آیا ماده ۲۳۷ قانون مجازات اسلامی تعزیر منصوص شرعی است؟

پرسیده شده ۱ ماه پیش۳۰ پاسخ ثبت شده

با توجه به رأی وحدت رویهٔ شمارهٔ ۷۷۰ هیئت عمومی دیوان عالی کشور، آیا ماده ۲۳۷ قانون مجازات اسلامی (رفتارهای همجنس‌گرایانهٔ غیر از لواط و تفخیذ) تعزیر منصوص شرعی محسوب می‌شود یا تعزیر غیرمنصوص؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

اکثر وکلا ماده ۲۳۷ قانون مجازات اسلامی را با توجه به رأی وحدت رویه ۷۷۰ تعزیر غیرمنصوص می‌دانند و معتقدند نهادهای ارفاقی مانند تخفیف و تعلیق شامل آن می‌شود، هرچند برخی وکلا آن را منصوص شرعی دانسته‌اند.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

وضعیت تعزیر ماده ۲۳۷ قانون مجازات

بر اساس نظر اکثریت وکلا و استدلال رأی وحدت رویه شماره ۷۷۰، چون نوع و میزان دقیق مجازات در شرع معین نشده و قانونگذار تا ۷۴ ضربه شلاق تعیین کرده است، این جرم تعزیر غیرمنصوص شرعی محسوب می‌شود. در نتیجه، مقررات و نهادهای ارفاقی عمومی مانند تخفیف، تعلیق و تعویق مجازات می‌تواند بر آن اعمال شود. با این حال، اقلیتی از وکلا همچنان آن را منصوص شرعی می‌دانند که در صورت پذیرش آن، احکام و محدودیت‌های خاص تعزیرات منصوص جاری خواهد بود.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۳۰ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
حسین بشری

حسین بشری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۱۵ نظر)

خیر. ماده ۲۳۷ قانون مجازات اسلامی را باید تعزیر غیرمنصوص شرعی دانست؛
ملاک رای ۷۷۰ این است که تعزیر منصوص شرعی زمانی است که نوع و مقدار مجازات همانند حدود، از سوی شرع معین و غیرقابل تغییر باشد. بنابراین صرف اینکه رفتار در شرع حرام باشد، آن را «تعزیر منصوص شرعی» نمی‌کند.
در ماده ۲۳۷، قانونگذار برای رفتارهای موضوع ماده، تا ۷۴ ضربه شلاق تعیین کرده و میزان مجازات را در اختیار دادگاه قرار داده است؛ بنابراین با معیار رای ۷۷۰، منصوص شرعی محسوب نمی‌شود و تعزیر غیرمنصوص شرعی است.
نتیجه: مقررات عمومی مربوط به تعلیق تخفیف و یا تشدید و ....اصولا نسبت به آن قابل اعمال است؛ مگر اینکه مقرره خاص دیگری مانع باشد.

هومن زمانی

هومن زمانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۰ نظر)

تعزیر منصوص شرعی به مجازاتی گفته میشود که نه تنها نوع آنرا شارع تعیی کرده، بلکه میزان یعنی حد اقل تا حد اکثر آنرا هم وی تعیین کرده است بنابر این از نظر قانونی و بر اساس رای شماره ی ۷۷۰، مجازات تعزیری برای اعمالی که در ماده ی ۶۳۷ میگنجد و لواط و تفخیذ نیستند، منصوص قانونی یا حکومتی بوده و شامل قواعد عمومی تعزیرات میگردد

مصطفی فودازی

مصطفی فودازی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳ نظر)

با سلام
با توجه به رای وحدت رویه شماره ۷۷۰ ۱۳۹۷/۸/۲۹ هیات عمومی دیوان عالی کشور، رفتار موضوع ماده ۲۳۷ قانون مجازات اسلامی در زمره تعزیرات منصوص شرعی قرار می‌گیرد، نه تعزیرات غیرمنصوص.
در نتیجه، احکام خاص تعزیرات منصوص شرعی درباره آن قابل اعمال است و مقررات مربوط به تعزیرات غیرمنصوص، از جمله برخی محدودیت‌های مقرر در ماده ۴۶ قانون مجازات اسلامی، لزوما بر آن حاکم نیست.

سید محمد جواد حسینی حقیقت

سید محمد جواد حسینی حقیقت

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

ضمن عرض سلام مطابق نظریه مشورتی ۱۳۰۳ و نظریه مشورتی شماره ۷/۹۳/۶۱ مورخ ۱۳۹۳/۰۱/۲۳
با توجه به ماده ۱۸ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ ارتکاب محرماتی که شرعا قابل تعزیر است، تعزیر شرعی محسوب می‌شود و تعزیرات منصوص شرعی به تعزیراتی گفته می‌شود که در شرع مقدس اسلام برای یک عمل حرام نوع و مقدار کیفر مشخص شده باشد، بنابراین مواردی که به موجب روایات یا هردلیل شرعی دیگر به طور کلی و مطلق برای عملی تعزیر مقرر گردیده است و نوع و مقدار آن معین نشده است، تعزیر منصوص شرعی محسوب نمی‌شود. لذا ماده ۲۳۷ نیز منصوص شرعی نیست زیرا نوع و میزان مجازات دنیوی آن بیان نشده است.

نمایش ۲۶ پاسخ دیگر وکلا
نسیم روشنفکر

نسیم روشنفکر

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۰ نظر)

با اتکا به منطوق و استدلال دیوان عالی کشور در رای وحدت رویه شماره ۷۷۰، رفتار موضوع ماده ۲۳۷ قانون مجازات اسلامی تعزیر غیرمنصوص شرعی محسوب شده و تمامی احکام و تاسیسات ارفاقی ناظر بر تعزیرات عمومی (از جمله تعلیق، تخفیف و مرور زمان) بر آن جاری و ساری می‌باشد

فرشته نوری

فرشته نوری

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۸(۱۴۱ نظر)

با سلام،این مورد از تعزیرات غیر شرعی محسوب می شودو تحت شرایطی ارفاقات قانونی را شامل می شود.

الیکا فخرایی لطف آبادی

الیکا فخرایی لطف آبادی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱۶ نظر)

سلام. بر اساس رای وحدت رویه شماره ۷۷۰ دیوان عالی کشور، تعزیر موضوع ماده ۲۳۷ قانون مجازات اسلامی تعزیر غیرمنصوص شرعی محسوب می‌شود. بنابراین کلیه مقررات عمومی تخفیف، تعلیق، تعویق و تبدیل مجازات بر آن جاری است.

میثم امیرزاده

میثم امیرزاده

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱۵ نظر)

سلام به نظر منصوص شرعی نمی باشد

حدیث محمودی

حدیث محمودی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳۱ نظر)

ماده ۲۳۷ قانون مجازات اسلامی یک تعزیر غیرمنصوص شرعی است
طبق رای ۷۷۰ تعزیر منصوص زمانی است که نوع و مقدار آن توسط شرع دقیقا تعیین شده باشد
از آنجا که قانونگذار در این ماده میزان مجازات را در اختیار دادگاه گذاشته است پس منصوص شرعی نیست
قواعد عمومی مربوط به تخفیف یا تشدید مجازات بر این ماده قابل اعمال است مگر اینکه قانون خاصی مانع شود

حمیدرضا قاسمی

حمیدرضا قاسمی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲۳۷ نظر)

بر اساس رای وحدت رویه شماره ۷۷۰، ماده ۲۳۷ قانون مجازات اسلامی به دلیل آنکه مجازات آن در شرع تعیین نشده، تعزیر غیرمنصوص شرعی محسوب میشود. این نوع تعزیر در حیطه اختیارات قاضی است و میزان آن با توجه به شرایط پرونده تعیین میگردد. برای اثبات جرم نیز ادله عادی مانند شهادت دو مرد یا اقرار کافی نیست و نیاز به ادله قوی‌تر دارد. همچنین این جرم مشمول قواعد مربوط به حدود شرعی مانند توبه یا شبهه نمیشود.

محمدباقر سلیمانگلی

محمدباقر سلیمانگلی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۴۹ نظر)

با سلام در دسته منصوص شرعی میباشند

سجاد ابراهیمی

سجاد ابراهیمی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

بله؛ با توجه به رای وحدت رویه شماره ۷۷۰، ماده ۲۳۷ قانون مجازات اسلامی را باید تعزیر غیرمنصوص شرعی دانست.

مبنای رای وحدت رویه این است که «تعزیر منصوص شرعی» زمانی است که نوع و مقدار مجازات در شرع مشخص شده باشد و حاکم امکان تغییر آن را نداشته باشد. ماده ۲۳۷ مجازات را بین ۳۱ تا ۷۴ ضربه شلاق تعیین کرده و انتخاب میزان آن را به دادگاه واگذار کرده است؛ بنابراین ویژگی تعزیر منصوص شرعی را ندارد. 

البته خود رای وحدت رویه ۷۷۰ مستقیما درباره ماده ۶۳۷ صادر شده، نه ماده ۲۳۷؛ اما مبنای استدلال آن درباره معیار تشخیص تعزیر منصوص شرعی، قابل اعمال بر ماده ۲۳۷ است. بنابراین ماده ۲۳۷، تعزیر غیرمنصوص و درجه شش محسوب می‌شود. 

در نتیجه، اصولا مقررات عمومی جرایم تعزیری، از جمله تخفیف، تعلیق و سایر نهادهای ارفاقی با رعایت شرایط قانونی درباره آن قابل بررسی است.

مجتبی نصیری نیا

مجتبی نصیری نیا

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۷ نظر)

خیر با توجه به ذکر آن در قانون و تعیین مجازات برای آن، تعزیر غیرمنصوص به حساب می آید. فعل مجرمانه زمانی تعزیر منصوص به شمار می آید که در قانون به آن اشاره نشده اما در شرع برای آن مجازات تعیین شده باشد.

جاوید محمدی

جاوید محمدی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳۱ نظر)

باسلام کاربر گرامی
بر اساس رای وحدت رویه شماره ۷۷۰، ماده ۲۳۷ قانون مجازات اسلامی به دلیل آنکه مجازات آن در شرع تعیین نشده، تعزیر غیرمنصوص شرعی محسوب میشود.

حمیدرضا مجتهدی فر

حمیدرضا مجتهدی فر

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

سلام، ماده ۲۳۷ قانون مجازات اسلامی (تعزیر غیرمنصوص شرعی درجه شش) محسوب شده و مشمول مقررات عمومی تخفیف، تعلیق، تعویق و تبدیل مجازات میگردد. موفق باشید

زهرا فرج

زهرا فرج

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۵۸ نظر)

تعبیر غیرمنصوص شرعی محسوب می گردد.

علی قاسمی

علی قاسمی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱ نظر)

خیر با توجه به اینکه مجازات اینگونه رفتارها در شرع تعیین نشده تعزیر منصوص شرعی نیست بلکه منصوص غیر شرعی محسوب شده و تخفیف با تشدید مجازات نسبت به آن قابل اعمال است

محمد باقری

محمد باقری

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲۶ نظر)

سلام
ملاک مصادیق تعزیر منصوص شرعی موضوع تبصره ۲ ماده ۱۱۵ و یا مصادیق تعزیر معین شرعی ماده ۱۳۵ قانون مجازات اسلامی ، تعزیراتی است که در شرع مقدس اسلام برای یک عمل مقرر و نوع و مقدار و کیفیت آن مشخص شده است، نتیجتا به صراحت تبصره ۲ ماده ۱۱۵ قانون مجازات اسلامی حکم ماده ۲۳۷ قانون مذکور شامل تعزیرات منصوص شرعی نمی شود.
رای وحدت رویه نیز موید منصوص شرعی نبودن جرم موضوع ماده ۲۳۷ قانون مذکور می باشد

حانیه محمدیان

حانیه محمدیان

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱ نظر)

درود
خیر موارد مذکور در این ماده، تعزیر منصوص شرعی نیستند. موفق باشید

مریم حاج منوچهری

مریم حاج منوچهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۳۹ نظر)

باسلام
خیر. ماده ۲۳۷ قانون مجازات اسلامی تعزیر منصوص شرعی محسوب نمی‌شود و رای وحدت رویه شماره ۷۷۰ نیز در همین جهت قابل استناد است؛ البته رای وحدت رویه مستقیما درباره ماده ۶۳۷ قانون تعزیرات صادر شده، نه ماده ۲۳۷.
ماده ۲۳۷ مقرر می‌کند اعمالی مانند تقبیل و ملامسه از روی شهوت، در موارد غیر از لواط و تفخیذ، موجب ۳۱ تا ۷۴ ضربه شلاق تعزیری درجه شش است
ملاک رای وحدت رویه ۷۷۰ این است که تعزیر منصوص شرعی زمانی است که نوع و مقدار مجازات به‌صورت معین از شرع مقرر شده باشد و قابل تغییر نباشد. هیات عمومی درباره ماده ۶۳۷ تصریح کرد چون قانونگذار میزان مجازات را به صورت تا ۹۹ ضربه تعیین کرده و انتخاب میزان را به نظر حاکم واگذار کرده است، این مجازات تعزیر منصوص شرعی نیست.

علیرضا باقری

علیرضا باقری

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۱ نظر)

خیر. ماده ۲۳۷ قانون مجازات اسلامی تعزیر منصوص شرعی محسوب نمی‌شود. رای وحدت رویه شماره ۷۷۰ مستقیما درباره ماده ۲۳۷ نیست، بلکه درباره ماده ۶۳۷ تعزیرات است؛ اما مبنای استدلال آن برای تشخیص «تعزیر منصوص شرعی» قابل استفاده است. هیات عمومی ملاک را این دانست که در تعزیر منصوص شرعی، نوع و مقدار مجازات باید از شرع تعیین شده و قابل تغییر نباشد؛ در حالی که در ماده ۶۳۷ میزان شلاق «تا ۹۹ ضربه» تعیین شده بود و مقدار آن به تشخیص دادگاه واگذار شده بود.

در ماده ۲۳۷ نیز مجازات ۳۱ تا ۷۴ ضربه شلاق تعزیری درجه شش تعیین شده و دادگاه در این بازه اختیار تعیین میزان مجازات را دارد؛ بنابراین با همان مبنای رای وحدت رویه ۷۷۰، تعزیر ماده ۲۳۷، تعزیر غیرمنصوص شرعی است و احکام عمومی تعزیرات، از جمله قواعد مربوط به تخفیف و احتساب ایام بازداشت، اصولا درباره آن قابل اعمال است. متن خود ماده نیز صراحتا از «شلاق تعزیری درجه شش» سخن گفته است.

لذا نمی‌توان گفت چون رفتار موضوع ماده ۲۳۷ در شرع حرمت دارد، پس خود مجازات مقرر در ماده ۲۳۷ «تعزیر منصوص شرعی» است؛ منصوص شرعی بودن ناظر به نوع و مقدار مجازات است، نه صرفا منشا شرعی رفتار. رای وحدت رویه ۷۷۰ دقیقا بر همین تفکیک تاکید دارد

امیر مهدی‌زاده

امیر مهدی‌زاده

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۸ نظر)

درود بر شما؛
خیر. مجازات مقرر در ماده ۲۳۷ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، «تعزیر غیرمنصوص شرعی» است؛ نه تعزیر منصوص شرعی.

ماده ۲۳۷ صراحتا مجازات را «۳۱ تا ۷۴ ضربه شلاق تعزیری درجه شش» تعیین کرده و تعیین میزان مجازات را در بازه قانونی به دادگاه واگذار نموده است. بنابراین با ملاک رای وحدت رویه شماره ۷۷۰ ۱۳۹۷/۴/۲۶ هیات عمومی دیوان عالی کشور، که تعزیر منصوص شرعی را مجازاتی می‌داند که نوع و مقدار آن شرعا معین و غیرقابل تغییر باشد، عنوان تعزیر منصوص شرعی بر ماده ۲۳۷ صدق نمی‌کند.

نتیجه عملی: مقررات عمومی تعزیرات، از جمله احتساب ایام بازداشت موضوع ماده ۲۷ و حسب مورد مقررات تخفیف و توبه، با رعایت شرایط قانونی، نسبت به محکومیت ماده ۲۳۷ قابل اعمال است؛ رای وحدت رویه ۷۷۰ نیز به موجب ماده ۴۷۱ قانون آیین دادرسی کیفری لازم‌الاتباع است. نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۱/۱۱۵۸ مورخ ۱۴۰۱/۱۱/۹ نیز همین معیار را تایید کرده است.

راهکار دقیق در پرونده، بررسی قابلیت اعمال مواد ۱۱۴ و ۱۱۵، ۲۷ و ۳۷ قانون مجازات اسلامی و نحوه احتساب یا سقوط مجازات با توجه به وضعیت خاص محکومیت است.

علی اکبر نصیری خلیلی

علی اکبر نصیری خلیلی

کارشناس حقوقی

با سلام ، با توجه به ملاک‌های رای وحدت رویه شماره ۷۷۰ دیوان عالی کشور، ماده ۲۳۷ قانون مجازات اسلامی که برای رفتارهای همجنس‌گرایانه (غیر از لواط و تفخیذ) مجازات شلاق تعیین کرده، به دلیل ریشه مستقیم در متون شرعی و تعیین دقیق نوع مجازات توسط مقنن، «تعزیر منصوص شرعی» محسوب می‌شود. در نتیجه، این جرم از شمول برخی قواعد مربوط به تعزیرات غیرمنصوص (از قبیل آزادی مشروط یا امکان تعلیق مجازات در شرایط خاص) خارج است.

وحید عاکفی قاضیانی

وحید عاکفی قاضیانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۳۷ نظر)

تعزیر منصوص شرعی نمی باشد.

ابراهیم باقریان خوزانی

ابراهیم باقریان خوزانی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۵ نظر)

بله؛ ماده ۲۳۷ قانون مجازات اسلامی، تعزیر غیرمنصوص شرعی محسوب می‌شود و رای وحدت رویه شماره ۷۷۰ نیز با مبنای استدلال خود، مؤید این نتیجه است؛ هرچند موضوع مستقیم رای، ماده ۶۳۷ بوده است، نه ماده ۲۳۷.

تهمینه جعفری زرمهری

تهمینه جعفری زرمهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۱۸ نظر)

بر اساس رای وحدت رویه شماره ۷۷۰، رفتارهای مذکور در ماده ۲۳۷ به دلیل عدم ثبوت نص شرعی بر آن، تعزیر غیرمنصوص (قابل تخفیف و تبدیل) محسوب می‌شوند.

امیر فراستی

امیر فراستی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۲ نظر)

سلام پیرو سوال شما، ماده ۲۳۷ قانون مجازات اسلامی، تعزیر منصوص شرعی محسوب نمی‌شود؛ بلکه تعزیر غیرمنصوص شرعی است. رای وحدت رویه ۷۷۰ مستقیما درباره ماده ۶۳۷ است، اما مبنای آن این است که صرف وجود مستند شرعی برای حرمت عمل کافی نیست؛ باید نوع و مقدار تعزیر در شرع مشخص شده باشد. در ماده ۲۳۷، مجازات «۳۱ تا ۷۴ ضربه» تعیین شده و مقدار آن به اختیار قاضی در این بازه است؛ بنابراین منصوص شرعی نیست.

زهرا رفیعی

زهرا رفیعی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۲ نظر)

طبق رای وحدت رویه ۷۷۰ ۱۳۹۷/۴/۲۶، ملاک «تعزیر منصوص شرعی» این است که نوع و مقدار مجازات به‌گونه‌ای از شرع تعیین شده باشد که قابل تغییر نباشد.

سمانه پیرانی

سمانه پیرانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۱ نظر)

بر اساس رای وحدت رویه ۷۷۰ تعزیر منصوص شرعی باید نوع و مقدار ثابت در شرع داشته باشد چون در ماده ۲۳۷ مقدار مجازات ثابت نیست و به صورت محدوده ۳۱ تا ۷۴ ضربه شلاق تعیین شده است این جرم تعزیر غیرمنصوص محسوب میشود

علیرضا زرینه پور

علیرضا زرینه پور

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۱ نظر)

بادرود
خیر غیر شرعی است وتعزیری محسوب می شود

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید