش از نظر کارشناس و حکم قطعی، دادگاه‌ها معمولاً آن را از زمان قطعی شدن یا تحقق شرایط قانونی محاسبه می‌کنند و برخی نیز ارش را مشمول این خسارت نمی‌دانند.

امکان تغییر خواسته یک قاعده قانونی است، اما پذیرش خسارت تأخیر تأدیه به نحوه نگارش خواسته و زمان‌بندی مطالبه رسمی شما بستگی دارد.

۳۱ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
امیر مهدی‌زاده

امیر مهدی‌زاده

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۸ نظر)

درود بر شما؛
بله؛ با توجه به اینکه ارش، دین ناشی از خیار عیب است، اصل مطالبه آن با استناد به مواد ۴۲۲ و ۴۲۶ قانون مدنی ممکن است و نظریه مشورتی شماره ۷/۹۵/۲۳۸ مورخ ۱۳۹۵/۲/۱۱ نیز ارش را دین بر عهده بایع دانسته است.

با این حال، خسارت تاخیر تادیه موضوع ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی نسبت به ارش، از تاریخ تقدیم دادخواست یا صرفا تاریخ کشف عیب، به‌طور مطلق قابل مطالبه نیست؛ زیرا میزان ارش تا تعیین و احراز قضایی، دین وجه نقد معین محسوب نمی‌شود. در فرض صدور حکم قطعی و امتناع فروشنده متمکن از پرداخت، مطالبه خسارت تاخیر تادیه از زمان ابلاغ و تحقق شرایط ماده ۵۲۲ قابل طرح است. نظریه مشورتی شماره ۷/۹۲/۲۰۶۸ نیز همین تفکیک را در خصوص محکوم‌به ناشی از ارزیابی کارشناسی تایید می‌کند.

رای وحدت رویه شماره ۸۵۰ ۱۴۰۳/۵/۱۶ نیز در صورت تحقق شرایط ماده ۵۲۲، نحوه محاسبه را بر مبنای شاخص سالانه مقرر کرده است.

بنابراین در تغییر خواسته از فسخ به ارش، بهتر است همزمان «مطالبه ارش با جلب نظر کارشناس، خسارت تاخیر تادیه از تاریخ تحقق شرایط قانونی تا اجرای کامل حکم و خسارات دادرسی» به‌نحو صحیح و متناسب با وضعیت پرونده درخواست شود؛ نحوه تنظیم خواسته و تعیین مبدا خسارت، در این پرونده تعیین‌کننده است.

نفیسه اصولی صفار

نفیسه اصولی صفار

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱۸ نظر)

اگر هنوز ارش را رسما مطالبه نکرده‌اید همین الان اظهارنامه بفرستید و مطالبه ارش را اعلام کنید تا برای تعیین مبدا محاسبه خسارت دستتان قوی‌تر باشد. همچنین در دادخواست یا لایحه اصلاحی عبارت ارش با جلب نظر کارشناس به میزان تعیین شده و خسارت تاخیر تادیه آن از تاریخ مطالبه تا اجرای کامل حکم را بیاورید.

علی قاسمی

علی قاسمی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱ نظر)

بله میتوانید ارش را هم مطالبه نمایید بهتر است خواسته را به مطالبه ارش با جلب نظر کارشناس و خسارت تاخیر تادیه و خسارات دادرسی تغییر بدهید

حسین بشری

حسین بشری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۱۵ نظر)

سلام بله قابل مطالبه هست و شما باید خواسته خود را
۱- مطالبه ارش با جلب نظر کارشناس،
۲- خسارت تاخیر تادیه از تاریخ تحقق شرایط قانونی تا زمان اجرای حکم و
۳- خسارات ناشی از دادرسی تعیین و در جلسه اول مطرح کنید .
خسارت تاخیر تادیه هم وفق ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی بعد از مشخص شدن دقیق مبلغ و از تاریخ قطعی شدن قابل مطالبه می باشد.

نمایش ۲۷ پاسخ دیگر وکلا
علیرضا باقری

علیرضا باقری

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۱ نظر)

بله، اما یک نکته مهم دارد: ارش با خسارت تاخیر تادیه از یک جنس نیستند و صرف اینکه خودرو معیوب بوده، به این معنا نیست که به مبلغ ارش خودکار خسارت تاخیر تادیه تعلق می‌گیرد.

