سلام
در پاسخ به پرسش شما، ملاک اصلی برای تعیین نوع مجازات در حقوق کیفری ایران، سن فرد در زمان ارتکاب جرم است. اگر فردی در ۱۷ سالگی مرتکب جرمی شود، حتی اگر در ۲۰ سالگی علیه او شکایت و محاکمه شود، مشمول مجازاتهای ویژه نوجوانان (ماده ۸۹ قانون مجازات اسلامی) خواهد بود، نه مجازات بزرگسالان.
نوع مجازات در جرم تعزیری درجه ۶
طبق ماده ۸۹ قانون مجازات اسلامی، برای نوجوانانی که در زمان ارتکاب جرم بین ۱۵ تا ۱۸ سال تمام شمسی سن داشتهاند و جرم آنها از نوع تعزیری درجه ۶ است، مجازات بزرگسالان (مانند حبس یا شلاق) اعمال نمیشود. در عوض، دادگاه مکلف است یکی از دو مورد زیر را انتخاب کند:
پرداخت جزای نقدی: مبلغی بین ۱ تا ۴ میلیون تومان (با توجه به تعدیلهای قانونی اخیر).
انجام خدمات عمومی رایگان: به مدت ۶۰ تا ۱۸۰ ساعت.
مرجع رسیدگی و محل نگهداری
اگرچه مجازات فرد طبق ضوابط نوجوانان تعیین میشود، اما به دلیل اینکه سن او در زمان رسیدگی از ۱۸ سال گذشته است، تفاوتهایی در روند اجرایی وجود دارد:
دادگاه صالح: با توجه به تبصره ۲ ماده ۳۰۴ قانون آیین دادرسی کیفری، چون سن متهم قبل از شروع رسیدگی از ۱۸ سال فراتر رفته، پرونده در دادگاه کیفری صالح (و نه لزوما دادگاه اختصاصی اطفال) اما با رعایت مقررات مربوط به نوجوانان بررسی میشود.
محل نگهداری: در صورتی که مجازات فرد شامل نگهداری باشد (که در درجه ۶ معمولا منتفی است)، محکومانی که بیش از ۱۸ سال سن دارند در بخش "نگهداری جوانان" در کانون اصلاح و تربیت نگهداری میشوند تا با افراد زیر ۱۸ سال یا بزرگسالان در زندانهای عمومی در تماس نباشند.