با سلام و احترام.
در نظام حقوقی ایران، مسئولیت‌های ناشی از تصادفات رانندگی بین «راننده» و «دارنده (مالک)» تفکیک شده است. به طور کلی، خبر خوب برای شما این است که مسئولیت کیفری (زندان و مجازات جرم) متوجه مالک نیست، اما در بخش مالی و مدنی شرایط متفاوتی حاکم است.
در ادامه، جزئیات وضعیت شما بر اساس قوانین جاری (سال ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵) تشریح شده است:
مسئولیت کیفری و مجازات‌ها
مسئولیت کیفری (مانند حبس یا شلاق در صورت فوت یا جرح) منحصرا متوجه شخص راننده است که مرتکب تقصیر شده است.
تبرئه مالک: شما به عنوان مالک، بابت جرمی که دوستتان مرتکب شده (مانند بی‌احتیاطی در رانندگی منجر به جرح یا فوت) مجازات نخواهید شد.
استثنای مهم: اگر شما با علم به اینکه دوستتان گواهینامه ندارد، خودرو را در اختیار او قرار داده باشید، ممکن است به عنوان «معاونت در رانندگی بدون گواهینامه» تحت پیگرد قرار بگیرید که مجازات آن جزای نقدی است.
خسارات مالی و جانی (دیه)
طبق قانون بیمه اجباری شخص ثالث، مسئولیت پرداخت خسارت به عهده «دارنده» و «راننده» به صورت تضامنی است، اما بار اصلی بر دوش بیمه‌نامه خودرو است.
نقش بیمه: اگر خودروی شما بیمه‌نامه معتبر داشته باشد، شرکت بیمه موظف است تمام خسارات جانی (دیه) و مالی اشخاص ثالث را تا سقف تعهدات پرداخت کند، حتی اگر راننده مالک نباشد.
تاثیر در سوابق بیمه: متاسفانه در صورت استفاده از بیمه برای پرداخت خسارت، تخفیف‌های عدم خسارت بیمه‌نامه شما از بین خواهد رفت؛ چرا که طبق قانون جدید، سوابق بیمه به کدملی مالک گره خورده است.
وضعیت گواهینامه راننده
اگر دوست شما در زمان تصادف گواهینامه معتبر نداشته باشد، وضعیت برای شما و ایشان پیچیده‌تر می‌شود:
پرداخت و بازیافت : شرکت بیمه ابتدا دیه و خسارت زیان‌دیدگان را پرداخت میکند تا حق آن‌ها ضایع نشود، اما طبق ماده ۱۵ قانون بیمه شخص ثالث، کل مبلغ پرداخت شده را از راننده مقصر (دوست شما) پس می‌گیرد.
افت قیمت خودرو: خسارت افت قیمت خودروی زیان‌دیده معمولا تحت پوشش بیمه نیست و راننده مقصر موظف به پرداخت آن است.
