آیا قاضی می‌تواند رای قطعی را مخدوش کند؟
ادامهٔ متن پرسشبستن
با سلام و احترام
برای گرفتن حکم تخلیه، خواهان دادخواستی به دادگاه عمومی حقوقی ارائه کرده و خواندگان را مستاجرینی که سال‌ها قبل فوت شده‌اند به همراه وراث آن‌ها در دادخواست ذکر کرده است.
در قسمت متن رای صادره، قاضی پرونده فقط نام دو نفر از مستاجرین اولیه که فوت شده‌اند را به عنوان خواندگان ذکر کرده و از بقیه وراث که در قسمت اول برگه رای به عنوان ردیف خواندگان درج شده، اسمی به میان نیاورده است. چون وراث مستاجرین طرف شکایت در جلسه دادگاه نخستین حضور نمی‌یابند، با توجه به تامین دلیل انجام شده از سوی خواهان مبنی بر تغییر شغل مستاجر، دادگاه حکم غیابی به نفع خواهان صادر می‌کند و در مرحله تجدید نظر نیز حکم به نفع خواهان قطعی می‌شود. در مرحله اعاده دادرسی از حکم قطعی هم دادگاه همان رای قطعی را به نفع خواهان یا وراث موجر تایید و استوار اعلام می‌کند.
دو نفر از وراث مستاجر که در جلسه رسیدگی پرونده غایب بوده‌اند بعدا نسبت به رای نخستین واخواهی کرده و همان قاضی پرونده، رای نخستین را مجددا تایید و استوار می‌کند و متاسفانه در پایان رای اعلام می‌کند این دادنامه ظرف ۲۰ روز قابل تجدید نظر خواهی است.
در تجدید نظر خواهی، آن دو نفری که غایب جلسه دادگاه بودند، همان قضات دادگاه تجدید نظر این بار اعلام می‌کنند رای نخستین به دلیل اینکه طرف شکایت خواهان قبلا فوت شده بودند درست نبوده و آرای صادره نخستین و همچنین قطعی شده بعدی را مخدوش اعلام می‌نماید و رای را به نفع خواندگان وراث مستاجرین صادر می‌کند.
سوال این است که آیا قاضی دادگاه که حکم قطعی صادر کرده می‌تواند تامین دلیل اولیه را غیرقابل قبول و آرای قطعی شده قبلی خود را و رای نخستین را مخدوش شده اعلام و حکم به نفع وراث مستاجرین صادر کند؟
سوال دوم این که آیا مستاجرینی که در جلسه دادگاه نخستین غایب بوده‌اند و یک بار وراث واخواهی کرده‌اند و ردشده، آیا دو نفر دیگر از مستاجرین حق داشته‌اند مجددا رای نخستین را واخواهی کنند؟
بالاخره ممکن است رای قطعی قبلی از لحاظ شکلی مشکل داشته باشد ولی از لحاظ ماهیتی درست بوده است. بالاخره دلایل و تامین دلیلی وجود داشته که دادرسی نخستین توقیف نشده است.
آیا رای قابل اصلاح هست یا خیر؟
جمع‌بندی پاسخ وکلا
به گفته وکلا اصولا افرادی که در جلسه رسیدگی غایب بوده‌اند حق واخواهی دارند و صدور رای اصلاحی توسط قاضی فقط تا قبل از ارسال پرونده به تجدیدنظر و تحت شرایط خاص ممکن است، اما برای ارزیابی نقض رای قطعی باید تمام دادنامه‌ها و مدارک بررسی شوند.
این قواعد کلی فرآیند دادرسی است، اما قانونی بودن نقض رای کاملا به متن دقیق دادنامه‌های بدوی و تجدیدنظر پرونده شما بستگی دارد.