در فرض شما که خودرو چپی و معیوب بوده و قصد دارید به‌جای فسخ، ارش مطالبه کنید، ارش معمولا پس از تعیین میزان عیب و ارزش خودرو توسط کارشناس مشخص می‌شود. خسارت تاخیر تادیه موضوع ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی اصولا ناظر به «دین و از نوع وجه رایج» است و شرایطی مانند مطالبه طلب و امتناع مدیون از پرداخت نیز باید وجود داشته باشد.

بنابراین اگر مبلغ ارش هنوز تعیین و قطعی نشده باشد، مطالبه خسارت تاخیر تادیه از تاریخ خرید یا تاریخ طرح دعوای ارش محل اشکال است. اما پس از اینکه میزان ارش مشخص و دین پولی مسلم و قابل مطالبه شد، با وجود شرایط ماده ۵۲۲، امکان مطالبه خسارت تاخیر تادیه قابل بررسی است.

در این پرونده بهتر است اگر می‌خواهید ارش را مطالبه کنید، خسارت تاخیر تادیه را نیز صراحتا در خواسته یا لایحه خود مطالبه کنید و مبدا آن را نیز با توجه به زمان مطالبه و احراز شرایط قانونی مطرح نمایید؛ چون رای وحدت رویه شماره ۸۵۰ نیز محاسبه خسارت تاخیر تادیه را در دعاوی مربوط به دین وجه رایج، با رعایت شرایط ماده ۵۲۲ پذیرفته است.

نکته مهم: صرف طولانی شدن رسیدگی، مثلا اینکه پرونده بیش از یک سال زمان ببرد، به‌تنهایی موجب تعلق خسارت تاخیر تادیه نمی‌شود. باید شرایط قانونی آن احراز شود

منا خسروی

منا خسروی

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

مطالبه ارش امکان‌پذیر است، اما چون مبلغ آن تا تعیین توسط کارشناس معین نیست، نمی‌توان خسارت تاخیر تادیه را از تاریخ کشف عیب مطالبه کرد.

بنابراین توصیه می‌شود در تغییر خواسته از فسخ به ارش، همزمان مطالبه ارش، خسارت تاخیر تادیه از زمان تحقق شرایط قانونی و خسارات دادرسی را به‌صورت دقیق و متناسب با شرایط پرونده درخواست کنید

نسیم روشنفکر

نسیم روشنفکر

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۰ نظر)

مطالبه خسارت تاخیر تادیه با عنایت به اینکه مطالبه خسارت تاخیر نسبت به ارش که خود نوعی خسارت بوده و دین نمی‌باشد فاقد وجاهت قانونی است چرا که به استناد ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی خسارت تاخیر تادیه صرفا به دین تعلق می‌گیرد

زهرا فرج

زهرا فرج

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۶۰ نظر)

با توجه به اینکه خواسته فعلی فسخ معامله است و قصد تغییر آن به مطالبه ارش را دارید، این تغییر اصولا تا پایان اولین جلسه دادرسی، با رعایت شرایط ماده ۹۸ قانون آیین دادرسی مدنی، قابل طرح است. در خصوص خسارت تاخیر تادیه نیز می‌توان آن را به‌صورت تبعی مطالبه کرد؛ لکن شمول ماده ۵۲۲ نسبت به ارش، به جهت اینکه میزان ارش تا زمان کارشناسی و صدور حکم قطعی مستقر و معین نمی باشد، متصور نیست. بنابراین توصیه می‌کنم در جلسه اول، ضمن تغییر خواسته به مطالبه ارش با جلب نظر کارشناس، مطالبه خسارت تاخیر تادیه از تاریخ مطالبه تا زمان پرداخت و کلیه خسارات قانونی نیز صراحتا مطرح شود تا دادگاه حسب تشخیص حقوقی خود اتخاذ تصمیم نماید.

میثم امیرزاده

میثم امیرزاده

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱۵ نظر)

سلام نظر به اینکه اراده شما مبنی بر فسخ اعلام شده است در صورت وجود عیب اراده اول شما ملاک هست و اگر عیبی نباشد فسخ منتفی هست

حمیدرضا قاسمی

حمیدرضا قاسمی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲۳۷ نظر)

تا خونه نرفته و کسی پیشش نیست صحبت کنین خیلی بهتره

پوریا مجیدیانی

پوریا مجیدیانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱ نظر)

با سلام
تغییر خواسته تا پایان اولین جلسه رسیدگی امکان دارد فلذا در جلسه مذکور یا قبل از آن و طی یک لایحه امکان تغییر خواسته برای شما وجود دارد

مریم حاج منوچهری

مریم حاج منوچهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۳۹ نظر)

باسلام
بله، می‌توانید خسارت تاخیر تادیه را هم مطالبه کنید
بهتر است در تغییر خواسته، علاوه بر ارش، صریحا مطالبه خسارت تاخیر تادیه را هم مطرح کنید؛ مثلا:
مطالبه ارش ناشی از عیب مبیع، با جلب نظر کارشناس، به انضمام خسارت تاخیر تادیه از تاریخ مطالبه تا زمان پرداخت کامل محکوم‌به، با رعایت ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی.

محمدباقر سلیمانگلی

محمدباقر سلیمانگلی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۴۹ نظر)

با سلام بله امکان مطالبه اجرت المثل نیز ممکن است

هومن زمانی

هومن زمانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۰ نظر)

با توجه به اینکه ارش، تفاوت قیمت کارلای سالم و معیوب، خود نوعی خسارت محسوب میشود بر اساس رویه ی قضایی، امکان طرح خواسته ی تاخیر تادیه برای آن وجود نداردو دادگاه این بخش از دعوی را رد میکند در نتیجه به قول بعضی حقوقدانها خسارت در خسارت قابل مطالبه نیست

منصور شایانی منش

منصور شایانی منش

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

با سلام

خسارت تاخیر تادیه در فرضی قابل مطالبه است که دین وجه رایج بوده و میزان آن مشخص باشد. بنابر این با توجه به اینکه میزان عرش تعیین نشده، لذا اصولا خسارت تاخیر تادیه قابل مطالبه نمیباشد مگر پس از صدور حکم قطعی مبنی بر پرداخت عرش و امتناع خوانده از پرداخت

الهام اسحاقیان درچه

الهام اسحاقیان درچه

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

بله شما می‌توانید مطالبه کنید وخواسته شما باید اینگونه باشد مطالبه آرش باجلب نظر کارشناس...خسارت تاخیرتادیه ازتاریخ تحقق تازمان اجرای حکم...خسارت دادرسی

تهمینه جعفری زرمهری

تهمینه جعفری زرمهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۱۸ نظر)

بله، می‌توانید خسارت کاهش ارزش پول را در قالب «خسارت ناشی از تاخیر در انجام تعهد» با استناد به ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی و نظریه کارشناسی درباره قیمت روز خودرو مطالبه کنید.

بهنام رفیعی ساران

بهنام رفیعی سارانهویت این وکیل به‌صورت دستی توسط کارشناسان بنیاد وکلا احراز شده است.

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۷(۴۸۰ نظر)

سلام

امکان مطالبه خسارت بر خسارت وجود ندارد و به نظر چنین مطالبه ای پذیرفته نخواهد شد و نکته اصلی آن است که در دی ماه همزمان با انجام رسیدگی میتوانید تقاضای کارشناسی نمایید تا میزان خسارات و هزینه ان از طریق ارجاع امر به کارشناس و به روز ارزیابی شود

سجاد ابراهیمی

سجاد ابراهیمی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

بله، می‌توانید خسارت کاهش ارزش پول را نیز مطالبه کنید؛ اما در پرونده شما باید بین «ارش» و «خسارت تاخیر تادیه» تفکیک شود. ارش، تفاوت قیمت خودروی سالم و معیوب در زمان معامله است و با خسارت تاخیر تادیه تفاوت دارد.

اگر خواسته را از فسخ به ارش تغییر می‌دهید، بهتر است در لایحه اصلاحی صراحتا علاوه بر ارش، خسارات قانونی و خسارت تاخیر تادیه مبلغ ارش از تاریخ مطالبه تا زمان پرداخت را نیز مطالبه کنید. ماده ۵۲۲ زمانی قابل اعمال است که دین وجه رایج و شرایط قانونی آن از جمله مطالبه و امتناع مدیون وجود داشته باشد. 

اما توجه کنید که در خصوص «ارش» ممکن است دادگاه آن را تا زمان تعیین میزان توسط کارشناس، دین قطعی و قابل محاسبه تلقی نکند؛ بنابراین تاریخ شروع خسارت تاخیر تادیه محل بحث است و بهتر است در دادخواست/لایحه، از تاریخ مطالبه یا حداقل از تاریخ تعیین قطعی ارش توسط دادگاه، مطالبه آن را صریحا درج کنید.

چون دادخواست شما از خرداد ثبت شده و جلسه دی‌ماه است، قبل از جلسه با لایحه، خواسته را اصلاح و مطالبه خسارت تاخیر تادیه را نیز صریحا اضافه کنید تا دادگاه نسبت به آن تعیین تکلیف کند. رای وحدت رویه ۸۵۰ نیز نحوه محاسبه خسارت تاخیر تادیه را بر مبنای شاخص سالانه بانک مرکزی مشخص کرده است.

حدیث محمودی

حدیث محمودی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳۱ نظر)

مطالبه ارش به دلیل خیار عیب مطابق مواد ۴۲۲ و ۴۲۶ قانون مدنی ممکن است و ارش دین بر عهده فروشنده محسوب می‌شود

در خصوص خسارت تاخیر تادیه چون ارش تا پیش از تعیین قضایی و نظر کارشناس دین وجه نقد معین نیست امکان مطالبه آن از تاریخ کشف عیب وجود ندارد

طبق رای وحدت رویه ۸۵۰ مطالبه خسارت تاخیر تادیه تنها پس از تحقق شرایط ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی و از زمان ابلاغ یا قطعی شدن حکم با در نظر گرفتن شاخص بانک مرکزی قابل طرح است

در صورت تغییر خواسته از فسخ به ارش دادخواست خود را شامل مطالبه ارش با نظر کارشناس به همراه خسارات دادرسی و خسارت تاخیر تادیه از زمان تحقق شرایط قانونی تنظیم کنید

دقت در تعیین مبدا محاسبه خسارت و نحوه تنظیم دادخواست نقش تعیین‌کننده‌ای در موفقیت پرونده دارد

محمد رفیعی راد

محمد رفیعی راد

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۵(۲ نظر)

درود
بله، می‌توانید همزمان با تغییر خواسته از فسخ به ارش، مطالبه خسارت تاخیر تادیه ارش را نیز مطرح کنید؛ مشروط به اینکه مبلغ ارش پس از کارشناسی مشخص و دین، حال و قابل مطالبه باشد. بهتر است این درخواست را تا پایان اولین جلسه دادرسی صریحا اعلام کنید؛ زیرا تغییر خواسته باید با دعوای اصلی مرتبط و دارای منشا واحد باشد. چگونگی آن طی یک پیام مقدور نیست نیاز به مشاوره تلفنی و بررسی مدارک دارد.
با احترام

مصطفی فودازی

مصطفی فودازی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳ نظر)

با سلام
بله، اصل مطالبه خسارت تاخیر تادیه ارش در صورت وجود شرایط ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی قابل طرح است؛ اما صرف گذشت زمان کافی نیست.
اگر می‌خواهید در همان پرونده مطالبه کنید، باید تا پایان اولین جلسه دادرسی، خواسته و نحوه مطالبه خسارت تاخیر تادیه را به‌طور صریح مطرح و هزینه دادرسی مربوط را پرداخت کنید. پس از آن، طرح خواسته جدید معمولا با محدودیت مواجه می‌شود.
مبدا خسارت نیز حسب شرایط، معمولا از زمان مطالبه دین و قابل‌مطالبه و معین شدن مبلغ ارش بررسی می‌شود، نه لزوما از تاریخ خرید خودرو.

علی فتحی

علی فتحی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۴ نظر)

سلام کاربر گرامی بله از زمان صدور رای قطعی خسارت تاخیر تادیه تعلق خواهد گرفت

معصومه حیدری

معصومه حیدری

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۸ نظر)

درودد
بهتر است که در دی ماه همزمان با انجام رسیدگی تقاضای کارشناسی نمایید تا میزان خسارات و هزینه ان از طریق ارجاع امر به کارشناس و به قیمت روز ارزیابی بشود.

الیکا فخرایی لطف آبادی

الیکا فخرایی لطف آبادی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱۶ نظر)

سلام. مطالبه خسارت کاهش ارزش پول در کنار ارش امکان‌پذیر است، اما باید با دقت در نوع دعوا و زمان وقوع خسارت مدیریت شود. از آنجا که دادخواست شما مربوط به فسخ یا ارش است، مطالبه خسارت تاخیر تادیه مستلزم وجود یک دین قطعی و قابل مطالبه باشد که در مرحله فسخ، تنها پس از صدور حکم قطعی و قابلیت اجرا، امکان مطالبه آن فراهم می‌شود. برای پیگیری، می‌توانید در مراحل بعدی یا از طریق اصلاح دادخواست (اگر در مهلت قانونی هستید) نسبت به مطالبه خسارت ناشی از کاهش ارزش پول اقدام کنید.

جاوید محمدی

جاوید محمدی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳۲ نظر)

با سلام کاربر گرامی با توجه به توضیحات شما شما فقط می‌توانید دعوا را تا پایان جلسه اول رسیدگی تغییر داده و آرش به قیمت روز مطالبه نمایید

امیر فراستی

امیر فراستی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۲ نظر)

سلام پیرو سوال شما، خسارت تاخیر تادیه را هم‌زمان با ارش ناشی از عیب خودرو اصولا نمی‌توان از تاریخ خرید مطالبه کرد؛ چون ارش در ابتدا «دین وجه رایج» محسوب نمی‌شود و مبلغ آن با کارشناسی تعیین می‌شود اما پس از تعیین و قطعی‌شدن مبلغ ارش و مطالبه آن، در صورت وجود شرایط ماده ۵۲۲، امکان مطالبه خسارت تاخیر تادیه از زمان تحقق شرایط قانونی وجود دارد. بنابراین در دعوای فعلی، خواسته ارش را مطرح و به‌طور احتیاطی مطالبه خسارت تاخیر تادیه از تاریخ مطالبه/قطعیت مبلغ ارش تا پرداخت را نیز درج کنید.

زهرا رفیعی

زهرا رفیعی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۲ نظر)

بله، اصل مطالبه خسارت تاخیر تادیه ارش در صورت تحقق شرایط ماده ۵۲۲ قابل طرح است؛ اما مبدا آن لزوما تاریخ دادخواست نیست

ابراهیم باقریان خوزانی

ابراهیم باقریان خوزانی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۵ نظر)

اصل مطالبه خسارت کاهش ارزش پول ممکن است؛ اما در پرونده شما باید بین ارش ناشی از عیب خودرو و خسارت تاخیر تادیه تفکیک کرد.
اگر مبنای دعوا این است که خودرو در زمان معامله «معیوب و چپی» بوده و شما به‌جای فسخ، ارش می‌خواهید، ارش ماهیتا غرامت ناشی از عیب است. برای خود ارش، استدلال قوی این نیست که ماده ۵۲۲ را مستقیما اعمال کنیم؛ ماده ۵۲۲ درباره «دین و وجه رایج» است و رای وحدت رویه ۸۵۰ نیز همین چارچوب را تایید کرده است

سمانه پیرانی

سمانه پیرانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۱ نظر)

بله میتوانید تا پایان جلسه اول دادگاه خواسته را به مطالبه ارش و خسارت تاخیر تادیه تغییر دهید برای این کار باید در همان جلسه اول لایحه بدهید و صراحتا این تغییر خواسته و مطالبه خسارت از زمان ثبت دادخواست را اعلام کنید

علیرضا زرینه پور

علیرضا زرینه پور

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۱ نظر)

بادرود
شما بدوا نمیتوانید درخواست فسخ نمایید بدوا باید با اظهارنامه اعلام فسخ نمایید سپس دادخواست تنفیذ فسخ تقدیم نمایید بقیه موارد نیز امکان ندارد

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید