سلام
بر اساس قوانین مربوط به کوچه‌های بن‌بست در ایران، مالکیت این کوچه‌ها متعلق به صاحبان املاکی است که درب ورودی منزل یا ملکشان به آن کوچه باز می‌شود.
نکات کلیدی در این خصوص عبارتند از:
مالکیت اختصاصی: کوچه‌های بن‌بست جزو اموال عمومی محسوب نمی‌شوند و ملک مشترک یا اختصاصی اشخاصی هستند که درب ملکشان به آن کوچه باز می‌شود. طبق قانون مدنی، کوچه‌هایی که انتهای آنها مسدود نیست قابل تملک خصوصی نیستند، اما مفهوم مخالف این ماده نشان می‌دهد که کوچه‌های بن‌بست قابلیت تملک خصوصی دارند.
تعریف مالکین مجاور: منظور از مالکین مجاور که حق تملک و تقسیم کوچه بن‌بست را دارند، صرفا کسانی هستند که درب ورودی ملکشان مستقیما به داخل کوچه باز می‌شود.
وضعیت دیوار مشترک: داشتن دیوار مشترک با کوچه بن‌بست، به تنهایی حقی برای مالکیت یا ادعای سهم از کوچه ایجاد نمی‌کند.
اقدام همسایه: بنابراین، همسایه‌ای که تنها دیوار حیاط خلوتش به کوچه بن‌بست منتهی می‌شود و درب ورودی مستقیمی به آن ندارد، جزو مالکین آن کوچه محسوب نمیشود. صرف برداشتن دیوار و ایجاد دسترسی جدید (بدون داشتن درب ورودی از ابتدا)، به طور خودکار حقی نسبت به مالکیت مشاعی کوچه برای او ایجاد نمی‌کند. مالکین اصلی (صاحبان درب‌های ورودی) می‌توانند با توافق، کوچه را بین خود تقسیم کنند.
در نتیجه، همسایه‌ای که دیوار ملکش در مجاورت کوچه بن‌بست قرار دارد، نمیتواند صرفا با برداشتن آن دیوار، ادعای مالکیت نسبت به کوچه داشته باشد، زیرا طبق تعاریف قانونی، مالکیت این کوچه‌ها به صاحبان املاکی تعلق دارد که درب ورودی‌شان به آن کوچه باز می‌شود. هرگونه استفاده یا تصرف در کوچه بن‌بست توسط مالکین باید با توافق و تراضی صورت گیرد و در صورت بروز اختلاف یا سوءاستفاده از حق، امکان پیگیری قانونی از طریق دادگاه وجود دارد.
