آیا لغو یک‌طرفه‌ی سفارش اینترنتی توسط فروشنده جرم محسوب می‌شود؟

پرسیده شده ۱ ماه پیش۱۹ پاسخ ثبت شده

شکایتی بابت لغو یک‌طرفه‌ی سفارش خرید اینترنتی ثبت کردم. بازپرس به دلیل استرداد وجه و نبود عنصر روانی، قرار منع تعقیب صادر کرده است. فروشنده کالا را با وجود موجود بودن، خودسرانه لغو کرد و مبلغ را بازگرداند. آیا این قرار صحیح است و آیا عمل فروشنده جرم محسوب می‌شود؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

اکثر وکلا معتقدند لغو یک‌طرفه سفارش و بازگرداندن پول جرم کیفری نیست و قرار منع تعقیب صحیح است. با این حال، این اقدام تخلف قراردادی محسوب می‌شود و می‌توانید برای الزام به تحویل کالا یا دریافت خسارت، دادخواست حقوقی بدهید یا به تعزیرات شکایت کنید.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

لغو سفارش اینترنتی جرم نیست، تخلف حقوقی است

با استرداد وجه و نبود قصد مجرمانه یا فریب برای بردن مال، جرم کلاهبرداری محقق نمی‌شود و تصمیم بازپرس مبنی بر منع تعقیب صحیح به نظر می‌رسد. لغو یک‌طرفه نقض تعهد قراردادی است و شما می‌توانید از طریق دادگاه حقوقی، الزام فروشنده به تحویل کالا یا مطالبه خسارت ناشی از فسخ را پیگیری کنید. همچنین امکان ثبت شکایت از طریق مراجع نظارتی مانند تعزیرات و اینماد وجود دارد. با این حال، اگر دلایلی دارید که نشان دهد فروشنده کالا را موجود داشته و آگاهانه به قصد منفعت و افزایش قیمت سفارش را لغو کرده، می‌توانید در مهلت قانونی به قرار منع تعقیب اعتراض کنید.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۱۹ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
امیر فراستی

امیر فراستی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۲ نظر)

سلام پیرو سوال شما، با فرض اینکه فروشنده واقعا کالا را موجود داشته و سفارش شما نیز به‌صورت قطعی ثبت و وجه آن پرداخت شده باشد، لغو یک‌طرفه سفارش لزوما جرم کیفری نیست و صرف بازگرداندن وجه نیز الزاما به معنای صحت رفتار فروشنده نیست. ماده ۳۹ قانون تجارت الکترونیکی ناظر به حالتی است که تامین‌کننده به علت عدم موجودی کالا یا عدم امکان اجرای تعهد قادر به انجام معامله نباشد؛ در این حالت باید وجه را فورا مسترد کند، اما اگر از ابتدا می‌دانسته امکان انجام تعهد وجود ندارد، قانون برای آن ضمانت اجرای کیفری نیز پیش‌بینی کرده است. بنابراین اگر شما بتوانید با مستنداتی مثل موجودی اعلام‌شده در سایت، پیام‌های فروشنده، فاکتور، تاییدیه سفارش و زمان لغو ثابت کنید که کالا موجود بوده و فروشنده صرفا به دلیل تغییر قیمت یا منفعت بیشتر سفارش را لغو کرده است، موضوع می‌تواند از جهت تخلف صنفی یا مسئولیت قراردادی قابل پیگیری باشد؛ اما برای تحقق جرم باید عنوان مجرمانه مشخص و عنصر مادی و روانی آن احراز شود. در نتیجه، قرار منع تعقیب بازپرس صرفا به این دلیل که وجه مسترد شده، به‌تنهایی استدلال کاملی نیست، ولی اگر بازپرس علاوه بر استرداد وجه، فقدان عنوان مجرمانه و سوءنیت کیفری را احراز کرده باشد، صدور منع تعقیب می‌تواند صحیح باشد. اگر قرار هنوز قطعی نشده، می‌توانید در  مهلت قانونی به آن اعتراض کنید و در اعتراض، به جای تمرکز صرف بر «لغو سفارش»، روی  اثبات انعقاد معامله،  موجود بودن کالا،  علت واقعی لغو و در صورت وجود،  اختلاف قیمت بعدی تمرکز کنید. همچنین اگر رفتار فروشنده واجد شرایط امتناع از عرضه کالا به قصد گران‌فروشی باشد، ماده ۷ قانون تعزیرات حکومتی نیز قابل بررسی است.

مریم حاج منوچهری

مریم حاج منوچهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۳۹ نظر)

باسلام
لغو یک‌طرفه سفارش لزوما جرم نیست، اما استرداد وجه نیز لزوما جرم را منتفی نمی‌کند. اگر کالا هنگام لغو واقعا موجود بوده و مدارکی دارید که نشان می‌دهد فروشنده آگاهانه سفارش قطعی شما را بدون دلیل موجه لغو کرده، خصوصا اگر کالا را بلافاصله با قیمت بالاتر عرضه کرده، این موارد می‌تواند برای اعتراض به قرار منع تعقیب اهمیت داشته باشد.

حسین بشری

حسین بشری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۱۵ نظر)

سلام
تصمیم بازپرس مبنی بر منع تعقیب کاملا درست بوده چرا که موضوعی که شما نسبت به آن شکایت کردید جرم نیست ..
لغو یکطرفه شکایت به فرض اینکه بصورت غیر قانونی انجام شده باشد یک عمل مجرمانه نیست و این حق برای شما وجود دارد که موضوع را از نظر حقوقی پیگیری کنید و خسارات و ضرر و زبان وارده را مطالبه و یا فروشنده را ملزم به تحویل مبیع کنید .

حمیدرضا قاسمی

حمیدرضا قاسمی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲۳۷ نظر)

با توجه به استرداد وجه، عمل فروشنده جرم کیفری محسوب نمی‌شود و قرار منع تعقیب صحیح است.
شما می‌توانید از طریق حقوقی (مطالبه خسارت) یا شکایت به مراجع نظارتی (اینماد، تعزیرات) پیگیری کنید.
نبود سوءنیت و قصد مجرمانه، مانع از تحقق جرم کلاهبرداری شده است.
برای جبران خسارت ناشی از نقض تعهد، دادخواست حقوقی تقدیم کنید.

نمایش ۱۵ پاسخ دیگر وکلا
معصومه محرمخانی

معصومه محرمخانی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

لغو خرید و استرداد ثمن نوعی فسخ قرار داد میتواند باشد اگر از فسخ ضرری متوجه شما شده میتوانید ب صورت حقوقی اقدام کنید

مهرداد تقی پور

مهرداد تقی پور

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

این عمل وصف کیفری ندارد و جرم نیست

شادی علی پور

شادی علی پور

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۳ نظر)

این اقدام به‌تنهایی الزاما جرم نیست. برای عنوان کیفری، باید مثلا فریب، تحصیل مال از طریق سامانه یا سایر عناصر یک جرم مشخص اثبات شود. ماده ۱۳ قانون جرایم رایانه‌ای نیز کلاهبرداری رایانه‌ای را منوط به تحصیل مال یا منفعت از طریق اعمال مشخص و غیرمجاز در سامانه‌های رایانه‌ای کرده است.

حامد صادقیان مهر

حامد صادقیان مهر

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۵۲ نظر)

با سلام

استرداد مبلغ سفارش قرینه عدم سوء نیت بوده و این اقدام فاقد وصف کیفری بوده و قرار منع تعقیب صحیح صادر شده .

اما موضوع دارای وصف حقوقی و مسئولیت مدنی است که قابل پیگیری و رسیدگی بوده و هست .

علیرضا باقری

علیرضا باقری

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۱ نظر)

صرف لغو یک‌طرفه سفارش اینترنتی و استرداد وجه، اصولا به‌خودی‌خود جرم نیست و اگر فروشنده واقعا به دلیل عدم موجودی یا عدم امکان اجرای تعهد قادر به تحویل کالا نبوده باشد، ماده ۳۹ قانون تجارت الکترونیکی حتی استرداد فوری وجه را تکلیف فروشنده دانسته است. بنابراین اگر بازپرس احراز کرده باشد که رفتار فروشنده فاقد عنصر روانی جرم بوده، صدور قرار منع تعقیب از جهت کیفری قابل توجیه است. 

اما اگر کالا واقعا موجود بوده، معامله قطعی شده و فروشنده بدون دلیل موجه صرفا برای فروش گران‌تر یا به علت تغییر قیمت، سفارش را لغو کرده باشد، موضوع می‌تواند از جهت حقوقی، نقض تعهد قراردادی و حسب مورد موجب مطالبه خسارت باشد؛ ولی برای تبدیل این رفتار به جرم باید عنوان مجرمانه و سوءنیت لازم نیز احراز شود. نکته مهم اینکه ماده ۳۹ در صورتی ضمانت کیفری شدیدتری مقرر کرده که ثابت شود تامین‌کننده از ابتدا می‌دانسته قادر به اجرای تعهد نیست؛ بنابراین صرف لغو سفارش و بازگرداندن وجه، بدون احراز این شرایط، معمولا برای محکومیت کیفری کافی نیست.

اگر مستند شما این است که کالا در زمان سفارش موجود بوده و فروشنده پس از ثبت و پرداخت وجه، خودسرانه و صرفا به دلیل افزایش قیمت آن را لغو کرده، می‌توان موضوع را از حیث تخلف صنفی و همچنین مطالبه خسارت قراردادی نیز جداگانه پیگیری کرد؛ بنابراین قرار منع تعقیب کیفری لزوما به معنای بی‌حقی شما نسبت به خسارت نیست

مصطفی فودازی

مصطفی فودازی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳ نظر)

با سلام
در اغلب موارد، صرف لغو یک‌طرفه سفارش و استرداد وجه، حتی اگر کالا موجود بوده باشد، جرم کیفری محسوب نمی‌شود؛ مگر اینکه از ابتدا قصد فریب یا تحصیل مال نامشروع وجود داشته باشد یا رفتار فروشنده مشمول عنوان کیفری خاصی شود.
بنابراین با توضیح شما، قرار منع تعقیب از جهت کیفری قابل دفاع است و اختلاف شما بیشتر می‌تواند جنبه حقوقی/قراردادی و مطالبه خسارت داشته باشد.
اگر مهلت اعتراض به قرار باقی است، می‌توانید اعتراض کنید و بر قطعی شدن قرارداد، تخلف از تعهد و وجود قرائن سوءنیت استناد کنید؛ اما صرف موجود بودن کالا معمولا برای اثبات جرم کافی نیست.

زهرا فرج

زهرا فرج

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۶۲ نظر)

فاقد وصف مجرمانه می باشد.

بهنام رفیعی ساران

بهنام رفیعی سارانهویت این وکیل به‌صورت دستی توسط کارشناسان بنیاد وکلا احراز شده است.

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۷(۴۸۰ نظر)

سلام

موضوع به نظر فاقد وصف کیفری است و در این شرایط امکامن پیگیری حقوقی وجود دارد

محمد رفیعی راد

محمد رفیعی راد

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۵(۲ نظر)

درود
با فرض اینکه فروشنده واقعا کالا را موجود داشته و معامله قطعی شده، لغو یک‌طرفه می‌تواند تخلف قراردادی و نقض حقوق مصرف‌کننده باشد؛ اما صرف لغو سفارش و استرداد وجه، بدون احراز فریب یا قصد مجرمانه، لزوما جرم کلاهبرداری محسوب نمی‌شود. قانون تجارت الکترونیکی نیز در فرض عدم امکان تامین، استرداد وجه را پیش‌بینی کرده است
با احترام

سارا جوربنیان

سارا جوربنیان

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۷(۳ نظر)

با سلام
قرار منع تعقیب درست به نظر میرسد چرا که جرمی واقع نشده، اما میتوان خسارتی که از این طریق وارد شده را از طریق تقدیم دادخواست مطالبه نمود.

محمد سرفراز

محمد سرفراز

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱۷ نظر)

اگر فروشنده واقعا کالا را موجود داشته و صرفا سفارش را یک‌طرفه لغو و وجه را مسترد کرده باشد، لزوما جرم کلاهبرداری یا جرم کیفری محقق نشده است؛ برای مسئولیت کیفری باید عنوان مجرمانه و سوءنیت لازم احراز شود.
اما از جهت قانون تجارت الکترونیکی، اگر لغو سفارش برخلاف تعهدات فروشنده باشد، می‌تواند تخلف و حسب مورد موجب مسئولیت مدنی شود؛ ماده ۳۹ نیز برای عدم امکان اجرای تعهد، استرداد وجه را مقرر کرده و در صورت علم قبلی به عدم امکان اجرا، ضمانت اجرای کیفری خاص پیش‌بینی کرده است.
بنابراین قرار منع تعقیب از جهت «فقدان عنصر روانی جرم» قابل دفاع است، مگر اینکه بتوانید سوءنیت و رفتار مجرمانه مشخصی را ثابت کنید؛ برای مطالبه خسارت یا الزام به ایفای تعهد، مسیر حقوقی مناسب‌تر است.

مرتضی قمبر

مرتضی قمبر

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۵(۲ نظر)

سلام
در صورتی که در نظر بگیریم قرارداد شما پا بر جا بوده و امکان فسخ قرارداد وجود نداشته است ، باز هم جرمی محقق نشده است . با این حال ممکن است بتوان تحت عنوان الزام به ایفای تعهدات قراردادی ، از فروشنده ، تسلیم کالا را مطالبه نمود .

حسین عزمی پور

حسین عزمی پور

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

ارکان جرم تا تحقق پیدا نکند جرمی صورت نگرفته
رکن مادی و رکن معنوی پرکن قانونی
رکن معنوی که همان عنصر روانی جرم است یعنی سو نیت
در این عمل فروشنده توسط بازپرس احراز نشده لذا اقدام به صدور قرار منع تعقیب نموده است

نفیسه اصولی صفار

نفیسه اصولی صفار

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۷۴ نظر)

سلام اگر سفارش و پرداخت وجه نشان‌دهنده انعقاد قرارداد باشد موضوع اصولا حقوقی است و میتوانید دادخواست الزام فروشنده به انجام تعهد و تحویل کالا مطرح کنید
اگر فروشنده کالا را موجود داشته ولی از تحویل خودداری کرده است استرداد وجه به تنهایی تعهد قراردادی او را از بین نمیبرد

تهمینه جعفری زرمهری

تهمینه جعفری زرمهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۱۸ نظر)

بله، قرار منع تعقیب صحیح است؛ زیرا لغو سفارش و استرداد وجه، در فرض موجود بودن کالا، معمولا جرم کیفری محسوب نمی‌شود و اختلاف صرفا حقوقی و قابل پیگیری با شکایت حقوقی است.

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید